İnsan hakları grupları, Lahey mahkemesine yönelik yaptırımlar nedeniyle ABD hükümetine dava açtı

Dört ABD merkezli insan hakları örgütü, Trump yönetiminin Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) yönelik yaptırımlarının anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle dava açtı. Örgütler, bu yaptırımların iptal edilmesini talep ediyor.

American Friends Service Committee, Center for Constitutional Rights, Human Rights Watch ve Open Society Institute, Salı günü New York'ta şikayette bulundu. Dava, ABD Başkanı Donald Trump'ın Şubat 2025'te imzaladığı ve mahkeme yetkilileri ile soruşturmalarına yardım eden herkesi hedef alan yaptırımları içeren başkanlık kararnamesine karşı açıldı.

Yaptırımların etkileri

Washington, bu kararnameyi daha önce mahkemenin eski başsavcısı ve yardımcıları, sekiz yargıç, bir BM insan hakları uzmanı ve üç Filistinli insan hakları örgütüne karşı kullanmıştı. Dört örgüt, bu yaptırımlar nedeniyle savaş suçu mağdurlarını temsil etmek ve mahkemeye yasal başvurularda bulunmak gibi çalışmalarını durdurmak zorunda kaldıklarını belirtiyor. Bu durumun, ABD Anayasası'nın ifade, örgütlenme ve din özgürlüğü haklarını ihlal ettiğini savunuyorlar.

Örgütler ayrıca, kararnamenin başkanın yetkilerini aştığını ve gerçek bir temeli olmayan bir ulusal acil durum ilanına dayandığını ifade ederek, bunu "uluslararası adalete yönelik alenen yasa dışı bir saldırı" olarak nitelendiriyor.

Hollanda'nın rolü

Human Rights Watch'un uluslararası adalet direktörü Liz Evenson, hükümetlerin mahkemeyi ve önünde adalet arayanları korumak için harekete geçmesi gerektiğini söyledi. Bu dava, Washington'un Temmuz ayında mahkemeyi dağıtma kampanyası başlattığını duyurmasının ardından geldi. Hollanda, UCM'ye ev sahipliği yapıyor ve ev sahibi devlet olarak mahkemeyi koruma yükümlülüğü bulunuyor.

New York ve Maine'deki federal mahkemeler 2025'te kararnamenin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmederek, bu davalardaki başvuruculara karşı uygulanmasını durdurmuştu.