İngiltere hükümeti Kuzey Denizi'nde yeni gaz sondajına onay verdi

İngiltere hükümeti, İskoçya kıyılarında gaz sondajı yapılmasına onay verdi. Karar, çevre örgütlerinin itirazlarına rağmen alındı. Hükümete göre sondaj, uluslararası belirsizliklerin arttığı bir dönemde ülkenin enerji arz güvenliğine katkı sağlayacak. Muhalifler ise bu adımın iklim hedefleriyle çeliştiğini savunuyor.

Başbakan Burnham, enerji fiyatlarının yüksek olduğunu ve insanların bu kış evlerini ısıtabilmesi gerektiğini söylüyor. Ona göre Ukrayna ve Orta Doğu'daki savaşlar nedeniyle uluslararası enerji piyasaları öngörülemez hale geldi; bu nedenle İngiltere'nin kendi fosil yakıtlarını, yani Kuzey Denizi'ndeki kaynaklarını üretmesi daha mantıklı. Bu siyasi gerekçe kulağa mantıklı gelse de oldukça tartışmalı. Burnham bu kararla, İşçi Partisi'nin 2023'te Kuzey Denizi'nde yeni petrol ve gaz sahaları açmama vaadinden vazgeçmiş oldu. Parti, yenilenebilir enerji sektöründe istihdama yatırım yapma ve iklim hedeflerine ulaşma sözü vermişti.

Jackdaw sahası ve ekonomik beklentiler

Hükümetin yeşil ışık yaktığı Jackdaw gaz sahası, İskoçya'nın Aberdeen kentine yaklaşık 240 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Sektör temsilcilerine göre saha 1,4 milyon haneyi ısıtabilir ve yüzlerce fosil yakıt istihdamının korunmasına yardımcı olabilir. Saha, İngiltere'nin gaz talebinin yaklaşık yüzde 6'sını karşılayabilir. Hükümet ayrıca Kuzey Denizi'nde bir başka projeyi, Shetland Adaları'nın yaklaşık 130 kilometre batısındaki Rosebank petrol sahasını da değerlendiriyor. Burası ülkenin henüz kullanılmamış en büyük petrol sahası ve çok daha fazla gelir getirebilir. Tartışmalı proje hakkında henüz karar verilmedi ancak kısa sürede açıklanması bekleniyor.

Jackdaw ve Rosebank sahalarına verilen izinler yıllardır tartışma konusu. Projeler 2022'de dönemin muhafazakâr hükümetinden onay almış, ancak bir mahkeme hükümetin kararını iptal etmişti. Gerekçe, yeni fosil kaynakların çıkarılmasının iklim etkilerinin yeterince dikkate alınmamasıydı. Şimdi yeni çevresel araştırmaların yapıldığı ve bunların değerlendirmeye katıldığı belirtiliyor. Gaz ve petrol üreticisi Adura, projenin iklim zararının sınırlı olduğunu savunuyor. Ancak Greenpeace ve diğer çevre örgütleri bu görüşe katılmıyor. Onlara göre yeni sahaların açılması Paris İklim Anlaşması'na aykırı; anlaşmada kabul edilen hedeflere ulaşmak için dünyanın petrol ve gaz kullanımını hızla azaltması gerekiyor. İngiltere 2019'da 2050'de iklim nötr olmayı yasayla sabitleyen ilk büyük ekonomi olmuştu. O tarihe kadar petrol ve gazın kademeli olarak terk edileceği bir geçiş dönemi öngörülüyor; ancak bunun nasıl yapılacağı tartışmalı.

Enerji ithalatı ve yeni fonda çözüm arayışı

İngiltere şu anda gazinin yaklaşık yüzde 63'ünü ithal ediyor. Bu nedenle Hürmüz Boğazı gibi uluslararası çatışmalar ve Rus gazına uygulanan yasaklar ülke enerji fiyatlarını doğrudan etkiliyor. İngiltere'de gaz fiyatı şimdiden geçen yılın iki katı seviyesinde ve kışın daha da artması bekleniyor. Yeni sondajlara yönelik eleştirileri hafifletmek isteyen hükümet, gaz sahasından elde edilecek vergi gelirlerini yenilenebilir enerjiye yatırmayı planlıyor. Maliye Bakanı'nın önümüzdeki hafta, Norveç devlet fonundan esinlenerek yeni bir Enerji Varlık Fonu açıklaması bekleniyor. Norveç, onlarca yıldır petrol ve gaz gelirlerini ulusal bir fonda topluyor; fonun değeri yaklaşık 2,4 trilyon doları bulmuş durumda ve dünyanın en büyük devlet fonu kabul ediliyor. İngiliz fonu, 2 milyar sterlin (yaklaşık 2,4 milyar euro) devlet parasıyla başlayacak ve Jackdaw gaz üretiminden elde edilecek vergi gelirleriyle güçlendirilecek. Bu parayla yeşil enerji projeleri finanse edilecek. Hükümet böylece İşçi Partisi içindeki iklim endişelerini de gidermeyi umuyor.

Başbakan Burnham, yüksek enerji fiyatlarının insanları zorladığını biliyor. Anketlere göre pahalılık, İngilizlerin en büyük endişesi. Yüksek enerji fiyatlarına karşı bir şey yapmayan başbakan olarak görülmesi halinde yeniden seçilmesi zor olabilir. Öte yandan iklim konusu kamuoyu endişeleri listesinde giderek alt sıralara iniyor. Muhafazakârlar ve Reform gibi sağ partiler, enerji dönüşümünün sıradan İngilizler için yüksek maliyetini daha açık biçimde sorguluyor. Burnham da fosil yakıt sondajını pragmatik bir adım olarak savunuyor: "İnsanlar faturalarını ödemekte zorlanıyor, bu yüzden kendi enerji kaynaklarımızı sorumlu bir şekilde en üst düzeye çıkarmalıyız" diyor. Ona göre tamamen yenilenebilir enerjiye güvenebilmek için önümüzdeki on yıllarda petrol ve gaza hâlâ ihtiyaç olacak. Burnham, hükümetinin 2050'de sıfır emisyon hedefinde ısrarlı olduğunu da vurguluyor.