Hollanda'nın büyük bankalarının rekor kârları tartışma yarattı

Hollanda'nın üç büyük bankası ING, Rabobank ve ABN Amro, 2026'nın ilk altı ayında yine milyarlarca avroluk kâr elde etti. ING 3,5 milyar, Rabobank 2,5 milyar ve ABN Amro 1,5 milyar avro kâr açıkladı. Böylece üç bankanın son üç buçuk yıldaki toplam kârı 50 milyar avroya ulaştı. Küresel jeopolitik gerginliklerin yaşandığı bir dönemde bankaların bu performansı, bu kadar yüksek kârların toplumsal olarak hakkaniyetli olup olmadığı sorusunu yeniden gündeme getirdi.

Groningen Üniversitesi'nden iş etiği profesörü Roland Mees, RTL'ye yaptığı açıklamada, bankaların kârlarının yüksek olmakla birlikte aşırı olmadığını söyledi. Mees, "Köşedeki bakkal için astronomik miktarlar ama bankalar için öyle değil" dedi.

Bankalara olan bağımlılık tartışması

Banka kârları konusundaki tartışma zaman zaman alevleniyor. 2023'te dönemin Maliye Bakanı Sigrid Kaag, Temsilciler Meclisi'ne gönderdiği bir mektupta "hem Hollanda'da hem diğer AB ülkelerinde bankaların yüksek kârlarının adil olup olmadığı tartışılıyor" ifadelerini kullanmıştı.

Ancak toplumun büyük bankalara fazla bağımlı olmaması gerektiğini savunan görüşler de bulunuyor. Hollanda Hükümet Bilim Konseyi, 2019'da yayımladığı bir raporda sistem değişikliği önerisini desteklemiş, Positive Money adlı kuruluş ise bankaların yetkilerinin azaltılması çağrısında bulunmuştu.

Kârın kaynağına göre değişir

RTL'ye göre son milyarlık kârlar tartışmayı yeniden gündeme getirdi. Amsterdam Üniversitesi'nden finansal ekonomi profesörü Neeltje van Horen, bir bankanın kârının hangi seviyeye kadar meşru sayılabileceğini söylemenin zor olduğunu belirtti. İngiltere Merkez Bankası'nda da çalışmış olan Van Horen, bunun bankadan bankaya ve her bankanın nasıl para kazandığına bağlı olduğunu ifade etti.

Profesör Mees ise bankaların parayı nasıl kullandığının da önemli olduğunu söyledi. "Kârlar hissedarlara dağıtılıyor mu, yoksa bankanın kendisine mi yatırılıyor?" diyen Mees, ikinci seçeneğin daha iyi olduğunu savundu.

Mees, ayrıca bankaların iklim ve sürdürülebilirlik konusunda çok daha fazla sorumluluk alabileceğini belirterek "Büyük bankaların ipotek portföyleri iklim riski taşıyor; bankaların buna hazırlıklı olması gerekiyor" diye konuştu.