Ham petrol tankerlerinde navlun ücretleri rekor seviyeye çıktı

Ham petrol tankerlerinin navlun ücretleri rekor seviyeye ulaştı. ING'nin araştırmasına göre tankerlere talep yüksek, ancak dünya genelinde gemi sayısı yetersiz. Bu iki faktörün birleşmesi fiyatları tarihi zirveye taşıdı.

ING ekonomisti Rico Luman'a göre İran'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar nedeniyle tankerler daha uzun mesafe kat etmek zorunda kalıyor. Gemiler bu yüzden seferler arasında daha fazla zaman harcıyor ve daha az sıklıkta kullanılabiliyor. Luman, Orta Doğu'dan petrol akışının yeniden başlamasının da ek talep yarattığını belirtiyor.

Hürmüz Boğazı'nda saldırılar arttı

ABD liderliğindeki Denizcilik Bilgi Merkezi'ne (JMIC) göre geçen hafta, İran'a karşı savaşın başlangıcından bu yana en fazla tanker saldırıya uğradı. Saldırı girişimleri ve örneğin insansız hava araçlarıyla yapılan tacizler de bu sayıya dahil. Bir önceki hafta Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısı iki ayın en düşük seviyesine geriledi. Boğazı yalnızca yedi gemi geçti ve bölgeden petrol ihracatı da azaldı.

Ekonomist Luman'a göre Orta Doğu'dan gerçekleşen petrol akışının tamamı resmi rakamlarda görünmüyor. Akışın bir kısmı ABD ordusunun koruması altında, radardan uzakta gerçekleşiyor. Bu sevkiyatlarda Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlerin mekik hizmeti verdiği, yükünü daha sonra başka gemilere aktardığı belirtiliyor.

Luman'a göre doların değer kazanması da navlun fiyatlarındaki rekor seviyede etkili oldu. Dünya piyasasında ham petrol standart olarak ABD dolarıyla işlem görüyor; doların avro karşısında yükselmesi nedeniyle artık daha fazla avro gerekiyor.

Gemi kirası bir günde 500 bin dolar

Bu ayın başında tek bir tankerin kirası günde ortalama 500 bin dolardı. Bu, geçen yılın ortalamasının on katı. Luman, 2022'de Ukrayna'nın işgalinin ardından yaşanan önceki zirvelerde bu rakamın 100 bin doların üzerinde olduğunu, ancak şimdiki gibi bir seviyenin daha önce hiç görülmediğini söylüyor. Ona göre Orta Doğu'dan gelen veya Orta Doğu'ya giden rotalarda fiyatlar çok daha yüksek. Bu durum tanker armatörlerinin gelirlerine de yansıyor.

Uzun yıllar boyunca ham petrol tankerlerine çok az yatırım yapıldı. Luman, özellikle koronavirüs krizi sırasında daha az araç kullanıldığını ve daha az uçuş yapıldığını hatırlatıyor. Talep yeniden arttığı için siparişler de çoğalıyor, ancak birçok geminin teslimi en erken 2028'de gerçekleşecek. Bu muhtemelen mevcut yükseliş sona erdikten sonra olacak.

Tüketicilerin de bir süre daha beklemesi gerekiyor. Petrol fiyatı son dönemde bir miktar düşse de benzin ve dizel fiyatları yüksek seyrini koruyor. Luman bunu Orta Doğu'da ve Rusya'da zarar gören rafineri kapasitesinin azlığına ve tankerlerin çok yüksek taşıma maliyetlerine bağlıyor. Ona göre bu durum, pompa fiyatlarını beklenenden yüksek tutuyor.