Hollanda'nın önemli köprüleri ertelenen bakım nedeniyle risk altında

Hollanda'daki A27 üzerindeki Merwedebrug, A16'daki Van Brienenoordbrug ve A28'deki Hardenbergerbrug, son aylarda teknik riskler, yaşlılık ve ertelenen bakım nedeniyle gündeme gelen köprülerden sadece birkaçı.

İnşaat sektörü temsilcileri ve uzmanlar, ülkenin altyapısının ciddi bir bakım açığıyla karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Hollanda inşaat sektörü çıkar örgütü Bouwend Nederland'in başkanı Arno Visser, NU.nl'ye yaptığı açıklamada, "Bu soruna yönelik endişe verici bir ilgisizlik ve çözüm konusunda kararlılık eksikliği var" dedi.

Visser, altyapının durumunu öncelikle siyasi bir sorun olarak görüyor: "Rijkswaterstaat'taki insanları, ihtiyaç duyduklarından daha az para aldıkları için suçlayamazsınız. Onlar ellerindeki imkânlarla idare etmek zorundalar."

Mühendislik firması Arup'tan köprü uzmanı Daan Tjepkema ise altyapının ihmal edildiği yönündeki görüşün eksik olduğunu söylüyor: "Son dönemde birçok köprü, akıllı mühendislik çalışmaları sayesinde açık tutuldu. Bunu kimse fark etmedi ya da görmedi."

Kritik sınır

Rijkswaterstaat (Hollanda Ulaştırma ve Su İdaresi Kurumu), altyapının durumuna ilişkin endişe verici bir tablo çiziyor. Genel Müdür Martin Wijnen, geçen aralık ayında altyapı raporunun sunumunda, altyapının "kritik bir sınıra ulaştığını" söyledi. Wijnen, "Altyapımızı düzenli ve güvenli tutmak istiyorsak, şimdi ciddi yatırımlar yapılmalı. Bu yapılmazsa, insanlar işe giderken arızalı köprüler veya kapatılan otoyollar nedeniyle gerçekten daha sık duracak" dedi.

Tjepkema da bu endişeleri paylaşıyor: "Yapısal uzun vadeli çözümler için yeterli para olmazsa, yakında daha fazla parayı acil durumlara harcayacağız. Bir köprü aniden kapatılmak zorunda kalacak çünkü onu açık tutmak artık güvenli değil."

Sorunun temelinde ise yatırım eksikliği yatıyor. Hollanda Sayıştayı (Algemene Rekenkamer), geçen yıl yaptığı açıklamada, 2038 yılına kadar sadece ana yol ağının bakımı için en az 20,5 milyar avronun eksik olduğunu bildirdi. Sızan bütçe belgelerine göre, önümüzdeki dönemde yenileme ve renovasyon için yalnızca 1,5 milyar avro ek kaynak ayrılacak ve bu miktar birkaç yıla yayılacak.

Bakım tsunamisi

Uzmanlara göre Hollanda'nın karşı karşıya olduğu asıl sorun, birçok köprü ve viyadüğün beklenen ömrünün neredeyse aynı anda dolması. Rijkswaterstaat verilerine göre, yol ağındaki köprülerin yüzde 59'u bu durumda. Tjepkema, "1960'lı ve 1970'li yıllarda çok sayıda köprü inşa ettik ve ardından bunları yoğun şekilde kullandık" diyor. Tilburg Üniversitesi'nden Profesör Henk Akkermans ise bunun sonucunda "üzerimize bir bakım tsunamisi geliyor" uyarısında bulunuyor.

Bouwend Nederland Başkanı Visser, yaklaşan bakım ihtiyacının yıllardır siyasetçiler tarafından bilindiğini savunuyor: "Bundan anlayan herkes, bunun geleceğini biliyordu ve son yirmi yıldır bu konuda uyarılarda bulundu."

Tjepkema'ya göre sorunlardan biri, inşa edilen köprülerin çoğunun benzersiz olması. Ayrıca, "Köprülerin durumunu ve daha ne kadar dayanacağını tek bakışta görebileceğiniz tek bir 'kontrol paneli' yok" diyor. Rijkswaterstaat'ın son on ila on beş yılda altyapının durumunu haritalamak için önemli adımlar attığını ancak tam bir genel bakış elde etmenin zor olduğunu sözlerine ekliyor.

Tjepkema, denetimlerin yalnızca bir köprünün mevcut durumu hakkında bilgi verdiğini, güvenlik durumunun da bilinmesi gerektiğini vurguluyor: "Bu yapılar tasarlandığında, malzemelerin kullanım ve yaşlanma nedeniyle nasıl aşınabileceği veya zayıflayabileceği konusundaki tüm bilgiler mevcut değildi. Artık metal yorgunluğu hakkında yeni bilgiler var." Bu nedenle, birçok köprü ve viyadüğün gerçek kullanımını ve etkisini anlamak için modern hesaplama tekniklerinin uygulanması gerektiğini söylüyor. "Bu, başlamış ancak hızlandırılması gereken devasa bir iş" diye ekliyor.

Rijkswaterstaat, bazı köprülerde yaşlanmaya bağlı güvenlik riskleri olduğunu kabul ediyor. Ertelenen bakım ve sayıları artan ağır kamyonlar sorunları büyütüyor. Kullanılan malzemeler ve bazı yapılar da endişe yaratıyor.

Şu ana kadar Rijkswaterstaat, altyapının performansını "ortalama ila iyi" düzeyde tutmayı başardığını söylüyor. Tjepkema, birçok köprüyü mümkün olduğunca uzun süre açık tutmak için çözümler bulunduğunu da görüyor: "Değiştirme pahalıdır ve kolayca halledilemez."

Profesör Akkermans ise bakım işlerinde kısır döngü konusunda uyarıyor: "Sadece yangınları söndürürsek, henüz bozulmamış köprüler için zaman kalmayacak. Onlara da yeterince uzun süre müdahale etmezseniz, onlar da eninde sonunda bozulacak."

Visser, "Çok geç yaptığınız her şey daha pahalıya mal olur" diyerek, para sorununun yanı sıra personel sıkıntısının da baş gösterebileceği uyarısında bulunuyor: "Önümüzdeki yıllarda birçok insan emekli olacak. Şirketler, sahip oldukları işler için personel alıyor. Rijkswaterstaat bu bakımı yapacak paraya sahip değilse, proje teklif etmeyecekler."