Hollanda, Endonezya'ya yirmi eser iade ediyor

Hollanda, sömürge döneminde el konulan veya zorla alınarak ülkeye getirilen yirmi kültürel eseri Endonezya'ya iade ediyor. Eserler arasında Banjarmasin elması, el yazması bir Kur'an ve birkaç mezar taşı yer alıyor.

İade edilecek eserlerden on sekizi şimdiye kadar Wereldmuseum'un (Dünya Müzesi) koleksiyonunda bulunuyordu, ikisi ise Rijksmuseum'a (Ulusal Müze) aitti. Konuya ilişkin açıklama yapan Wereldmuseum Müdürü Marieke van Bommel, iade kararından duyduğu memnuniyeti dile getirerek "Aslında iade kararlarından her zaman memnuniyet duyuyoruz. Koleksiyonumuza haksız yere giren eserlerin ait oldukları ülkeye geri dönmesini çok yerinde buluyoruz" dedi.

Açe'den el yazması Kur'an

Açe'den gelen el yazması Kur'an için konuşan Van Bommel, bazı eserlerin belirli bir savaştan geldiğinin bilindiğini belirterek "O zaman aslında bunların sömürge döneminde elde edildiğine dair bir şüpheniz oluyor" dedi. Van Bommel'e göre bu süreçte sıklıkla eşit olmayan güç ilişkileri ve şiddet söz konusuydu. "Bazı durumlarda gerçekten çok emin oluyoruz, bazı şeyleri ise bir başvurudan sonra ekstra araştırıyoruz" diye ekledi.

İade kararıyla Kültür Bakanı Letschert, Sömürge Koleksiyonu Komisyonu'nun tavsiyesini yerine getirmiş oluyor. Komisyon, eserlerin kökenini araştırmış ve bu yirmi eserde "irade dışı mülk kaybı" yaşandığı sonucuna varmıştı. Letschert, "Bu eserler Endonezya için büyük kültürel ve tarihi değere sahip. Hollanda'da hiç olmamalıydılar. Bu haksızlığı şimdi düzeltiyoruz" dedi.

Önce paketleme

Eserler önümüzdeki aylarda Hollanda'da kalacak. Van Bommel, "Bugün hukuki devir işlemi gerçekleşiyor" diyerek Bakan Letschert ile Endonezyalı mevkidaşının bugün Amsterdam'da bir anlaşma imzaladığını belirtti. Van Bommel, "Önümüzdeki aylarda eserler paketlenecek ve Endonezya'ya nakliye için tüm evraklar hazırlanacak" ifadelerini kullandı.