Hollanda'da 12 yaş altı çocukta yaşam sonlandırmaya ilişkin ilk inceleme tamamlandı

Hollanda'da geçen yıl bir doktorun, 12 yaşın altındaki bir çocuğun yaşamını aktif olarak sonlandırmasıyla ilgili inceleme tamamlandı. Bu kapsamda atanan komisyon, doktorun süreçte dikkatli davrandığına karar verdi. Hollanda, 1-12 yaş arasındaki çocuklar için yaşam sonlandırma düzenlemesine sahip ilk ülke olmuştu.

İlk vaka geçen yıl bildirildi

Söz konusu düzenleme 2024 yılında yürürlüğe girdi. Sağlık Bakanı Sophie Hermans, yaz aylarında Parlamento'ya gönderdiği yazıda, bu düzenleme kapsamında ilk ölüm bildiriminin geçen yılın sonunda yapıldığını açıkladı. Olayda yaşamı sonlandırılan çocuk, öldüğünde yaklaşık 2 yaşındaydı.

Çocuğun hastalığı doğumda başladı. 26 haftalık doğan bebekte doğumun ardından çok ciddi komplikasyonlar yaşandı. 4,5 aylıkken yapılan MR taraması, beyinde yaygın hasar olduğunu ortaya koydu.

Epilepsi ve yaşam kalitesi

Beyin hasarı nedeniyle çocukta günde birden fazla kez tekrarlayan ağır epilepsi nöbetleri gelişti. Çocuk konuşamıyor, neredeyse hiç göremiyordu; ayrıca öksürük nöbetleri ve yutma güçlüğü nedeniyle sürekli nefes darlığı yaşıyordu. Epilepsi ilaçları nöbetleri azaltmada etkisiz kaldı ve ciddi yan etkilere yol açtı. Raporda, "Çok erken yaşta komplikasyonlar nedeniyle ölüm riskinin çok yüksek olduğu değerlendirildi" denildi. Aile, çocuğun kötüleşen durumu üzerine doktordan yaşamını sonlandırmasını istedi.

Değerlendirme Komisyonu Başkanı Polly van Dijk, bu kararın ebeveynler için çok zor olduğunu belirtti: “Bir ebeveynin çocuğu için yaşamamanın daha iyi olduğuna karar vermesi gerektiğini düşünün. Doktor için de çok ağır bir karar.”

İkinci görüş alındı, alternatifler değerlendirildi

Düzenleme, bağımsız doktorların da görüşünün alınmasını zorunlu kılıyor. Çocuk Yaşam Sonu Destek Merkezi doktorları, durumun geri döndürülemez olduğu ve iyileşme olasılığı bulunmadığı sonucuna vardı. Doktorlar ayrıca epilepsi kaynaklı acıyı hafifletebilecek alternatif ilaç önerdi; ancak uygulanan bu tedavi yan etkiler nedeniyle çocuğun şikâyetlerini artırdı.

Pediatrik palyatif bakım profesörü Eduard Verhagen, söz konusu vakada diğer seçeneklerin de değerlendirildiğini söyledi. Sıvı ve beslenmenin kesilmesi ya da palyatif sedasyon gibi seçeneklerin bu çocuk için daha iyi bir alternatif olmadığını belirten Verhagen, “Palyatif sedasyon çocuklarda her zaman işe yaramayabiliyor. Hekim bu vakada tam olarak bu değerlendirmeyi yaptı” dedi. Rapor, doktorun "makul bir gerekçeyle" çocuğun dayanılmaz, umutsuz ve geri döndürülemez bir acı içinde olduğu kanaatine vardığını ortaya koydu.

Komisyonun kararı, olası bir soruşturma için Cumhuriyet Savcılığı'na iletildi. Savcılık, dosyayı ceza soruşturmasına dönüştürme yetkisine sahip. Verhagen, bu durumun anlaşılır olduğunu belirterek, “Çünkü özünde, bu konuda talebi olmayan birinin yaşamına son vermek yine de karmaşık bir mesele” dedi.