Hollanda su güvenliği için harcamalar en az iki katına çıkmalı

Hollanda'yı güvenli ve yaşanabilir bir delta olarak korumak için su yönetimine ayrılan bütçenin önümüzdeki dönemde en az iki katına çıkarılması gerekiyor. Kabinenin bağımsız su danışmanı olan Deltacommissaris Co Verdaas, bugünkü raporunda bu çağrıyı yaptı. Hâlihazırda gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yaklaşık yüzde 1'i, yani 11 milyar avronun üzerinde bir kaynak su yönetimine ayrılıyor. Verdaas, iklim değişikliğinin yarattığı sorunların aciliyeti ve karmaşıklığı nedeniyle bu oranın en az yüzde 2'ye yükseltilmesi gerektiğini belirtiyor.

Verdaas, bugün raporunu Altyapı ve Su Yönetimi Bakanı Karremans'a sundu. Deltaprogramma'nın yeniden değerlendirildiği bu raporda, hangi su politikalarının sürdürülebilir olduğu, nelerin iyileştirilebileceği ve acil müdahale gerektiren alanlar ele alınıyor. Değerlendirme hem 2050'ye kadarki orta vadeyi hem de 2100 ve sonrasını kapsayan uzun vadeyi içeriyor.

Su yönetiminde köklü değişiklik şart

Deltacommissaris, hükümete ülkenin nasıl düzenleneceği ve suyun nasıl kullanılacağı, tutulacağı ve tahliye edileceği konusunda net tercihler yapma çağrısında bulunuyor. Yapısal yatırımların Hollanda'yı güvenli ve yaşanabilir kılmak için kaçınılmaz olduğunu vurguluyor. İklim değişikliğinin bu zaten karmaşık olan görevi daha da güçleştirdiğine dikkat çekiyor. Kurak geçen bir yazın ardından bu çağrının oldukça güncel olduğu belirtiliyor.

Maliyetlerin büyük bir kısmı su kurullarına (waterschap) yükleniyor. Her yıl Prinsjesdag'da (Bütçe Günü) mali tablolar açıklanıyor. Son yıllarda sürekli artan açıklar gözlemleniyor ve bu yıl da benzer bir tablo bekleniyor. Önümüzdeki hafta bütçe açığının ne kadar büyük olduğu netleşecek.

IJmuiden'deki pompa istasyonu tek başına 2 milyar avro

Gerekli müdahalelerin maliyeti devasa boyutlarda. Örneğin, IJmuiden'deki pompa istasyonunun geleceğe hazır hale getirilmesi yaklaşık 2 milyar avroya mal olacak. Bu, ülkenin karşı karşıya olduğu birçok su sorunundan yalnızca biri. Bu pompa istasyonu, dört milyon kişiyi ve Schiphol Havalimanı'nı koruyor. Ancak ülkenin diğer bölgelerinde de çok sayıda benzer zorluk bulunuyor.

Rapor yalnızca yüksek maliyetlere değil, aynı zamanda giderek büyüyen zorluklara da işaret ediyor. Delta senaryolarına göre, aşırı hava olaylarında belirgin bir artış bekleniyor: daha kurak yazlar, daha yağışlı kışlar, daha yoğun sağanaklar ve deniz seviyesinin yükselmesi. Birçok bölge tatlı su kıtlığı, tuzlanma, aşırı su baskını ve su güvenliği sorunlarının bir arada yaşandığı bir durumla karşı karşıya. Raporda, bu sorunların etkisinin şimdiden görüldüğü ve arttığı vurgulanıyor. 2021'de Limburg'da yaşanan sel felaketi ani etkiye, kurak yazlar ve artan tuzlanma ise tarımda verim kaybı, temel ve doğal yapılarda hasar gibi sinsi etkilere örnek gösteriliyor.

Rapor ayrıca, hızlanan deniz seviyesi yükselmesi, okyanus akıntılarının durması, komşu ülkelerin nehir sistemlerine müdahalesi ve jeopolitik gerilimler gibi potansiyel olarak büyük sonuçları olan 'oyun değiştirici' gelişmelere dikkat çekiyor. Ana mesaj, tarihsel olarak suyla mücadelede başarılı olan Hollanda'nın teknik çözümlerinin sınırları olduğu. Rapor, "Teknik önlemler gerekli ancak tek başına kuraklık, tuzlanma ve su baskınlarının tüm etkilerini önlemek için yeterli değil" diyor. Özellikle uzun vadede ve artan aşırı hava olaylarıyla birlikte bu geçerli.

Bu nedenle hükümetin nelerin yapılabileceği ve nelerin yapılamayacağı konusunda şeffaf olması gerekiyor. Rapor, Verdaas'ın vizyonunu "Her şey mümkün değil ve her şey her yerde ve her zaman mümkün değil" sözleriyle özetliyor. Deltaprogramma, bu değerlendirmeyle uzun vadede tüm etki ve risklerin kontrol altına alınamayacağını kabul ediyor. Bu nedenle toplumun su baskınlarına ve hasarlara hazırlıklı ve dayanıklı hale getirilmesi gerekiyor.

Verdaas, hükümetleri 2050'nin ötesine bakmaya çağırıyor. Değerlendirme, "su geleneğimizde yeni bir bölüm" olarak nitelendirilen bir yaklaşımı içeriyor. Bu, suyun daha uzun süre tutulması, depolanması ve geciktirilmiş tahliyesi ya da nehirlere daha fazla alan tanınması anlamına geliyor. Rapor, uyum önlemlerinin ertelenmesinin gelecek nesiller için kıtlık riskini, daha büyük hasarları ve çözüm alanının daralmasını artıracağı konusunda uyarıyor.