Hollanda'da bütçe görüşmeleri zorlu: koalisyon içinde anlaşmazlık

Hollanda'da Prinsjesdag (Bütçe Günü) öncesinde koalisyon partileri D66, VVD ve CDA, bütçe konusunda henüz uzlaşma sağlayamadı. Muhalefet partilerinden edinilen bilgilere göre, üç parti arasında vergi yükünün nasıl dağıtılacağı konusunda görüş ayrılıkları sürüyor. Başbakan Yardımcısı ve CDA lideri Wopke Hoekstra, önümüzdeki günlerde yapılması gereken en önemli işin ‘içerideki bulmacayı çözmek' olduğunu söyledi.

Azınlık hükümeti, Prinsjesdag'da sunulacak bütçe için muhalefetin desteğini almak istiyor. Ancak koalisyonun kendi içinde anlaşamaması, bu desteği almayı zorlaştırıyor. Cuma günü hükümetin bütçe belgelerine son şeklini vermesi ve aynı zamanda Temsilciler Meclisi'nde yeterli desteği sağlayıp sağlayamayacağını görmek istemesi bekleniyor.

Muhalefetten eleştiriler

Grup Markuszower lideri Markuszower, başbakan ve yardımcılarıyla yaptığı görüşmenin ardından, “ortada henüz somut bir şey olmadığını” söyledi. BBB lideri Van der Plas ise hükümetin muhalefetle görüşmelere “oldukça geç” başladığını dile getirdi. Dün koalisyonla görüşen diğer muhalefet partileri de olumsuz mesajlar verdi. GroenLinks-PvdA lideri Frans Timmermans “görüşmelerin çıkmaza girdiğini” belirtirken, SGP'li Kees van der Staaij “daha çok yolun olduğunu” söyledi.

Görüşmelerdeki en büyük zorluk, milyarlarca avroyu ilgilendiren birkaç büyük dosyadan kaynaklanıyor. Koalisyon anlaşmasında yer alan vatandaşlara yönelik 'özgürlük katkısı' (vrijheidsbijdrage) planının değişmeden kabul edilmesi artık imkânsız görünüyor. CDA'nın önerdiği gelir vergisi artışı, satın alma gücünü fazla düşüreceği gerekçesiyle hem sağda hem solda birçok partinin tepkisini çekiyor. Benzer bir durum, hükümetin değiştirmek istediği ve servet üzerinden alınan vergi olan box 3 için de geçerli. Bu değişiklik, devletin bütçesinde (geçici olarak) bir kayba yol açacak.

Cuma günü karar verilecek

Temsilciler Meclisi'nde hükümetin planına destek verenler, azami günlük ücretin düşürülmesi planının da gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyor. Ayrıca gelecek yılki sağlık harcamalarındaki muafiyet artışı (385 avrodan 455 avroya) büyük olasılıkla uygulanmayacak. Ancak bu kararların bütçede yaratacağı açığın nasıl kapatılacağı ve muhalefetin bu konuda yeterli destek verip vermeyeceği henüz net değil.

Hükümet, Cuma gününe kadar muhalefetle anlaşamazsa, hafta sonu da görüşmelere devam edilebilir. Ancak bütçe belgelerinin görüş almak üzere 1 Eylül'den önce Danıştay'a (Raad van State) iletilmesi gerekiyor. Bu nedenle hükümetin resmi süresi 31 Ağustos Pazartesi günü sona eriyor. Söz konusu tarihe kadar muhalefetle kapsamlı bir anlaşmaya varılması şu an için imkânsız görülüyor. Kaynaklar, bu müzakerelerin eylül ayının üçüncü salı gününe (Prinsjesdag) kadar sürebileceğini ifade ediyor.