IMF'den hedge fonları uyarısı: 13 trilyon dolara ulaştılar

Uluslararası Para Fonu (IMF), hedge fonların piyasalardaki ağırlığının giderek arttığına ve bunun finansal sistemde risk oluşturabileceğine dikkat çekti. IMF uzmanlarının yeni raporunda, bu fonların büyüklüğünün 2013'ten bu yana üç katına çıkarak 13 bin milyar dolara ulaştığı belirtildi.

Hedge fonlar, varlıklı yatırımcıların ve emeklilik fonları ile sigorta şirketleri gibi büyük kurumların birlikte para yatırdığı fonlar olarak tanımlanıyor. Bu paralar, piyasalar düşerken bile kâr elde etme amacıyla değerlendiriliyor. Hedge fonlar bunun için normal yatırım fonlarının pek kullanmadığı yöntemlere başvuruyor. Örneğin daha büyük meblağlarla işlem yapabilmek için yoğun şekilde borçlanıyor ve düşen fiyatlar üzerine de bahis oynayabiliyor. Sıradan tasarruf sahipleri genellikle bu fonlara yatırım yapamıyor ve bu fonlar için geçerli kurallar diğer fonlara göre daha esnek.

Tahvil piyasasında ağırlıkları artıyor

Hedge fonlar özellikle devlet tahvili piyasasında faaliyet gösteriyor. Geçen yıl ABD devlet tahvillerinin yaklaşık yüzde 9'u bu fonların elindeydi. Sakin dönemlerde bu durum yararlı olabiliyor; çünkü hedge fonlar piyasalarda yoğun işlem hacmi sağlayarak şirketlere ve devletlere para bulunmasına yardımcı olabiliyor. Ancak kötü dönemlerde tablo değişiyor. Faizler yükselip borçlanma pahalandığında hedge fonlar bazen yatırımlarını hızla satmak zorunda kalıyor.

Hedge fonlardaki kayıplar bankaları da etkileyebiliyor. IMF geçen yıl, ABD ve Avrupa'daki bankaların hedge fonlar, özel kredi fonları ve diğer banka dışı kuruluşlarda toplam 4.500 milyar dolar alacağı olduğunu tahmin etmişti. Bu, söz konusu bankaların kredilerinin ortalama yüzde 9'una denk geliyor.

IMF, kırılgan noktaların nerelerde olduğunu ve bunların birbirini nasıl güçlendirebileceğini daha iyi haritalamak istiyor. IMF uzmanları, birçok denetim kurumunun hâlâ önemli bilgilerden yoksun olduğunu yazıyor. Uzmanlar, şokların nasıl ortaya çıkabileceğini ve finansal sistem içinde nasıl yayılabileceğini görmek için stres testleri yapılması gibi önlemler öneriyor. Raporda, "Bu tür kırılganlıkların erken tespit edilmesiyle sistemik risklere dönüşmeleri önlenebilir" ifadesine yer veriliyor.