Husiler Riyad havalimanına saldırdı: Çatışmalar kızışıyor

Yemen'deki Husiler, geçen hafta Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki uluslararası havalimanına birkaç kez saldırı düzenledi. En ağır saldırı cumartesi günü gerçekleşti ve 13 kişinin ölümüne, 300'den fazla kişinin de yaralanmasına neden oldu. Bir gün sonra havalimanında bir kişi daha hayatını kaybetti.

Husilerin hedef aldığı yer sıradan bir havalimanı değil: Kral Halid Uluslararası Havalimanı, Orta Doğu'nun yoğun bağlantı noktalarından biri. Havalimanı günlük olarak yaklaşık 800 uçuşu işliyor.

Orta Doğu'da savaşın yeni cephesi

Bu saldırılar, Orta Doğu'daki savaşın daha da tırmanması anlamına geliyor. Cumartesi günkü saldırı, Suudi topraklarına yapılan son on yılı aşkın süredir en ölümcül saldırı oldu. Suudi Arabistan sert bir karşılık vereceğini açıkladı.

Husiler eylül ayında Kızıldeniz boyunca önemli toprak kazanımları elde etti. Liman kenti Mokka'yı ve Bab el-Mendeb Boğazı'ndaki stratejik Perim Adası'nı ele geçirdiler. Bunun üzerine Suudi Arabistan ve Yemen hükümet ordusu karşı taarruz başlattı. Yemen hükümeti boğazın kontrolünü yeniden ele geçirdiğini söylüyor, ancak çatışmalar hâlâ sürüyor.

Husiler, Riyad'a yönelik saldırıları Kızıldeniz çevresinde süren çatışmalara misilleme olarak görüyor. Suudi Arabistan, Husileri yıllardır kendi güvenliğine tehdit olarak değerlendiriyor. Hareket, Suudi Arabistan'ın güney sınırındaki Yemen'in kuzey kesimlerinin büyük bölümünü kontrol ediyor ve defalarca Suudi topraklarına roket ve İHA fırlattı.

Buna Suudi Arabistan ile İran arasındaki bölgesel güç mücadelesi de ekleniyor. Husiler İran'ın müttefiki ve aynı karşıtları paylaşıyor: ABD, İsrail ve Suudi Arabistan. İran, Husilere yıllardır silah ve roket teknolojisi sağlıyor. Böylece Husiler, İran'ın bölgedeki önemli bir müttefiki hâline geldi. İran'ın yanında yer alarak Suudi krallığına karşı kendi konumlarını güçlendirmeyi umuyorlar. Suudi Arabistan da bu nedenle 2015'ten bu yana Husilere karşı mücadelede uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetini destekliyor. Hareketin Bab el-Mendeb Boğazı çevresinde son dönemdeki toprak kazanımları, bu mücadeleyi Riyad için daha da önemli hâle getiriyor. Boğaz, özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği engellenirken, uluslararası ticaret ve Suudi petrol ihracatı için hayati bir güzergâh.

Husiler ne istiyor?

Husiler öncelikle Yemen'deki güçlerini korumak ve güçlendirmek istiyor. Aynı zamanda hem ABD'nin hem de Suudi Arabistan'ın hesaba katması gereken bir aktör hâline gelmeye çalışıyorlar. Son yıllarda roketlerini geliştirme ve Patriot hava savunma sistemlerini atlatma konusunda giderek daha başarılı oldular. Suudi havalimanlarına yönelik saldırılarla Yemen dışında da büyük zarar verebileceklerini gösteriyorlar.

Husiler iki cephede savaşıyor: Bir yanda roket ve İHA'larla Suudi Arabistan'a, diğer yanda Yemen içinde hükümet ordusuna karşı.

Şiddet nasıl son bulacak?

Şimdilik şiddetin sona ereceğine dair bir işaret yok. Suudi Arabistan sert karşılık vereceğini duyurdu ve Yemen'deki Husi hedeflerine saldırılar düzenledi. Husiler de Suudi havalimanlarına ve diğer önemli altyapı tesislerine yeni saldırılar düzenlemekle tehdit ediyor.

ABD'nin de çatışmaya müdahil olma olasılığı var. Başkan Trump, Suudi Arabistan'a askeri destek verme seçeneğini dışlamadı. Washington ayrıca Orta Doğu'ya ek savaş gemileri ve asker gönderdi.

Dünya ekonomisi açısından riskler büyük. Husiler Bab el-Mendeb'deki deniz trafiğini daha fazla aksatırsa, Hürmüz Boğazı'nın yanı sıra ikinci bir önemli ticaret güzergâhı da baskı altına girecek. Bu, petrol fiyatlarını daha da yükseltebilir. Ancak Trump yeni ve geniş çaplı bir askeri operasyon konusunda temkinli. İran'a karşı yürüttüğü savaş ABD'de son derece sevilmiyor ve üç hafta içinde ara seçimler var.

Yemen'deki çatışmalar, ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın tek bir cepheyle sınırlı tutulmasının ne kadar zor olduğunu gösteriyor. Bölgesel müttefikler ve karşıtlar çatışmaya giderek daha fazla dahil oluyor. İran, aylardır süren ABD ve İsrail saldırılarına rağmen güç konumunu tamamen kaybetmedi. Husiler gibi müttefiklerinin desteğiyle Tahran, önemli ticaret yolları ve bölgedeki ABD müttefikleri üzerinde baskı kurmaya devam edebilir. Bu, ABD için bir sorun. Askeri üstünlüklerine rağmen İran ve müttefiklerinin tehdidini ortadan kaldırmayı başaramadılar. Suudi Arabistan'a yönelik saldırılar, savaşın hızla ve daha geniş biçimde yayılabileceğini gösteriyor.