Hükümet ısı şirketlerini devralmak istiyor, yüksek maliyetler sorun olmaya devam ediyor
Hollanda hükümeti, ısı şebekelerini kamuya geçirmek için enerji şirketleriyle görüşüyor. Ancak yüksek sabit maliyetler ve devam eden belirsizlik, ısı geçişini yavaşlatıyor.

Hollanda hükümeti, enerji şirketleri Eneco, Ennatuurlijk ve Vattenfall ile bu şirketlerin ısı faaliyetlerini devralmak üzere görüşme yürütüyor. Hükümet ayrıca çoğunluk hissesinin kamuya ait olacağı yeni ısı şirketleri kuruyor. Bu adımla birlikte 2000'li yılların başında ısı şebekelerinin ticari enerji şirketlerine devredilmesi yönünde alınan karar tersine çevriliyor. Hükümet, içme suyu temininde olduğu gibi ısı sektöründe de yeniden daha fazla söz sahibi olmak istiyor.
Ancak bu geçiş süreci şimdilik sorunları da beraberinde getiriyor. Enerji şirketleri, ısı faaliyetlerinin devralınma ihtimali nedeniyle yeni yatırımlar konusunda çekimser davranıyor. Buna karşılık hükümetin kuracağı yeni ısı şirketleri henüz görevi devralmaya hazır değil. Hollanda Sürdürülebilir Enerji Birliği (NVDE) adına konuşan Olof van der Gaag, NU.nl'ye yaptığı açıklamada bu durumu "hükümetin zikzak politikası" olarak nitelendiriyor.
Kamuya geçiş maliyeti tek başına düşürmüyor
Hükümete göre kamu mülkiyetine geçiş, ısı şebekelerinin inşasının yeniden hız kazanmasına yardımcı olacak. Ulusal Isı Katılımı (NDW) şirketinin müdürü Joanne de Jonge, "Böylece ısı yeniden gerçek bir kamu hizmeti haline gelecek" diyor. Devlet şirketi NDW, yeni kamu ısı şirketlerinin kurulması ve olası devralmalar üzerinde çalışıyor.
Ancak mülkiyet değişikliği bir ısı şebekesini otomatik olarak daha ucuz hale getirmiyor. Bu nedenle yakında yayımlanacak bir politika araştırması, konutların uygun fiyatla ve doğalgaz kullanılmadan ısıtılması için hangi önlemlerin gerektiğini ele alacak. Araştırma, tıkanan ısı geçişini yeniden hızlandırmak için ısı şebekeleri, ısı pompaları ve yalıtım gibi çözümler öneriyor. Hükümet bu araştırmayı karar almak için kullanacak.
Isı şebekesi, yer altındaki borular aracılığıyla konutları sıcak suyla ısıtıyor. Bunun için örneğin fabrikaların ve enerji santrallerinin atık ısısından yararlanılıyor. Hollanda geneli açısından bakıldığında, çok sayıda konutun ısı şebekesine bağlanması, her evin ayrı ayrı elektrikle ısıtılmasından daha ucuza gelebilir.
Ancak bu, ısı şebekesinin sakinler için ucuz olduğu anlamına gelmiyor. Bu yıl yalnızca ısı bağlantısının sabit maliyetleri yaklaşık 830 euroya kadar çıkabiliyor. Bunun üzerine ısı tüketim maliyetleri de ekleniyor. Özellikle az ısı kullanan haneler için sabit maliyetler yıllık faturanın en büyük bölümünü oluşturuyor.
Sorun NDW tarafından da biliniyor. De Jonge'a göre yüksek sabit maliyetler "endişe kaynağı". Daha fazla bağlantı ve daha verimli şebeke inşası, bu maliyetlerin zamanla düşmesine yardımcı olabilir.
Bazı sakinler, elektrikli ısıtmayla daha ucuza geleceklerini düşünerek ısı bağlantılarını kaldırıyor. Bunun ne sıklıkla yaşandığı bilinmiyor. Bu durum, hanelerin finansal çıkarının ortak bir ısı temini çıkarıyla çatışabildiğini gösteriyor.
Bu karşıtlık yeni bir sorunu da beraberinde getiriyor. Büyük ısı şebekelerinin inşası neredeyse ilerleyemezken, giderek daha fazla hane sübvansiyonla örneğin ısı pompasına geçiyor. Kendi ısı pompasına binlerce euro yatırmış olan bir hane, daha sonra kolay kolay ısı şebekesine bağlanmayacak. Ulusal İklim Platformu'ndan Jeroen Windt, "Çok uzun süre beklerseniz, daha az ısı şebekesi bağlantınız olur" uyarısında bulunuyor. Ne kadar az hane katılırsa, yeni ısı şebekelerinin maliyetlerini geri kazanmak o kadar zorlaşıyor.
Çok sayıda bireysel ısı pompası, hâlihazırda kapasitesi aşılmış olan elektrik şebekesindeki yükü artırabilir. Isı şebekesiyle bir mahallenin tamamı, her hanenin kendi elektrikli ısı pompasına ihtiyaç duyması olmadan ısıtılabiliyor. Hanelerin yine de ısı pompasını seçmesi durumunda, elektrik şebekesinin genişletilmesi daha fazla paraya mal olabilir.
Yeterli parası olan ev sahipleri yalıtım, güneş paneli ve ısı pompasına yatırım yapabiliyor. Ancak kiracılar ve düşük gelirli haneler bu imkâna çoğu zaman sahip değil. Windt'a göre sosyal konutların yoğun olduğu mahallelerde ısı şebekeleri, doğalgazdan çıkmanın genellikle tek yolu. Bu nedenle ısı şebekelerinin inşasının kiracılar için daha düşük ya da en azından eşit düzeyde bir enerji faturasıyla sonuçlanması gerektiğini belirtiyor.
Windt, "Durumu iyi olan insanlar bireysel çözümleri seçebiliyor. Ekonomik durumu zayıf olanlar ise çoğu zaman doğalgaz bağlantısı ya da pahalı bir ısı şebekesi bağlantısıyla kalıyor" diyor. Doğalgazla ısınmaya devam eden haneler, doğalgaz fiyatının nasıl gelişeceğine bağımlı kalmaya devam ediyor.
Van der Gaag'a göre kamu mülkiyetine geçiş bu sorunu kendiliğinden çözmüyor. "Kamu şirketlerinin özel şirketlerden daha ucuza iş yapabileceğini düşünmüyorum. Büyük enerji şirketlerinin de ölçek avantajları var ve nispeten ucuza borçlanabiliyorlar" diyor. Ona göre özellikle uzun süreli sübvansiyon eksik. Bu destek olmadan, sahibi kim olursa olsun, ısı şebekesi çok sayıda hane için doğalgaz ya da elektrikle ısınmadan daha pahalı kalıyor.
Hükümet bu nedenle ısı şebekelerinin avantajlarını sakinlere nasıl yansıtacağı sorusuyla karşı karşıya. Uygun mahallelerde ısı şebekeleri, elektrik şebekesine daha az yatırım gerektiği için tasarruf sağlayabiliyor. Ancak bu toplumsal tasarruf şimdilik ısı şebekesine bağlanan hanelere yansımıyor. Bu nedenle kamusal çıkarlar ile hanelerin bireysel çıkarları çatışmaya devam ediyor.
Bu haber NU.nl Algemeen kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Black Friday uzuyor ama Hollandalılar eskisi kadar hevesli değil
Black Friday kampanyaları artık kasım ayının tamamına yayılıyor, ancak Hollandalı tüketicilerin indirimlere ilgisi azalıyor.

Yeni konut tamamlanması arttı, hükümetin hedefi hâlâ geride
Temmuz-eylül aylarında Hollanda'da 18.100 yeni konut tamamlandı. Hükümetin yıllık 100 bin konut hedefinin altında kalınmaya devam ediyor.

Hollanda'da dükkan sayısı azalıyor, spor salonları artıyor
NVM Business'in verilerine göre Hollanda'da 2026'nın ilk dokuz ayında 1.300'den fazla mağaza kapandı. Boşalan alanlarda spor salonları ve indirim marketleri öne çıkıyor.

Hollanda'da bankalar müşterileri akıllı telefona zorluyor
Tüketiciler Derneği, Hollanda'daki bankaların akıllı telefonu olmayan müşteriler için bankacılık işlemlerini giderek zorlaştırdığı uyarısında bulundu.

