Hollanda'nın yol ve demiryolları NATO askeri taşıma standartlarını karşılamıyor

Hollanda Sayıştay'ı (Algemene Rekenkamer), ülkedeki altyapının NATO'nun belirlediği askeri taşıma standartlarına uyup uymadığını inceledi. Sayıştay'ın salı günü yayımlanan "Askeri hareketliliğe odaklan" başlıklı raporuna göre, karayolu ve demiryollarının birçok bölümü geçiş yüksekliği, taşıma kapasitesi ve genişlik açısından bu şartları karşılamıyor. İncelemede su yolları ele alınmadı.

Hollanda, askeri taşımacılıkta önemli bir konumda. Kuzey Denizi kıyısındaki stratejik konumu ve limanları, NATO malzemelerinin Avrupa'ya taşınmasında ülkeyi kilit bir başlangıç noktası haline getiriyor.

Hollanda, ittifak içinde yalnızca kendi malzeme ve askerlerinin nakliyesinden değil, diğer NATO ülkelerinin taşımalarından da sorumlu. Savunma Bakanlığı geçmişte bir müttefikin taşıma talebini, nakliyenin fazla ağır olması nedeniyle reddetmek zorunda kalmıştı.

2023'te AB çerçevesinde malzemelerin hangi güzergâh ve koridorlardan taşınabileceği belirlendi. Sayıştay'a göre, güzergâhların şartları karşılamadığı her noktada gerçekte sorun yaşanmıyor. Taşımaların hâlihazırda neredeyse her zaman bir noktadan diğerine ulaşabildiği belirtiliyor; çünkü taşımaların yalnızca "çok küçük bir bölümünde" belirli araçlar gerçekten sorun yaşıyor. Bu durum örneğin çok alçak viyadüklerde ortaya çıkıyor.

Sayıştay'a göre, yüksek araçlardan oluşan bir konvoy bazı durumlarda güzergâhını uzatabiliyor. Taşıma, bir çıkış ve giriş rampası üzerinden rotasına devam edebiliyor. Ancak raporda, "Hollanda gerçekten bir savaş durumuna girseydi, bunun günlük trafik üzerinde büyük sonuçları olabilirdi" deniliyor. Sayıştay, sorunlu noktaların tam olarak nerede olduğunu gizlilik içinde Tweede Kamer (Hollanda Temsilciler Meclisi) ile paylaştı.

Bakım açığı ve bütçe sıkıntısı

Sayıştay'a göre yapılacak işler var. Bunun nedenleri arasında ertelenen bakım ve para yetersizliği bulunuyor. Şimdiden köprülerin (normal) kullanılamadığı durumlar yaşanıyor; örneğin hız sınırlamaları ya da araç ağırlığına ilişkin kurallar uygulanıyor.

Mevcut karayolu ve demiryollarının istenen duruma getirilmesi için yaklaşık 9,5 milyar euro gerekiyor. Sayıştay bu rakamı Altyapı ve Su Yönetimi Bakanlığı'nın tahminlerine dayandırıyor. Bu tutarın 5 milyar eurosı özellikle NATO'nun teknik şartlarının karşılanmasına ayrılmış durumda. Ancak muhtemelen daha fazla yatırım gerekiyor; çünkü gerekli çalışmaların büyük bir bölümü henüz bilinmiyor.

Bakanlığın şu anda ihtiyaç duyulanın çok altında bir bütçesi var. İki yıl önce Lahey'deki NATO zirvesinde üye ülkelerin savunmaya gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 5'ini harcamayı hedeflemesi kararlaştırılmıştı.

Bu tutarın yüzde 1,5'i kritik altyapı gibi ilgili güvenlik konularına kullanılabiliyor. Bu miktar, ProRail ve Rijkswaterstaat'ın (Devlet Su İşleri) karşı karşıya olduğu 37,4 milyar euroluk açığın üzerine ekleniyor.

Ancak kabine yalnızca yüzde 3,5 oranında ek yatırım bütçeledi. Bu nedenle altyapı için gereken paranın Mobiliteitsfonds'tan (Hareketlilik Fonu) gelmesi gerekiyor. Sayıştay'a göre bu yüzden seçim yapmak daha da önemli. Altyapı Bakanı Vincent Karremans, bu sonbaharda öncelikleri belirleyeceğini duyurmuş durumda.