Gümrük, Kanal'a lastik bot girişine karşı daha sıkı denetim yapacak

Hollanda Gümrük İdaresi (Douane), Kanal üzerinden insan kaçakçılığında kullanılan büyük lastik botların ithalatına yönelik denetimlerini sıkılaştırıyor. Kurum, Nieuwsuur programına yaptığı açıklamada son haftalarda Türkiye'den hava kargo uçaklarıyla ülkeye gelen lastik bot sayısında ani bir artış olduğunu bildirdi.

Kraliyet Askeri Polisi (Koninklijke Marechaussee) son dönemde biri hava yoluyla, diğeri ise kara yoluyla gelen iki sevkiyatı durdurdu. İki hafta önce İngiliz Gümrük İdaresi de Türkiye'den yola çıkan ve bir İngiliz havalimanı üzerinden Hollanda'ya gönderilmek istenen 25 lastik botluk bir sevkiyatı ele geçirdi.

Kraliyet Askeri Polisi'nde istihbarat subayı olarak görev yapan Erwin, "Bu bizim için yeni ve bu tür olaylara karşı da önlem almamız gerektiğini gösteriyor" dedi.

Kaçakçılık paketleri sipariş üzerine hazırlanıyor

Hollanda Kamu Savcılığı'na (Openbaar Ministerie) göre ülkede faaliyet gösteren suç ağları, sipariş üzerine 'kaçakçılık paketleri' hazırlıyor. Göçmen kaçakçılığıyla mücadeleyle görevli ulusal savcı Petra Hoekstra Nieuwsuur'a yaptığı açıklamada, "Botların satın alınması, benzin ve can yeleklerinin temin edilmesiyle paketler oluşturuluyor ve Fransa ya da Belçika'daki kişilere teslim ediliyor" bilgisini verdi.

Hoekstra, her biri 10 bin ile 20 bin euro arasında değer biçilen bu paketlerin Hollanda'da hazırlandığına işaret etti. Askeri Polis, ülkenin farklı yerlerinde depolardan bagajların arkasına ve bir kuaför salonuna kadar denizcilik malzemeleri buldu.

Bunlardan biri geçen yıl Almere'de yaşandı. Yoğun bir soruşturmanın ardından beş kişi gözaltına alındı. İkisi A1 otoyolu üzerindeki bir araç paylaşım alanında suçüstü yakalandı. Araçlarında şişirilmemiş lastik botlar, can yelekleri ve motorlar bulunuyordu. Ayrıca bir telefonda, göçmenlerin deniz geçişini denediği bilinen Fransız Dunkerque kentindeki bir kampın adresi yer alıyordu.

Fransa veya Belçika'dan İngiltere'ye yapılan geçişlerde lastik botlara genellikle 60 ila 70 kişi biniyor. Bu durum botların kolayca batmasına yol açabiliyor. Fransız yetkililer botların giderek daha fazla kişiyle doldurulduğuna dikkat çekiyor. Hoekstra botların "tamamen uygunsuz" olduğunu belirterek, "IJsselmeer'de bile binmezdim" ifadesini kullandı.

Bu yıl Kanal'daki geçiş sayısı geçen yıla göre yaklaşık yüzde 42 düşük olsa da hayatını kaybedenlerin sayısı hemen hemen aynı kaldı. 2025'te İngiltere'ye ulaşmaya çalışan yaklaşık 41 bin 500 göçmen bulunuyordu. Bu yılki geçici sayı bunun yarısından biraz az. 2025'te AFP haber ajansının resmi Fransız ve İngiliz kaynaklarına dayanarak yaptığı sayıma göre Kanal'da en az 29 kişi yaşamını yitirdi. 2026'da ise şimdiden en az 22 ölü kaydedildi.

Botlar Çin'den geliyor

Adalet makamlarına göre botlar Çin'den geliyor. Tamamı ya da parçaları Türkiye'ye gönderiliyor, oradan da Batı Avrupa'ya ulaşıyor. Bu yaz Bulgaristan'da bir bot sevkiyatı ele geçirilmişti.

Daha önce botlar ağırlıklı olarak Almanya'da depolanıyordu. Uzun süre Almanya'da Avrupa'dan İngiltere gibi ülkelere yönelik göçmen kaçakçılığına karışmak cezai suç kapsamında değildi. Ancak bu durum değişti. Hollanda Kamu Savcılığı, suçluların bu nedenle Hollanda'ya yöneldiğini düşünüyor.

Gümrük İdaresi şu anda Çin'den gelen bu tür botlara özel bir denetim uygulamıyor. Ancak bu değişecek. Bakanlık sözcüsü Nieuwsuur'un sorularına verdiği yanıtta, "Gümrük'ün bu yıl içinde bu tür araçlara yönelik risk odaklı denetimler yapabilmesi hedefleniyor" dedi. İnsan ve Çevre Denetimi (ILT) ise "Gümrük ile görüşmelerimiz sürüyor; ithalat verilerini alarak bu lastik botların ticaret akışları hakkında bir tablo oluşturmak istiyoruz. Ardından ILT, Gümrük ile birlikte sınırda fiili denetimler kuracak" açıklamasını yaptı.

Europol'ün hesaplamalarına göre kaçakçılar geçen yıl bot başına kaçakçılık paketinin bedeli ve diğer masraflar düşüldükten sonra yaklaşık 100 bin euro kazandı. Sırf geçen yıl bu, suç ağlarının insan kaçakçılığından elde ettiği on milyonlarca euroya denk geliyor.

Kamu Savcılığı, bu paranın büyük kısmının bulunamadığını kabul ediyor. Hoekstra, "Bazen bir miktar para buluyoruz" diyerek ekledi: "Ancak o çok büyük meblağlar, şu anda çok iyi ulaşamadığımız yerlerdeki kişilerde bulunuyor."