Hegseth, idamı canlı yayınlatmak istiyor: orduda sert imaj planı

Fort Hood askeri üssünde 2009 yılında 13 kişiyi vuran eski binbaşı Nidal Hasan, kurşuna dizilerek idam edilecek. İdam infazının 3 Aralık'ta canlı yayınlanması planlanıyor. Görüntülerin nereden izlenebileceği ise henüz netleşmedi.

Hasan'ın infazı, bir grup asker tarafından kurşuna dizilerek gerçekleştirilecek. Saldırının ardından hemen suçunu itiraf eden Hasan, Afganistan'daki Taliban'ı korumak istediğini açıklamıştı. İdam infazının canlı yayınlanması fikri, Savunma Bakanı Pete Hegseth'in orduya daha sert bir imaj kazandırma çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Bakanlığın adını Savaş Bakanlığı olarak değiştiren Hegseth, göreve geldiğinden bu yana ordunun görünümünü değiştirmeye odaklanmış durumda.

Hegseth, Eylül sonundaki State of the Force etkinliğinde yaptığı konuşmada ordudaki "woke saçmalıklarına" son vereceğini söyledi. Ordunun yüzde 20'sini işten çıkarmak istediğini ve "tuhaf tipler ile trans bireylerin" olmadığı bir ordu istediğini belirtti. Amerika uzmanı Jelte Olthof'a göre Hegseth onlarca yıldır ordunun imajına, gerçek savaş gücünden daha fazla kafa yoruyor.

Olthof, Hegseth'in ordunun "bir tür woke izci grubuna" dönüştüğüne inandığını aktarıyor. Ancak ordu içinde herkes bu imaj değişikliğinden memnun değil. Olthof'a göre birçok kişi ordunun kozmetik yönüne gereğinden fazla ağırlık verildiğini düşünüyor.

Hristiyanlığın ordudaki rolü artıyor

Hegseth, Hristiyanlığa orduda daha büyük bir rol vermek için de çalışıyor. State of the Force etkinliğinin yapıldığı gün Din İşleri Ofisi'ni (Office of Religious Affairs) kuran Hegseth, "Departmanımız Tanrı'nın tüm zırhını taşıyacak. Biz savaşırken asıl mücadelenin ruhani bir savaş olduğunu biliyoruz" dedi.

Bu girişim, kilise ile devletin ayrılmasını savunan Americans United adlı kuruluştan sert eleştiri aldı. Kuruluşun başkanı Rachel Laser, Amerikan basınına yaptığı açıklamada bunun din özgürlüğünü ihlal ettiğini ve Hristiyanlığa Amerikan ordusunun politikalarını belirlemede daha önemli bir rol kazandırdığını savundu. Laser, ofisin planlarının bu aşamada belirsiz kaldığını da ekledi.

Otoriter siyaset üzerine araştırmalar yapan tarihçi Eelco van der Maat'a göre, Hegseth'in kendisine daha uygun gördüğü kişilere yer açmak için generalleri görevden alması, yaşananları orduyu zamanla daha otoriter bir yapıya dönüştürebilir. Van der Maat, Hegseth'in politikalarını destekleyen ve kendisine sadık kişileri aktif biçimde aradığını söylüyor. Ona göre Hegseth'in son dönemdeki tartışmalı adımları, büyük ölçüde otoriter bir görüntü yaratma amacı taşıyor.

Ekim ayının ilk hafta sonunda Hegseth, Amerikan hava kuvvetleri öğrencilerine bir konuşma yaptı. Konuşma sırasında arkasında Savaş Bakanlığı'nın yenilenen logosu görünüyordu. Logo, Nazi Almanyası'nın kartal amblemiyle dikkat çekici benzerlikler taşıyordu. Van der Maat, bunun Hegseth'i destekleyen bazı gruplara yönelik bir işaret olabileceğini belirtiyor.

İdamlar genellikle kapalı kapılar ardında yapılır

Hegseth'in idam cezasının canlı yayınlanacağını duyurması, son haftalardaki tartışmalı adımlarının son halkası oldu. İdam cezasını hâlâ uygulayan az sayıda demokraside infazlar genellikle çok kapalı bir ortamda gerçekleştirilir. Umumi infazlar ise daha çok İran ve Afganistan gibi baskı rejimlerinde görülür.

Olthof, "İnternette yayınlanan bir idam, ABD tarihinde eşi görülmemiş bir uygulama" diyor. 17. yüzyılda cezaların meydanlarda infaz edilmesinin ve kalabalıklar tarafından izlenmesinin yaygın olduğunu hatırlatıyor.

Amerika uzmanına göre Hegseth, canlı yayınla Amerikan askerlerini vuranlara karşı ne kadar sert davrandıklarını göstermek istiyor. Böylece ordunun zayıf olduğu yönündeki algıyı da kırmayı hedefliyor. Olthof, bu sayede dünyadaki herkesin Amerikan ordusunun ne kadar "güçlü" olduğunu göreceğini söylüyor.

Van der Maat ise otoriter rejimlerle kurulan ürkütücü benzerliklere rağmen önemli bir fark olduğunu belirtiyor. İran'da umumi idamlar muhalefeti ve iç düşmanları sindirmek için uygulanırken, burada amaç daha çok bir görüntü oluşturmak. Van der Maat'a göre Hegseth otoriter olduğunu iddia eden bir rejim görüntüsü çizmek istiyor.

Van der Maat'a göre bu hamleyi ordunun çıkarlarını savunmanın son derece şiddetli bir yolu olarak görmek gerekiyor. Ona göre Amerikan Göçmenlik Dairesi ICE tarafından yürütülen kitlesel sınırdışı etme işlemleri, otoriter rejimlerin işleyişine daha yakın. Yine de umumi infaz ve Hegseth'in bunu halka açık hale getirme isteği, Van der Maat'a göre MAGA hareketinin savunduğu şiddetle daha geniş bir karşılaştırma çerçevesine oturuyor.