Hollanda'da yeni yasa geri ödemeli alışverişe yaş sınırı getiriyor
Hollanda'da 20 Kasım'dan itibaren şimdi al sonra öde uygulamalarında yaş doğrulaması zorunlu olacak; 100 euronun üzerindeki alışverişlerde kredi kontrolü yapılacak.

Hollanda'da 20 Kasım'dan itibaren şimdi al sonra öde (Buy Now Pay Later, BNPL) hizmeti sunan şirketler için yeni kurallar geçerli olacak. Buna göre şirketler, müşterinin yaşını bağımsız bir yöntemle doğrulamak zorunda kalacak. 100 euronun üzerindeki BNPL alışverişlerinde ise kredi değerliliği kontrolü yapılacak.
Yeni kuralları denetleyecek olan Hollanda Finansal Piyasalar Otoritesi (AFM), bu kontrollerin alışveriş sürecini çok uzatmasını beklemiyor. Şirketlerin tüm kontrolleri hızlı ve kullanımı kolay hale getirmeye çalışacağını belirten AFM'ye göre, yine de düşünmeden büyük bir alışverişi Klarna gibi bir uygulamayla ödeme dönemi büyük ölçüde sona erecek.
18 yaşından küçüklerin BNPL kullanması da yasaklanacak. Bu yasak aslında yıllardır geçerliydi ancak küçükler yaş kontrollerini sık sık atlatabiliyordu. Yeni yasayla şirketler, bir kişinin 18 yaşından büyük olup olmadığını iDIN gibi bir uygulama üzerinden bağımsız yaş doğrulamasıyla kontrol etmek zorunda olacak.
Gençler ve 25 yaş altı kullanıcılar risk grubunda
Küçükler ve 25 yaşın altındaki BNPL kullanıcıları, finansal sorunlar açısından risk grubunda yer alıyor. Son yıllarda sonradan ödeme yapan küçüklerin sayısı artıyor. 2023'te küçüklerin hesapları üzerinden 600 bin BNPL ödemesi yapıldı. 2024'te ise 25 yaş altındaki gençlerin yaklaşık yarısı bir ödeme ihtarını aldı. 25 yaş altı her beş gençten birinde gecikme masrafı da hesaba yansıtıldı.
Bütçe kurumu Nibud daha önce, çok sayıda gencin BNPL'yi bir kredi değil sıradan bir ödeme yöntemi olarak gördüğü uyarısında bulunmuştu. Yeni yasayla sonradan ödeme sırasında "Dikkat: borç almanın bir maliyeti vardır" ifadesi açıkça belirtilecek.
Nibud'dan Karin Radstaak bunu olumlu buluyor. "Artık açık bir uyarı yer alacak. Bunun fark yaratacağını düşünüyorum" dedi.
Yaş doğrulamasının yanı sıra kredi değerliliği kontrolü de yapılacak. Bu kontrol, Kredi Kayıt Bürosu'nda (BKR) müşterinin başka açık borcu olup olmadığının sorgulanmasıyla yapılacak. Bir BNPL ödemesinin ortalama tutarı 100 euronun hemen altında.
Utrecht Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nde Borç ve Tahsilat alanında öğretim görevlisi olan Rosanne Oomkens, bunun yasayı tamamen kusursuz hale getirmediğini söylüyor. "Bir kişi tek tek bakıldığında sorun oluşturmayan, ancak toplamda bütçesine sığmayan bir dizi küçük alışveriş yapabilir" diyor.
Ayrıca BKR tüm borçları göstermiyor. Bir enerji şirketine veya Vergi Dairesi'ne (Belastingdienst) olan gecikmeler BKR kaydında görünmüyor. Oomkens, "Zaten mali açıdan zor durumda olan kişilerde çoğu zaman bu tür gecikmeler bulunuyor" diyor ve BKR kontrolünün bu durumda "fazla iyimser bir tablo" çizebileceğini belirtiyor.
AFM'ye göre şirketler ayrıca "tüketicilerin mali durumunu" da ortaya koymak zorunda. Bunu nasıl yapacakları şirketlere bırakılıyor; örneğin maaş bordrosu istenebilir veya müşteriden hâlihazırda bulunan bilgiler kullanılabilir. Bu kontrolün her büyük alışverişte gerekmesi muhtemel değil. AFM, şirketlerin bu değerlendirmeyi sorumlu bir şekilde yapıp yapmadığını denetleyecek.
Bir ödeme gecikmesi bulunan kişinin BNPL başvurusu bu nedenle reddedilebilecek. Bu durum, örneğin başka bir yerde kırmızı hesapta olduğu için Klarna üzerinden yılbaşı hediyesi almak isteyen mali açıdan kırılgan kişiler için zorluk yaratabilir. Ancak Nibud, bu korumanın varlığının doğru olduğunu savunuyor. Radstaak, "Böyle bir durum insanlar için zor, ancak madalyonun diğer yüzü de kaldıramayacağınız kadar alışveriş yapmanız" diyor.
Yasa uyarınca şirketler olası ödeme sorunlarında yardım da sunmak zorunda olacak. Sonradan ödeme yapılamaması halinde müşteriye en fazla 60 euro gecikme masrafı yansıtılabilecek. Ayrıca şirketlerin ödeme sorunları durumunda müşteriyi borç danışmanlığına yönlendirmesi gerekecek. Bunun nasıl yerine getirileceğini şirketler kendileri belirleyebilecek.
Oomkens, "Bunun pratikte işe yarayıp yaramayacağı büyük ölçüde sağlayıcıların bunu nasıl ele aldığına bağlı" diyor. Ödeme hatırlatmasının insanların anlayacağı şekilde yazılıp yazılmadığını, ödeme planlarına yeterince yer verilip verilmediğini sorguluyor. "Yeni kurallara uyulup uyulmadığını yakından izlemek AFM'ye düşüyor" diye ekliyor.
Bu haber NU.nl Algemeen kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Black Friday uzuyor ama Hollandalılar eskisi kadar hevesli değil
Black Friday kampanyaları artık kasım ayının tamamına yayılıyor, ancak Hollandalı tüketicilerin indirimlere ilgisi azalıyor.

Yeni konut tamamlanması arttı, hükümetin hedefi hâlâ geride
Temmuz-eylül aylarında Hollanda'da 18.100 yeni konut tamamlandı. Hükümetin yıllık 100 bin konut hedefinin altında kalınmaya devam ediyor.

Hollanda'da dükkan sayısı azalıyor, spor salonları artıyor
NVM Business'in verilerine göre Hollanda'da 2026'nın ilk dokuz ayında 1.300'den fazla mağaza kapandı. Boşalan alanlarda spor salonları ve indirim marketleri öne çıkıyor.

Hollanda'da bankalar müşterileri akıllı telefona zorluyor
Tüketiciler Derneği, Hollanda'daki bankaların akıllı telefonu olmayan müşteriler için bankacılık işlemlerini giderek zorlaştırdığı uyarısında bulundu.

