Hollandalı Sudanlı hukukçu savaşan grubun paralel hükümetine bakan atandı

Hollanda'da pasaport sahibi Sudanez-Hollandalı hukukçu Osama Said, Sudan'ın Rapid Support Forces (RSF) adlı paramiliter grubunun kontrolündeki bölgelerde kurduğu paralel hükümette Adalet Bakanı olarak atandı. NOS'un araştırmasına göre atama mayıs ayının başında yapıldı. RSF, ülkede üç yılı aşkın süredir hükümet ordusu Sudanese Armed Forces (SAF) ile çatışıyor. Her iki taraf da savaş suçu işlemekle suçlanıyor; ancak RSF daha şiddet yanlısı olarak görülüyor. Birleşmiş Milletler (BM), RSF'nin şiddetinin soykırım özellikleri taşıdığı sonucuna vardı; Temmuz ayında Avrupa Parlamentosu da RSF'nin terör örgütü olarak tanınması çağrısı yaptı.

İsviçre'de kurulan koalisyon

RSF geçen yıl kontrol ettiği bölgelerde kendi paralel hükümetini kurdu. Tasis adı verilen koalisyonu yöneten RSF, söz konusu hükümeti kurarken BM Güvenlik Konseyi bunu "Sudan'ın toprak bütünlüğüne doğrudan tehdit" olarak nitelendirdi. Hollanda ve uluslararası toplumun geri kalanı tarafından tanınmayan bu hükümetin bakanları mayıs ayında atandı. NOS'un tespitine göre bakanlardan biri Hollanda pasaportu taşıyor.

Siyasi kariyeri boyunca bir siyasi partinin lideri olarak Sudan siyasetinde aktif olan Said, uluslararası medyada, örneğin Al Jazeera'da Tasis adına konuşmacı olarak yer aldı. Tasis'in Kenya'nın başkenti Nairobi'deki kuruluş toplantısında da imzacılar arasında bulundu.

Said, NOS'a yaptığı açıklamada "Tasis'in Adalet Bakanı olarak aday gösterildiğim doğru" dedi. Görevi henüz resmen kabul etmiş değil. Ancak Tasis'in internet sitesinde koalisyonun liderlerinden biri olarak listelenmiş durumda. Said, siyasi çalışmalarını Hollanda'dan ve gönüllü olarak yürüttüğünü belirterek "Tek amacım Sudan halkının çektiği acıları hafifletmek" ifadelerini kullandı.

Meşruiyet tartışması

Uzmanlara göre bu tartışmalı hükümetin asıl amacı farklı: soykırımla suçlanan paramiliter güçlere meşru bir görünüm kazandırmak. Araştırma kuruluşu Clingendael'in Sudan uzmanı Anette Hoffmann, "Son tahlilde RSF ciddiye alınmak istiyor" diyor. "Bir milis gücü olarak değil, devlet gücü olarak müzakere etmek istiyor. Bunu RSF'nin meşrulaştırılması olarak görebilirsiniz."

Said ise bu değerlendirmeye katılmıyor. "Barış için gece gündüz çalışıyorum" diyen Said, geçiş hükümetinin "hâlâ yapım aşamasında olduğunu" ve barış sağlandığında sona ereceğini savunuyor. Ancak RSF'nin şiddeti nedeniyle barış henüz uzak görünüyor. Sudan'da hâlâ her ay yüzlerce ila binlerce kişi hayatını kaybediyor. Milyonlarca Sudanlı da şiddet nedeniyle yerinden edilmiş durumda.

Said yine de bu tercihinin RSF'yi meşrulaştırdığı görüşüne katılmıyor: "Sivil hak ihlallerini, ister Rapid Support Forces ister SAF tarafından işlenmiş olsun, kesinlikle reddediyorum. Bunları işleyenler yargılanmalı." Ancak Said'in alternatif hükümetin kuruluşunda, RSF'nin şiddet yanlısı birliklerini yöneten kişiyle, yani RSF'nin en üst liderinin kardeşi ve yardımcı komutanı Abdulrahim Dagalo ile aynı sahnede yer aldığı da bir gerçek. Sudan uzmanı Hoffmann, "Benim değerlendirmeme göre bu hükümetin RSF liderinin onayı olmadan yapabileceği hiçbir şey yok" diyor.

NOS, Sudan'daki savaş ile Hollanda arasındaki bağlantıları aylarca araştırdı ve altı ayrı haber hazırladı. Bu haberler internet sitesindeki özel dosyada yer alıyor.