Hollanda'da yeni servet kazancı vergisi için 2028 hedefi zorlu

Hollanda'da yeni servet kazancı vergisinin (vermogenswinstbelasting) 2028 yılında yürürlüğe girmesi hedefi, Danıştay'ın (Raad van State) danışma süreci ve bankaların teknik altyapı sorunları nedeniyle zora girdi. Maliye Bakanı Heinen, geçen hafta Temsilciler Meclisi'ne (Tweede Kamer) yeni sistemi 2028'de hayata geçirmek için elinden geleni yapacağını söylemişti.

Hükümet, yeni sisteme geçişi mümkün kılacak yasa değişikliğini cuma günü Danıştay'a danışma için gönderdi. Ancak Danıştay, 12 Ekim'de yapılacak meclis tartışmasına yetişmesi beklenen bu görüşü zamanında veremeyeceğini açıkladı. Bir Danıştay sözcüsü, "Sadece yedi günümüz var, bu imkansız" dedi. Görüşün en erken 19 Ekim'de, muhtemelen ise 26 Ekim'de geleceği belirtiliyor.

Heinen perşembe günü iyimser bir tablo çizerek, "Herkesin maksimum performans göstermesini istiyoruz, o zaman 2028 ulaşılabilir" dedi. Yine de takvimin 2029'a sarkma riskini kabul etti. Yeni servet vergisinin hızlı bir şekilde yürürlüğe girmesi, Heinen için siyasi açıdan önemli. Bu, JA21 ve SGP gibi sağ muhalefet partilerine verilen önemli bir taahhüt olarak öne çıkıyor.

Bankalar veri sağlamakta zorlanıyor

Bankalar ise bilgi teknolojileri sistemlerini uyarlamak için yeterli zamanları olmadığını belirtiyor. Bu nedenle 2028'de vergi beyannamesi veren müşterilerin bilgilerinin önceden doldurulması mümkün olmayacak. Bankalar bu konuda daha önce uyarıda bulunmuştu. Maliye Devlet Sekreteri Eerenberg ise geçen hafta bunun için bir çözüm bulunabileceğini ima etmişti. Eerenberg'e göre birçok banka son dönemde yeni servet kazancı vergisini desteklediğini açıklamıştı. "Dolayısıyla şimdi müşterilerinizin bunu mümkün kılmasına yardımcı olmanızı istemek de bizim hakkımız" dedi. Hollanda Bankalar Birliği (Nederlandse Vereniging van Banken) bu değerlendirmeyi paylaşmıyor. Birlik sözcüsü, "Biz hiçbir zaman servet kazancı veya servet artışı üzerinden alınan vergi lehine bir tercih belirtmedik" açıklamasını yaptı.

Bankalar ve varlık yönetimi şirketleri gerekli verileri sağlayamazsa, Vergi Dairesi (Belastingdienst) vatandaşların beyannamelerini doğru doldurup doldurmadığını denetleyemeyecek. Bu durumda vergi kaçakçılığı riski doğuyor. Beyannamesini iyi niyetle dolduran kişilerin ise gerekli bilgileri kendi başlarına toplayıp toplayamayacağı belirsiz. Tüm bankalar müşterilerine bilgileri doğrudan sağlayamıyor. Bu da beyanname doldurmayı her halükâda daha karmaşık hale getiriyor. Maliye Bakanlığı yetkilileri daha önce bir danışma yazısında bu konuya dikkat çekerek, "Bu, vatandaşların 'yapabilme kapasitesi' üzerinde ek bir yük oluşturuyor" uyarısında bulunmuştu.

Sistem değişikliği ve diğer düzenlemeler çakışıyor

Yukarıdaki sorunlar çözülse bile, Vergi Dairesi'nin 2028 için sistem değişikliğini hayata geçirmesi büyük bir çaba gerektirecek. Kurum aynı zamanda 2030'da serbest çalışanlar (zzp'ers) için zorunlu iş göremezlik sigortası getirilmesi nedeniyle bilgisayar sistemlerinde değişikliklerle meşgul. Yetkililer, her iki düzenlemenin aynı anda yapılması gerektiğini belirterek, bu durumun sigortanın yürürlüğe girmesini bir yıl geciktirebileceği uyarısında bulundu.

Hükümet geçen hafta mevcut servet artışı vergisinin (vermogensaanwasbelasting) yerine servet kazancı vergisine hızlı geçiş için yeni bir öneri sundu. VVD partisi, yatırımcıların 'kağıt üzerindeki kâr' üzerinden vergi ödenmesine itiraz etmesi nedeniyle kendi tabanından büyük baskı altındaydı. Vatandaşların yalnızca hisselerini sattıklarında vergi ödemesi durumunda ise geçici olarak milyarlarca euro daha az vergi toplanacak. Hükümet bu açığı küçük tasarruf sahipleri ve yatırımcılardan da servet kazancı vergisi alarak kapatmak istiyordu ancak mecliste bunun için çoğunluk bulunamadı. Danıştay'a gönderilen öneride dikkat çekici biçimde hâlâ meclis tarafından reddedilen bu gider kaynağı yer alıyor. Hükümet bu arada muhalefet partileriyle görüşerek alternatifler arıyor. Bu, önümüzdeki yıl için de kutu 3'te (box 3) yeni düzenlemelerin geleceği anlamına geliyor.

Yasama sürecinin bu yıl içinde Temsilciler Meclisi ve Senato'dan (Eerste Kamer) geçirilememesi durumunda, mevcut servet artışı vergisi sistemi en az bir yıl daha yürürlükte kalacak. Her yıllık gecikme, devlet hazinesine 3,5 milyar euro gelir kaybı anlamına geliyor.

Heinen ve Eerenberg bu akşam Senato'da açıklama yapacak. Senatörler, hükümetin talebi üzerine kutu 3 planlarına ilişkin oylamaları defalarca ertelemişti. Şimdi ise zaman daralıyor. Pro partisinden Senatör Crone bu duruma tepki göstererek, "Bu büyük bir sistem değişikliği. Uzmanları dinlemek de dahil olmak üzere bunu titizlikle ele almalıyız" dedi. Hükümet ortağı D66'dan meslektaşı Griffioen ise hükümete kalan kısa süreyi iyi kullanması çağrısında bulunarak, "Bu konuyu düzgün bir şekilde halletmek hükümetin sorumluluğunda, acele edin ve iyi önerilerle gelin" ifadelerini kullandı.