İngiltere Başbakanı Burnham yaşlı bakımı ve emeklilik reformu açıkladı

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Liverpool'da düzenlenen İşçi Partisi (Labour) kongresinde yaptığı konuşmada, ülkenin karşı karşıya olduğu bölünmüşlüğe son verme ve ülkeyi doğru yola sokma sözü verdi. Burnham, partisinin ve ülkenin karşısına ilk kez sosyal demokratların lideri olarak çıktı. Konuşmasına The Beatles'a gönderme yaparak "Hep birlikte şimdi" sözleriyle başladı.

İki ay önce Starmer'ın halefi olarak göreve başlayan Burnham, "Bölünmüşlüğün altına birlikte bir çizgi çekiyoruz" dedi. "Ve yanlış yola sapmış ülkeyi yeniden doğrultuyoruz."

Burnham'ın anahtar kelimesi "umut". Bu kelime parti toplantılarının afişlerinde yer alıyor ve tüm konuşmalarına derinlemesine işlemiş durumda. "Umut, dürüst bir siyasi konuşmadan doğar" diyen Burnham, büyük bir konuşma vaat etmişti ve tam da öyle oldu. Konuşma, riskli politika planları, hedefler ve hem izleyicilerin hem de başbakanın gözyaşlarıyla doluydu.

Burnham iki hafta önce babasını Alzheimer hastalığı nedeniyle kaybetti. Bu duygusal deneyimden yola çıkarak Liverpool'da yaşlı bakımının reforme edilmesi çağrısında bulundu. Bu, önceki İngiliz hükümetlerinin takılıp kaldığı ya da hızla kaçtığı dikenli bir dosya.

Yaşlı bakımı ve emeklilik reformu

İngiltere'de yaşlı bakımı halkın büyük bir kısmı için karşılanamaz durumda. Fahiş bakım masrafları mirasları yutabiliyor ve insanları evlerini satmaya zorlayabiliyor. Ayrıca aslında bir bakım evine gitmesi gereken yaşlılar hastane yataklarını işgal ediyor. Başbakan, bu dosyanın ele alınmasının siyasi intihar olarak adlandırılmasına rağmen, "Bunu ele almamak korkaklık olur" dedi.

"Birinin yarayı açması gerekiyor ve bunu ben yapacağım" diyen Burnham, herkesin katkıda bulunduğu yeni bir ulusal bakım hizmeti kurmayı önerdi. Bunu mümkün kılmak için bir başka patlayıcı dosyaya, yani emekli maaşlarındaki "kilit" düzenlemesine dokunacak. Bu düzenleme, emekli maaşlarının standart olarak enflasyonla birlikte artmasını sağlıyor ve devlet kasası üzerinde ağır bir yük oluşturuyor.

Emeklilik "kilidi" büyük bir seçmen kitlesi olan yaşlılar nezdinde hassas bir konu. Ancak Burnham, karşılığında daha iyi yaşlı bakımı alacaklarını vurguluyor. Böylece Burnham aynı anda iki büyük tabuyu ele alıyor: sorunlu İngiliz yaşlı bakımı ve uzun süredir korunan emekli maaşları.

Brexit ve seçim sistemi reformu

Burnham'ın ele almak istediği bir diğer zorlu dosya ise Brexit. "Dürüst olalım" dedi. "Bize yarardan çok zarar verdi." İngiltere ile Avrupa Birliği arasında bu yılın ilerleyen aylarında yapılacak bir zirveyi kullanarak ülkeye, İngilizlerin en büyük ticaret ortağı olan Avrupa ile uzun vadeli ilişki için farklı seçeneklerin neler olduğunu açıklamak istiyor. "Bu seçeneklerden biri üzerinde uzlaşma sağlayıp sağlayamayacağımıza bakacağım" dedi.

Burnham ayrıca İngiliz seçim sisteminde de reform vaat ediyor. Bir sonraki seçimlerde, en fazla oyu alan adayın sandalyeyi kazandığı ve diğer oyların sayılmadığı "first-past-the-post" sistemi hakkında bir tartışma başlatmak istiyor. Başbakan, nispi temsil sistemine doğru bir hareket istiyor.

Burnham göçmenlik konusuna neredeyse hiç değinmedi. Bu tutumuyla, bu konunun sağ partilerden gördüğü siyasi oksijeni hak etmediğini gösterdi.

Merkezî tema olan "umut"un bir bedeli var. İngiliz ekonomisi yıllarca süren durgunluğun ardından temmuz ayında yüzde 0,4'lük ılımlı bir büyüme gösterse de mali manevra alanı dar. İngiliz devlet tahvillerinin faizleri yüksek seyrediyor, bu da hükümetin borçlarını finanse etmek için giderek daha fazla ödeme yapmasına ve diğer harcamalar için daha az para kalmasına neden oluyor.

Ayrıca İran ile savaş enerji fiyatlarını daha da yükseltebilir ve enflasyonu körükleyebilir. Ekim ayında Maliye Bakanı'nın devlet bütçesi açıklanacak ve İngiliz hükümetinin büyük politika planlarını nasıl finanse edeceği o zaman belli olacak.

Burnham birçok kez ayakta alkışlandı ve politika duyuruları o kadar hızlı geldi ki BBC canlı blogunda takip etmekte zorlandı.

Burnham'ın kendisinin de kabul ettiği gibi planları büyük siyasi riskler taşıyor ve seçmenleri ikna etmek kolay olmayacak. Gözyaşları içinde vefat eden babasından, derinlerde yatan siyasi fikirlerinin kişisel deneyimlerle nasıl şekillendiğinden ve çocuklarına bırakmak istediği ülkeden bahsetti.

İzleyicilerine şöyle seslendi: "Bugün söylediklerimle aynı fikirde olmayabilirsiniz. Ama size siyasette sıklıkla eksik olduğunu düşündüğünüz şeyi verdim: dürüstlük, fikirler ve hepimizin sevdiği bu ülke için net bir yön."