Hollanda Merkez Bankası Surinam müzesine 500 bin avro destek verdi

Hollanda Merkez Bankası (De Nederlandsche Bank, DNB), Surinam'ın başkenti Paramaribo'daki tarihi Elisabeth Samson Huis'te kurulan müzeye 500 bin avro katkı sağladı. AD'nin haberine göre, bağış müzenin restorasyonu ve eğitim merkezinin kurulması için kullanıldı.

Elisabeth Samson (1715-1771), Surinam tarihinin en önemli ve aynı zamanda en tartışmalı figürlerinden biri olarak biliniyor. Özgür bir siyahi kadın olarak dünyaya gelen Samson'un annesi, onun doğumundan önce kendi özgürlüğünü satın almıştı. Okuma yazma ve aritmetik öğrenen Samson, bu becerilerini kullanarak son derece başarılı bir girişimci oldu.

Döneminin en zengin kadını

Zirvede olduğu dönemde Surinam'ın en zengin kadını haline gelen Samson, birden fazla kahve plantasyonu, yüzlerce köleleştirilmiş işçi ve Hollanda ile doğrudan ticaret yapmak için kendi ihracat gemisine sahipti. Hayatı, Surinamlı tarihçi ve yazar Cynthia McLeod'un 'The Free Negress Elisabeth' adlı tarihi romanıyla geniş kitlelerce tanındı.

Bağış, DNB'nin transatlantik kölecilikle tarihsel bağları için resmi özrünün ardından başlattığı daha geniş bir onarıcı adalet girişiminin parçası. Müze, 20 Ağustos'ta büyük bir törenle açıldı.

Müze, Paramaribo'daki Wagenwegstraat 22 adresinde, yaklaşık 1742'de inşa edilen ve özenle restore edilen 18. yüzyıldan kalma bir evde yer alıyor. Zemin kat, Surinam'daki işçi sınıfının tarihini anlatan bir eğitim merkezi ve 'emek müzesi' olarak hizmet veriyor. Üst katta ise döneme uygun tarihi envanterlerle donatılan Elisabeth Samson Müzesi bulunuyor. Hollanda'dan getirilen bir klavsen kopyası da dahil olmak üzere müze, Samson'un yaşadığı dönemi yansıtacak şekilde titizlikle dekore edilmiş.

Binanın satın alınması, restore edilmesi ve döşenmesi için toplam bütçe 2 milyon 154 bin dolar oldu. DNB'nin 500 bin avroluk bağışı, projenin tamamlanmasını garanti eden önemli bir çekirdek finansman sağladı.

Özür yetmez

2022'de dönemin DNB Başkanı Klaas Knot, yapılan bağımsız tarihi araştırmalar sonucunda DNB'nin ilk yöneticilerinin 1814-1863 yılları arasında sömürgeci köleciliğe doğrudan karıştığını ve bundan kazanç sağladığını ortaya çıkarmasının ardından resmi bir özür yayınlamıştı.

Müzenin açılışına katılmak için Paramaribo'ya giden DNB Yönetim Kurulu Üyesi Olaf Sleijpen, merkez bankasının tutumunu yineledi: 'Özür dilemek tek başına yeterli değil.' Müzeyi finanse etmek, sömürgeci tarihin kuşaklar arası etkilerine eğitim yoluyla aktif bir şekilde çözüm bulma çabası olarak görülüyor.

500 bin avroluk tahsisat, DNB'nin büyük ölçekli miras ve eğitim projeleri için ayırdığı bir defaya mahsus 5 milyon avroluk fondan yapıldı. İlk finansman kapsamında Amsterdam'daki Ulusal Kölecilik Müzesi ve Curaçao'daki Tula Müzesi de diğer ana alıcılar arasında yer aldı.

Koruma çalışması, 2018'de Cynthia McLeod tarafından kurulan Elisabeth Samson Huis Vakfı tarafından hayata geçirildi. 91 yaşındaki McLeod, harap durumdaki binayı bizzat buldu, satın aldı ve mirası tamamen yıkılmaktan kurtarmak için Surinam, ABD ve Hollanda'daki uluslararası kuruluşlardan destek istedi.