Hollanda'da sosyal güvenlik planları rafa kalktı, taraflar masada

Hollanda hükümetinin sosyal güvenlik alanındaki kesinti planlarını geçen hafta rafa kaldırmasının ardından sendikalar, işveren örgütleri ve kabine sosyal anlaşma (sociaal akkoord) için müzakere masasına oturuyor. İlk görüşme çarşamba sabahı Catshuis'te yapılacak.

Kabinenin geri çektiği planlar arasında işsizlik maaşı (WW) süresinin yarıya indirilmesi, emeklilik yaşının (AOW) daha hızlı yükseltilmesi ve iş göremezlik maaşına (WIA) yönelik basitleştirme ve kısıtlama düzenlemeleri yer alıyordu. Bu planların toplamda 6,8 milyar euro tasarruf sağlaması öngörülüyordu. Kesintiler şimdilik gündemden çıkmış durumda; ancak kabine önümüzdeki aylarda sosyal taraflarla bir sosyal anlaşma imzalamayı hedefliyor.

Kesinti baskısı ortadan kalkınca tüm taraflar görüşmeye istekli hale geldi. Sosyal anlaşmanın sonucu henüz belirsiz. Maliye Bakanı Eelco Heinen'e göre sosyal taraflar büyük reformlara hazır olduklarını bildirdi. Heinen, tarafların "nihayetinde kabinenin öngördüğünden daha büyük bir tasarruf elde edebileceklerine ikna olduklarını" söyledi.

WIA sistemi kilitlenmiş durumda

Tüm tarafların hemfikir olduğu konu, özellikle WIA alanında bir şeyler yapılması gerektiği. İş göremezlik sistemi tamamen kilitlenmiş durumda. Şu anda yaklaşık 900 bin kişi bu kapsamda maaş alıyor. Yeterli sayıda değerlendirme hekimi bulunmaması ve giderek daha fazla kişinin iş göremez hale gelmesi nedeniyle bekleme listeleri çok uzamış durumda.

İnsanların işsizlik maaşına bağımlı hale gelmemeleri için daha hızlı işe döndürülmesi de gerekiyor. Sosyal taraflar ayrıca çalışmanın daha fazla kazanç getirmesini istiyor. Hastalıkta ücret ödenmesi konusu da gündemde. İşverenler şu anda hasta çalışanlara iki yıl boyunca ücret ödemek zorunda; bu yükümlülükten kurtulmak istiyorlar.

Hollanda'nın kazanç kapasitesi de görüşülecek konular arasında. İşverenler daha az idari yük ve daha fazla ekonomik büyüme istiyor.

Kabine adına Başbakan Rob Jetten ile bakanlar Hans Vijlbrief (Sosyal İşler ve İstihdam), Thierry Aartsen (Çalışma ve Katılım) ve Heleen Herbert (Ekonomik İşler) görüşmede yer alacak. Sosyal taraflardan FNV, CNV, VCP, VNO-NCW, MKB-Nederland ve LTO Nederland masaya oturacak.

6,8 milyar euro bütçede bekliyor

Sosyal anlaşmaya çok şey bağlı; çünkü 6,8 milyar euro hesaplardan silinmiş değil. Bakan Heinen bu tutarı kendi bütçesine yerleştirerek bir muhasebe yöntemine başvurdu. Milyarlar özellikle fiyat uyarlaması kaleminde duruyor; siyasette buna "peynir rendesi" (kaasschaaf) deniyor. Sosyal anlaşma çökerse veya yeterli gelir getirmezse, tüm bakanlıkların bütçesi enflasyonla birlikte artmayacağı için kesintiye gidilecek.

Bu durumdan özellikle Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanlığı etkilenecek; çünkü bu bütçe ücretler ve malzemeler nedeniyle enflasyona karşı oldukça hassas. Kabine ayrıca savunma, adalet ve güvenlik ile altyapı bakanlıklarını muaf tutma kararı aldı. Böylece kesintinin daha büyük bir kısmı eğitime yüklenecek.

Geçen hafta Genel Mali Görüşmeler sırasında bu haberin ortaya çıkmasıyla Tweede Kamer'de (Hollanda Temsilciler Meclisi) huzursuzluk oluştu. Kendini eğitim partisi olarak tanımlayan D66 için eğitimde kesinti kabul edilmesi zor olacak. VVD'nin bu konuda daha az zorlanması bekleniyor.

Kabine içinde de herkes aynı görüşte değildi: D66'lı Eğitim Bakanı Rianne Letschert hemen savunmaya geçti. Aynı partiden Sosyal İşler ve İstihdam Bakanı Hans Vijlbrief'in sosyal taraflarla anlaşmaya varmak için her şeyi yapması gerekecek. Bunu başaramazsa koalisyon içindeki bir sonraki çatışma şimdiden belli olacak.