Hollanda'da dört günlük okul haftası çok nadir görülüyor

Hollanda'da okul müdürlerinin büyük çoğunluğu, öğretmen eksikliğine rağmen dört günlük okul haftası uygulamasına sıcak bakmıyor. NU.nl ve Okul Yöneticileri Akademisi ve Meslek Birliği (AVS) tarafından yapılan ankete katılan 308 okul müdüründen yalnızca üçü bu eğitim yılında bir veya daha fazla sınıf için kısaltılmış hafta uyguladığını belirtti. Bu, ankete katılanların yüzde 1'inden azına denk geliyor. Söz konusu uygulama, öğretmenin grip olması nedeniyle bir sınıfın bir defaya mahsus eve gönderilmesi değil; haftalar veya aylar süren değiştirilmiş bir ders programı anlamına geliyor.

Kısaltılmış haftayı uygulamayan müdürlerin yüzde 2'sinden azı, eğitim yılı ilerleyen dönemde bunun muhtemelen gerçekleşeceğini düşünüyor. Yüzde 15'inden azı ise bunun "belki" olabileceğini ifade ediyor. Ancak 308 okul müdürüyle yapılan anketin bilimsel olarak temsili bir araştırma olmadığı, AVS üyelerinin yaklaşık yüzde 10'unu kapsadığı belirtiliyor. Dolayısıyla bu oranların tüm Hollanda için geçerli olduğu söylenemez; yine de dört günlük okul haftasının neredeyse hiç uygulanmadığına işaret ediyor. NU.nl'un görüştüğü çeşitli uzmanlar da bu tabloyu doğruluyor.

Uygulama beraberinde zorluklar getiriyor

AVS'te politika danışmanı ve eski okul müdürü olan Lianne ter Steeg, dört günlük okul haftasının "sorunlar" yarattığını söylüyor. "Sadece bir grubu eve göndermekle olmuyor. Kaçırılan eğitim süresinin düşünülmesi gerekiyor. Bu süre başka bir zaman telafi edilecek mi, eve ödev mi verilecek, çalışan ebeveynlerin çocukları ne olacak? Ayrıca dört günlük okul haftası seçerek bir öğretmene bir gün izin verirseniz, o öğretmenin başka bir grubun karşısına geçmesi için hazırlık yapması gerekir." Ter Steeg, Eğitim Bakanlığı'nın daha önceki pilot uygulamalarının dört günlük okul haftasında eğitim kalitesinin sıklıkla baskı altında kaldığını gösterdiğini ekliyor.

Eğitim sendikası AOb da bu tabloyu doğruluyor. Ancak sendika, sıkça başvurulan alternatif olan sınıfa başka personel konulması konusunda da istekli değil. Maastricht Üniversitesi'nde öğretmen açığını araştıran Nienke Ruijs, okulların dört günlük okul haftasını hafife alarak uygulamadığını belirtiyor. "Üstelik bu öylece yapılabilecek bir şey de değil. Bunun kuralları var." Bir ilkokul, resmi tatiller hariç olmak üzere yılda en fazla yedi kez dört günlük okul haftası uygulayabiliyor. Örneğin yedi çalışma günüyle bir okul bu sınıra zaten ulaşmış oluyor.

Ruijs, kadrosunda açık bulunan okul müdürlerinin iyi ve kötü acil çözümlere ilişkin bilimsel literatüre neredeyse hiç başvuramadığını söylüyor. "Bu konuda kapsamlı bir araştırma yapılmadı. Ancak Amerikan araştırmalarından bildiğimiz kadarıyla dört günlük okul haftası iyi bir fikir değil. Okul başarıları üzerinde olumsuz etkileri var. Okul kalan günleri uzatsa bile bu başarılar düşüyor. Ayrıca ebeveynler üzerinde olumsuz sonuçları oluyor ve eşitsizliği artırabiliyor. Parası olan ebeveynler için beşinci günü verimli geçirmek, örneğin özel ders, müzik dersi veya sporla doldurmak daha kolay."

Okullar başka personeli sınıfa koymayı tercih ediyor

Zorunlu kalındığında okul müdürleri sınıfa eğitim asistanı, okul müdürü veya destek öğretmeni gibi başka personel koymayı tercih ediyor. Ankete katılanların yaklaşık 10'da 4'ü bunu en iyi çözüm olarak görüyor. Bu, sanatçı veya bilim insanlarının konuk ders vermesi gibi seçeneklerden çok daha popüler; yalnızca bir katılımcı bu seçeneği değerlendiriyor.

Ancak eğitim işgücü piyasası profesörü Frank Cörvers, okulun kendi personelinin de her zaman ders verme yetkisine sahip olmadığını vurguluyor. "Okul müdürü ve destek öğretmeni genellikle yetkili olabilir, ancak eğitim asistanlarının çoğunlukla ders verme yetkisi yoktur. Ya da sınıfın karşısına eğitim gören bir öğretmen adayı konur." Bu son seçenek belirli koşullar altında izin veriliyor.

AOb, eğitim destek personelinin ve diğer yetkisiz çalışanların sınıflarda yoğun şekilde yer aldığını görüyor. Sendika yöneticisi Kim van Strien, "Buna örtmece olarak 'farklı organize etme' deniyor" diyor. "Bu acil önlemi anlıyoruz, çünkü kimse öğrencileri eve göndermek istemez, ancak bu yapısal bir çözüm haline gelmemeli. Bazı okullarda bunun yaşanma tehlikesi var. Çocukların sadece bakıma değil, iyi eğitime hakkı var." Van Strien ayrıca çocukları yetkisiz bir öğretmenden ders alıyorsa ebeveynlerin bilgilendirilmesini istiyor. "Şoförü ehliyetsiz bir otobüse de gönül rahatlığıyla binmezsiniz, değil mi?"

Ruijs, sık görülen bir başka acil çözümü de aktarıyor: öğretmensiz sınıfların diğer gruplara dağıtılması. Bir de "ünite eğitimi" olarak adlandırılan yöntem var. Örneğin iki yetkili öğretmen ve bir eğitim asistanı üç gruptan ortaklaşa sorumlu oluyor. Ancak bu çözümlerin sonuçlarına ilişkin de kapsamlı bilimsel araştırma bulunmuyor.

Alternatiflere yönelik bilimsel araştırma olmadığı için hangi acil çözümlerin en iyi işlediği net değil. Yapısal çözüm ise her durumda sınıflarda daha fazla yetkili öğretmen olması. Son verilere göre Hollanda'da 5.800 tam zamanlı ilkokul öğretmeni eksik; bu, toplam öğretmen sayısının yaklaşık yüzde 6,3'üne denk geliyor. Bu oran bir önceki yıl yüzde 8,1 idi. Cörvers, "Genel olarak işgücü piyasası eskisine göre biraz daha rahat, ancak darlık büyük ölçüde sürüyor" diyor.

Maastricht Üniversitesi'nden işgücü piyasası araştırmacısı Tom Stolp ise düşüşün gerçekten bu kadar çok öğretmenin işe alınmasından mı kaynaklandığının sorgulanabileceğini söylüyor. Okullar artık koronavirüs kaynaklı öğrenme açıklarını kapatmak için ek personel kiralamak amacıyla Ulusal Eğitim Programı (NPO) fonlarını alamıyor. Ayrıca Hollanda'daki ilkokul öğrenci sayısı bir miktar azaldı. Stolp, "Öğretmen açığı belki de sadece öğretmenlere olan talebin eskisinden daha az olması nedeniyle düştü" diyor.