IND on yılda 70 kişiye 20 yıllık giriş yasağı verdi

Hollanda Göç ve Vatandaşlık Dairesi (IND), son on yılda yaklaşık 70 kişiye ülkeye giriş yasağının en ağır biçimi olan 20 yıllık yasak getirdi. Bu kişiler "ulusal güvenlik için tehlike" olarak değerlendirildi. Yasakların bir kısmı hâlâ Hollanda'da cezaevinde bulunan kişilere ait. Uzmanlar ve avukatlar, diğer kişilerden yalnızca birkaçının Hollanda'yı gerçekten terk ettiğini söylüyor.

NOS'un araştırma programı Nieuwsuur, yaklaşık 70 kişiden 40'ından fazlası hakkında bilgi topladı. Listede ağırlıklı olarak IŞİD'e katılan eski savaşçılar ya da terör suçundan kesinleşmiş mahkumiyeti bulunan kişiler yer alıyor. Mahkemeler, en yüksek süreli giriş yasağını en az on kez de henüz mahkum edilmemiş kişilere verdi. Yani bu kişilerin suçu kanıtlanmamışken Hollanda'yı terk etmeleri istendi.

Bu duruma örnek olarak bugün ilk kez hakim karşısına çıkan Tunuslu bir erkek gösteriliyor. IŞİD'e katılmakla ve Hollanda'da bir saldırı için silah ve hedef aramakla suçlanan kişiye 6 Temmuz'da 20 yıllık giriş yasağı verilmişti.

Giriş yasağı nasıl işliyor?

Giriş yasağı, bir kişinin belirli bir süre boyunca Hollanda'ya ve Avrupa Birliği'nin geri kalanına girememesi anlamına geliyor. Yasak genellikle çifte vatandaşlığı olan kişilere uygulanıyor; örneğin Faslı bir Hollanda vatandaşı ya da Hollanda pasaportu taşıyan bir Suriyeli. Ancak Hollanda pasaportu olmayan kişiler de listede bulunuyor. Bu kişiler iltica prosedüründe olmaları ya da başka bir vizeyle ülkede bulunmaları nedeniyle yasağı almış olabiliyor.

Yasaklar çoğu zaman işlemiyor. Örneğin Fas'ın genellikle kişileri geri almadığı biliniyor. Yeni bir iade anlaşması bu sorunu çözebilir.

Listede 2018'de çökertilen Arnhem terör hücresinin en az üç üyesi yer alıyor. Altı kişi Hollanda'da büyük bir saldırı hazırlığı yapmakla suçlanmıştı; Adalet Bakanlığı'na göre hedef muhtemelen Pride Amsterdam etkinliğiydi. Adaletin yayımladığı görüntülerde bu kişilerin Weert'teki bir tatil evinde silah ve bomba yelekleriyle çalıştıkları görülüyordu. Altı kişi 16,5 yıla varan hapis cezaları aldı.

Listede terör suçundan üç kez mahkum edilen Iraklı bir erkek de bulunuyor. 2019'daki son mahkumiyetinde, Somaliland'da cihatçılar için eğitim kampı kurmaya çalışmak dahil olmak üzere altı yıl hapis cezası almıştı. Hollanda pasaportu da iptal edilen kişinin şu an nerede olduğu bilinmiyor.

Ağır hapis cezası alan bu kişilerin yanı sıra yalnızca kısa süreli ya da hiç hapis cezası almayan, ancak giriş yasağı uygulanan kişiler de bulunuyor.

Eleştiriler ve hukuki itirazlar

2020'de IŞİD'e katılmak istediği için kamu hizmeti cezasına çarptırılan Utrechtli bir erkeğin durumu dikkat çekiyor. Mahkumiyetinden altı yıl sonra, geçen haziran ayında bu kişiye giriş yasağı verildi.

Ağır giriş yasağı uygulanan kişilerin avukatlığını yapan yabancılar ve iltica hukuku avukatı Flip Schüller'e göre IND, bir terör mahkumiyeti durumunda otomatik olarak ağır giriş yasağı uyguluyor. Schüller, "Kişinin kendisine bakılmıyor. Kişinin hâlâ radikal olup olmadığına, hatta başından beri radikal olup olmadığına bakılmıyor. Hiçbir araştırma yapılmıyor" diyor.

IND bu eleştiriyi reddediyor: "Bir terör mahkumiyeti çoğu durumda giriş yasağı gerektirir, ancak bu kesin bir kural değildir. IND, suçun niteliği ve ağırlığı ile yabancı hakkında bilinenleri değerlendiren bireysel bir değerlendirme yapmak zorundadır."

Giriş yasağı verilen kişiler genellikle karara itiraz ediyor. Bilindiği kadarıyla yalnızca birkaç davada mahkeme IND'i geri adım atmaya zorladı. Bu son olarak, 2018'de Türk konsolosluğuna saldırı düzenlemekle bağlantılı olarak gözaltına alınan Fas asıllı Hollandalı iki kardeşin davasında yaşandı. Savcılık o dönem beş yıl hapis istemiş, ancak mahkeme 2019'da altı ayı şartlı olmak üzere bir yıl hapis cezası vermişti. Altı yıl sonra kardeşlere giriş yasağı uygulandı. Geçen haziran ayında bir mahkeme, IND'in bu kişilerin hâlâ "toplumun temel çıkarlarına yönelik ciddi bir tehdit" oluşturduğunu yeterince gerekçelendirmediğine hükmetti. Yaptırımlar iptal edildi. Devlet kararı temyize götürüyor.

Bir başka dikkat çekici davada Amsterdam mahkemesi, 2025'te ayrımcılık gerekçesiyle bir giriş yasağını iptal etti. Zira Hollandalı yerli vatandaşlara terör suçundan giriş yasağı verilemiyor.

Adalet Bakanı David van Weel geçtiğimiz günlerde Temsilciler Meclisi'nde yaptığı açıklamada, "Tüm bu kişiler 7/24 ulusal güvenlik için tehdit oluşturmuyor ve 7/24 izleme gerektirmiyor. Dolayısıyla belirli kişilerle hangi temas noktalarının oluşturulabileceğine bakıyoruz; en azından bu kişilerin durumunu görebilmek ve neyle meşgul olduklarını bilmek için" dedi.