Hollanda'da serbest çalışan sayısı ilk kez azaldı

Hollanda'da serbest çalışan sayısı bu yıl, yirmi yıldır süren kesintisiz sayılabilecek artışın ardından ilk kez azaldı. Hollandaca Merkez Bankası'nın (DNB) verilerine göre serbest çalışan sayısı 2024'e kıyasla yüzde 10 geriledi. Sayı, 2024 sonunda yaklaşık 1,3 milyonla zirveye ulaştıktan sonra yaklaşık 131 bin kişi azaldı.

2026'nın ortasında iş gücünün yaklaşık yüzde 12'si esas olarak serbest çalışanlardan oluşuyordu. Bu oran, uluslararası ölçütlere göre hâlâ önemli bir paya işaret ediyor.

İşsizlik üzerindeki etkisi sınırlı

Merkez Bankası'na göre bu düşüşün işsizlik üzerinde belirgin bir etkisi olmadı. Serbest çalışmayı bırakanların yarısı üç ay içinde ücretli bir iş buldu. Yaklaşık üçte biri kalıcı kadrolara ya da kalıcı sözleşme ihtimali olan işlere geçti. Bir kısmı esnek çalışmaya yöneldi. Yalnızca yüzde 7'si işsiz kaldı; bu oran önceki yıllarla benzerlik gösteriyor.

DNB, "Serbest çalışmadan ayrılmak bu nedenle esas olarak iş piyasası içinde hareketlilik yaratıyor, işsizliğe geçişi artırmıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Eski serbest çalışanların yaklaşık yarısı tamamen farklı sektörlere geçti. Bu sektörler arasında sağlık ve sosyal bakım, eğitim ve kamu, perakende, ulaşım ve konaklama öne çıkıyor.

Nedenleri net değil

Merkez Bankası bu düşüşün nedenini kesin olarak açıklayamıyor. Ancak 2025'ten bu yana sözde sahte serbest çalışmaya yönelik daha sıkı denetimin rol oynayabileceğini belirtiyor.

DNB'ye göre sahte serbest çalışmanın sık sık tartışıldığı sağlık, inşaat, tesis hizmetleri ve iş hizmetleri gibi sektörlerde serbest çalışma ile ücretli çalışma arasında görece yüksek hareketlilik görülüyor.

Merkez Bankası araştırması, kişilerin serbest çalışmayı bırakıp yeni işe geçmesinin ardından gelirlerinde, verimliliklerinde veya çalışma koşullarında nasıl bir değişim yaşandığını ortaya koymuyor.