Hollanda'daki veri merkezleri su ve elektrik tüketimini gizliyor

Hollanda'daki veri merkezlerinin büyük bölümü çevre üzerindeki etkilerine ilişkin bilgileri açıklamıyor. Trouw gazetesinin haberine göre, yasal olarak bu konuda raporlama zorunlulukları olmasına karşın birçok şirket bunu yapmıyor. Bazı şirketlerin paylaştığı verilerde ise su ve elektrik tüketimine dair önemli bilgiler eksik.

Veri merkezleri son yıllarda giderek daha önemli hale geldi. Fotoğraflardan belgelere, yazılımlara kadar buluta yüklenen her şey bu merkezlerde saklanıyor. Yapay zeka uygulamalarının ek kapasite gerektirmesiyle birlikte sunucu barındıran binaların sayısı da hızla artıyor. Bununla birlikte binlerce sunucunun çalışması için gereken elektrik ve soğutulması için kullanılan su tüketimi de yükseliyor.

Çevresel etkinin ne kadar olduğu ise büyük ölçüde gizli kalıyor. Araştırmacı gazetecilik platformu Lighthouse Reports, Trouw ve diğer Avrupa medya kuruluşlarıyla birlikte bir yıl boyunca Avrupa genelindeki bu verileri kamuya açtırmak için girişimlerde bulundu. Bilgi edinme başvuruları yapıldı ancak şimdiye kadar sonuç alınamadı.

Elektrik tüketimi beş yılda neredeyse iki kat arttı

Mevcut verilerden çevresel etkinin arttığı görülüyor. Hollanda İstatistik Kurumu CBS'nin hesaplamalarına göre, 2024'te ülkedeki veri merkezlerine yapılan elektrik tedariki 5,1 milyar kilovatsaate yükseldi. Bu, ülke genelindeki elektrik tüketiminin yüzde 4,6'sına denk geliyor ve beş yılda neredeyse iki katına çıktığı anlamına geliyor. Öte yandan elektrik kapasitesindeki yetersizlik, şirketler, kurumlar ve konut bölgeleri için bekleme listeleri oluşturuyor. 2025 yılına ait veriler bulunmuyor.

Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) tarafından bu yaz açıklanan verilere göre, Microsoft'un Hollanda'daki en büyük veri merkezi tek başına ülke elektrik tüketiminin yüzde 1'ini kullanıyor. Ancak bu tüketim yenilenebilir enerjiden karşılanıyor. Hollanda'da iki büyük veri merkezi bulunan Google ise kamuya açık bilgi vermiyor.

Şebeke işletmecisi Tennet, 2030 yılında veri merkezlerinin Hollanda elektriğinin yüzde 10 ila 15'ini tüketeceğini öngörüyor.

Su kullanımı iklim değişikliğiyle daha kritik hale geliyor

Su tüketimi hakkında da fazla bilgi bulunmuyor. Hollanda'da bu oranın toplam kullanımın yalnızca yüzde 0,1 civarında olduğu tahmin ediliyor. Ancak birçok Avrupa ülkesinde su kullanımı daha büyük bir sorun oluşturuyor. İklim değişikliği nedeniyle su kullanımı giderek daha kritik bir konu haline geliyor; daha uzun kuraklık dönemleri ve su kıtlığı yaşanıyor.

Etkiyi ölçebilmek için veri merkezlerinin enerji ve su kullanımlarını AB'ye bildirmeleri gerekiyor, ancak pratikte bu veriler çoğu zaman mevcut değil. Araştırma kolektifi bu nedenle verileri elde edebilmek için Aarhus Sözleşmesi'ne dayanan özel bir prosedür başlatıyor. Sözleşme, vatandaşlara çevre bilgilerine erişim hakkı tanıyor ve tüm AB ülkeleri tarafından imzalanmış durumda.