Hollanda hâlâ kararsız ama Songfestival kapısı aralandı

2026 Eurovision Şarkı Yarışması, 70. edisyon olmasına rağmen beklenen görkemli kutlamaya sahne olmadı. Hayal kırıklığına uğrayan hayranlar, olumsuz hava ve düşen izlenme oranlarıyla festival, tarihinin en zorlu yıllarından birini geçirdi.

Hollanda'nın yanı sıra İspanya, İrlanda, İzlanda ve Slovenya, İsrail'in katılımı nedeniyle festivali boykot eden ilk ülkeler oldu. Bu boykot, çoğu ülkede Avrupa Yayın Birliği'nin (EBU) kararlarına karşı net bir duruş olarak algılansa da Hollanda'da NPO'nun yayın kararı bazı tartışmalara yol açtı. Yine de Viyana'daki etkinlikte hayranlar ve gazeteciler için çok az fark edilir bir değişiklik oldu.

Ancak boykotun etkisi sonradan daha belirgin hale geldi. 2026 edisyonunu bir önceki yıla göre 35 milyon daha az kişi izledi. Bu düşüş, EBU'yu harekete geçirdi.

Belçika'nın şüpheleri ve AVROTROS'un sessizliği

Bulgarca şarkıcı DARA'nın ödülü kazanmasının hemen ardından Belçika, 2027 katılımı konusunda şüphelerini dile getirdi. Belçika da Hollanda gibi ilk edisyondan bu yana yarışmaya katılıyor ve bu durum EBU için büyük bir prestij kaybı anlamına gelebilir.

Hollanda'nın yayıncısı AVROTROS ise Viyana sonrası 2027 için hiçbir açıklama yapmadı. Şu ana kadar da gizliliğini koruyor. Normalde bu dönemde seçim komitesi oluşturulup başvurular alınmış olurdu; ancak bu yıl her şey gecikmiş durumda. AVROTROS'un kararını ancak ay sonunda açıklaması bekleniyor.

Yine de EBU'nun yaptığı ve yapmayı planladığı değişiklikler, boykot eden ülkeler için kapıyı aralıyor. Boykotun ana nedeni, Gazze'deki insani kriz ve İsrail'in tutumuydu. AVROTROS daha önce, "Mevcut durumda İsrail'in katılımını, Gazze'deki sürekli ve ciddi insani acıyı göz önünde bulundurarak savunamayız" açıklamasını yapmıştı.

EBU'nun yeni kuralları ne getiriyor?

Şu anda Gazze'de resmi olarak ateşkes yürürlükte ancak çatışmalar sürüyor. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump'ın barış planına katılmayacağını açıkladı. Bu da çatışmanın yakın zamanda bitmeyeceğini gösteriyor.

EBU, boykot eden ülkelerin diğer endişelerini gidermek için adımlar atıyor. Örneğin, bir ülkenin ev sahipliği yapmasının güvenlik ve istikrarı tehlikeye atması durumunda otomatik olarak devre dışı bırakılacağı kuralı getirildi. EBU, gerektiğinde bağımsız güvenlik değerlendirmesi yapabilecek ve kazanan ülkenin festivali güvenle düzenleyip düzenleyemeyeceğine karar verecek. Bu kurala göre İsrail'in ev sahipliği yapması neredeyse imkânsız görünüyor.

Bir diğer önemli konu da 2025'te İsrail hükümetinin festivale siyasi müdahalesinin kanıtlanmış olması. AVROTROS bu durumun festivalin apolitik karakterine aykırı olduğunu belirtmişti. EBU, 2027 için şarkı ve ülke tanıtımına yönelik kuralları sıkılaştırdı. Artık yayıncılar, sanatçılar ve yorumcular yalnızca genel anlamda oy kullanmaya teşvik edebilecek; belirli bir ülkeye sürekli oy çağrısı yapmak ve büyük kampanyalar düzenlemek yasaklandı. Bu, geçmişte İsrail'in yaptığı türde kampanyaların önüne geçmeyi hedefliyor.

AVROTROS'un EBU'nun önemli bir yönetim organında yer almaya devam etmesi, endişelerini doğrudan dile getirebilmesini sağlıyor. Geçmişte sanatçıların refahı konusunda da girişimleri olmuştu. Joost Klein olayının ardından kamera arkası çekimler ve sanatçıların mahremiyetiyle ilgili kurallar netleştirildi.

Ayrıca, ana sponsor olarak Moroccanoil'in festivalden çekilebileceği konuşuluyor. EBU bu haberi doğrulamasa da, İsrail merkezli şirketin logosu son videolarda yer almıyor ve şirketin daha arka planda kalacağı tahmin ediliyor.

AVROTROS tüm artıları ve eksileri değerlendirerek ağustos sonunda kararını açıklayacak. Hollanda'nın gelecek yılki katılımı hâlâ belirsizliğini koruyor.