Hollandalı savunma şirketi Destinus, Ukrayna savaşındaki rolü nedeniyle tartışmada
Hengelo merkezli Destinus'un Ukrayna'ya silah tedarikinin yanı sıra kendi personelini cepheye gönderdiği öne sürüldü. Savunma Bakanlığı endişeli, şirket iddiaları reddediyor.

Hollanda'nın Hengelo kentinde bulunan savunma şirketi Destinus, 2023 yılından bu yana Ukrayna'ya insansız hava aracı (drone) ve seyir füzesi tedarik ediyor. Bu silahlar, Rusya'nın savaşta kullandığı İran yapımı Shahed dronlarının düşürülmesi gibi amaçlarla kullanılıyor. Destinus ayrıca Savunma Bakanlığı'na da yüz milyonlarca euro değerinde drone ve seyir füzesi satıyor. Başbakan Rob Jetten, şirketle hava savunma dronlarının geliştirilmesi için bir anlaşma da imzaladı.
Şirket personelinin cepheye gönderildiği iddiası
Ancak NRC gazetesinin aylar süren araştırmasına göre Destinus'un savaştaki rolü silah tedarikiyle sınırlı değil. Şirketin Avrupa ve Rusya'dan kendi personelini Rusya'ya karşı savaşa dahil ettiği öne sürülüyor. Haziran 2023'te şirket çalışanları, bir Ukrayna askeri biriminin davetiyle yeni dronları test etmek üzere cepheye gitti. O dönemde özel bir şirketin savaşta hangi yasal çerçevede faaliyet gösterebileceği konusunun kimsenin gündeminde olmadığı belirtiliyor. Destinus, NRC'ye verdiği yanıtta "askeri operasyonlar yürütmediğini" savundu.
2024 yılında ise Destinus personeli yine "çeşitli Avrupa ülkelerinden" Ukrayna'ya gitti. Aralarında Hollandalıların olup olmadığı bilinmiyor. Ekip, Hollanda'dan kamyonla getirilen önleme dronlarını Kiev'de test etti. Yaz aylarında personel Dnipro Nehri kıyısına taşındı. Ukrayna'daki ekiple Avrupa'nın diğer bölgelerindeki ekipler arasında anlaşmazlıklar çıkmasının ardından Ukrayna ordusuyla işbirliği daha da sıkılaştı. Şu anda hâlâ şirket çalışanlarının savaşa katılıp katılmadığı net değil.
Savunma Bakanlığı, Destinus ile işbirliği yaparken, çalışanların Rusya'ya karşı savaşa katıldığı yönündeki haberlerden endişe duyuyor. Bakanlık sözcüsü NU.nl'e yaptığı açıklamada, "Hollanda, Ukrayna ile Rusya arasındaki silahlı çatışmada taraf değildir. Destinus, Ukrayna'nın kendini savunmasına olanak tanıyan malzeme tedarikçisi olarak rol oynuyor" dedi. Bakanlık, şirketlerin "Ukrayna'nın varlığını sürdürmesine destek amacıyla" kendi katkılarını nasıl şekillendireceklerini anladığını, bunun "şirketlerin iç meselesi" olduğunu belirtti.
Savunma Bakanı Dilan Yeşilgöz, ortaya çıkan bilgilere yorum yapmak istemedi. Rotterdam'daki Ahoy'da düzenlenen silah fuarında BNR'ye konuşan Yeşilgöz, "Hollanda, Ukrayna'ya insancıl savaş hukukuna uygun şekilde yardım ediyor. Diğer her şey hakkında maalesef bir şey söylemiyoruz" dedi. Bakan, silahların savaş alanında test edilmesinin mutlaka gerekli olmadığını da sözlerine ekledi: "Dahası, bir tatbikat senaryosunda test edilmeleri çok daha iyi."
Bakanlık sözcüsü de tarafların "insancıl savaş hukuku çerçevesinde" hareket etmesinin önemini vurguladı. Bir silah sisteminin kullanılması "düşmanlıklara doğrudan katılım" olarak değerlendiriliyor. Bir silah sisteminin nasıl çalıştığına dair talimat verilmesi ise bu kapsamda görülmüyor.
Destinus'tan yalnızca talimat verilip verilmediği belirsizliğini koruyor. Şirketin Üst Yöneticisi Kokorich, yaptığı açıklamada hedefleri Ukrayna ordusunun seçtiğini ve askeri operasyonlara ilişkin kararları Ukrayna ordusunun aldığını söyledi. Destinus'un yalnızca "teknik destek" sağladığını belirtti. Kokorich ayrıca çalışanların dronları "etkisiz yük ile ve Ukraynalı askerlerin liderliğinde fırlatıp kullandığını" ifade etti. NRC'nin elindeki video görüntülerine yorum yapmak istemedi.
Destinus bu hafta başında, Ukrayna'nın salı günü Kırım Köprüsü'ne düzenlediği saldırıda rol oynadığını açıklamasıyla da gündeme gelmişti. Bunun üzerine Moskova, Hollanda'ya yönelik eleştirilerini yinelemişti. Rusya'nın Hollanda Büyükelçiliği, X platformunda yaptığı paylaşımda "Moskova, Hollanda'nın dahli konusunda gerektiği gibi bilgilendirildi. İtiraf not edildi. Lahey açıkça çatışmaya mı karışıyor?" ifadelerini kullanmıştı.
Bu haber NU.nl Algemeen kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Rus kargo gemisi Baltık'ta drone saldırısı sonrası yanmaya devam ediyor
Finlandiya kıyı güvenliğine göre, dün Baltık Denizi'nde drone saldırısına uğrayan Rus kargo gemisi Sparta II'deki yangın hâlâ söndürülemedi.

Antalya'daki iklim zirvesinde sonu gelmeyen bekleyiş
Antalya'daki VN iklim zirvesinde sonuç bildirisi için müzakereler sürerken, iklim zirvelerinin yapısı ve oylama sistemi tartışılıyor.

Türkiye'deki iklim zirvesi anlaşmasız sona erme riskiyle karşı karşıya
Antalya'da süren iklim zirvesinde AB ülkeleri ile petrol üreticisi ülkeler arasındaki anlaşmazlık nedeniyle uzlaşma sağlanamıyor; zirve en uzun iklim toplantısı olma yolunda.

Endonezya'da şekerleme fabrikasında yangın: Ölü ve kayıplar var
Batı Cava'da bir şekerleme fabrikasında çıkan yangında en az üç işçi hayatını kaybetti, 36 kişi kayıp. Yangın söndürme ve arama çalışmaları sürüyor.

