Hollanda 3,3 milyar avroyla ulusal yatırım bankası kuruyor

Hollanda hükümeti, ülkedeki yenilikçi şirketlerin gelişmesine yardımcı olmak ve bu şirketlerin Hollanda'da kalmasını sağlamak amacıyla ulusal bir yatırım bankası kurmak için harekete geçti. Prinsjesdag belgelerinin sızmasıyla ortaya çıkan plana göre bu girişim için 3,3 milyar avro ayrılacak.

Ekonomistlerden destek

Yetmiş ekonomist ve bilim insanından oluşan bir grup daha önce böyle bir bankanın kurulması çağrısında bulunmuştu. Gruba göre Hollanda, birçok Avrupa ülkesinde bulunan kamu yatırım bankalarına sahip olmadığı için “aykırı” durumda. İtalya'da Cassa Depositi, Almanya'da KfW Development Bank, Fransa ve Portekiz'de de benzer bankalar bulunuyor.

Hollanda'nın geçmişte bir yatırım bankası vardı. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra yeniden yapılanmayı finanse etmek için kurulan ve bu süreçten doğan NIBC Bank, kısa süre önce ABN Amro tarafından bünyesine katıldı.

Ekonomi Bakanı, NOS'a yaptığı açıklamada, ulusal yatırım kuruluşunun Invest-NL gibi mevcut fonların yanında oluşturulacağını söyledi. Bakan, şirketlerin Hollanda'da büyümesi ve kalması için daha fazla paraya ihtiyaç olduğunu belirtti. Hükümetin bu kuruma temel bir yatırım sağlayacağını ifade eden bakan, “Hükümet arkasında olduğu için risk sermayedarları, emeklilik fonları ve bankalar da para koymak isteyecek ve böylece para havuzu daha da büyüyecek” dedi.

Riskli projeler için devlet desteği

Ekonomist Roel Beetsma'ya göre, yenilikçi projelerin beraberinde getirdiği risk nedeniyle devletin bir temel sağlaması gerekiyor. “Özel yatırımcılar daha fazla güvence istiyor ve bunu tamamen kendi başlarına yapmaya cesaret edemiyor” diyen Beetsma, siyasetin dışında kalacak bir ulusal yatırım bankasının bütçe kurallarının da dışına çıkabileceğini söyledi. Projelere yatırım için ayrılan paranın bütçe açığına dahil edilmeyeceğini belirten Beetsma, bunun “kaldıraç etkisi” yaratabileceğini ifade etti: “Devlet bir projeye küçük bir pay yatırır, geri kalanı artık borç vermeye istekli diğer yatırımcılar üstlenir.”

Daha fazla kaynak ayrılması gereken yenilikçi sektörlerden biri de biyoteknoloji. Kabine, koalisyon anlaşmasında “gelecekteki ekonomi ve toplumsal refah için” önemli olduğunu belirttiği dört alana odaklanmak istiyor. Biyoteknoloji de bunlardan biri. Kabine böylece geçen yıl sonunda yayımlanan ve gelecekteki refahı ele alan Wennink raporundaki tavsiyeyi de dikkate almış oluyor. Raporda, para toplamanın “önemli bir engel” olduğu vurgulanıyor.

Leiden merkezli biyoteknoloji şirketi Vitroscan'dan Willemijn Vader de bu zorluğu yaşıyor. Zamanının dörtte üçünü finansman bulmaya ayırdığını söyleyen Vader, “5 milyon avroya kadar olan küçük meblağları Hollanda'da bulmak çok zor” diyor. Beetsma, bu finansmanı arayan şirketler için bir boşluk oluştuğunu belirterek, “Emeklilik fonları yatırım yapacak çok paraya sahip ve 100 milyon avronun üzerindeki daha büyük meblağlara bakıyor” şeklinde konuştu.

Başlangıç şirketi Vitroscan, kanser hastaları için en iyi tedaviyi test ediyor. Laboratuvarda onkologların sağladığı doku örneklerini analiz eden şirketin kurucusu Vader, “Kanser hastaları için birçok etkili ilaç var, ancak hangi hastanın hangi ilaçtan en çok fayda göreceği her zaman net değil” ifadelerini kullandı.

Yeni ilaç araştırmaları son derece belirsiz ve genellikle gelir elde edilmeden önce büyük maliyetler gerektiriyor. Bu finansmanı sağlamak için girişimler sıklıkla yurt dışına yöneliyor. Ekonomi Bakanı, “Finansmanı Hollanda'da bulamadıkları için şirketlerin yurt dışına gidip büyümeye devam ettiklerini sık görüyoruz” dedi. Özellikle ABD'de çok daha fazla risk sermayesi bulunuyor. Vader, “Yatırımcılardan ilk duyduğum soru, 'Amerika'ya ne zaman gidiyorsun?' oluyor. Oraya gitme cazibesi her zaman mevcut” diyor.

Buna rağmen Hollanda'da devletin bu riskli projelere para aktarması gerektiği tartışılıyor. Beetsma, yenilikçi projelerin bireysel düzeyde büyük risk taşıdığını kabul etmekle birlikte, “Bunun genellikle bir proje koleksiyonu olduğunu da unutmamak gerek. Bazıları başarısız olacak, ancak karşısında başarılı olanlar da olacaktır” şeklinde konuştu.