İran-ABD görüşmeleri New York'ta sürdü, anlaşma uzak görünüyor

ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada İran'a yönelik tehdidini yineledi. Diplomatik bir çözüm sağlanamazsa İran'ı "yok edeceğini" söyleyen Trump, İran konusunda "büyük bir karar" vereceğini de belirtti ancak bunun ne olduğunu açıklamadı. ABD başkanının sık sık ayrıntı vermeden büyük söylemlerde bulunduğu biliniyor.

Zirve kulislerinde ise diplomatik görüşmeler de yapıldı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Trump'ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile bir araya geldi. Görüşmelerde Katar arabuluculuk yaptı. İranlı ve Amerikalı müzakereciler hiçbir zaman doğrudan görüşmüyor.

Beyaz Saray, cuma günü İranlılarla "olumlu ve yapıcı görüşmeler" yapıldığını duyurdu. Temmuz ayında geçici bir anlaşmanın başarısız olmasından bu yana ilk kez ilerleme kaydedilmiş gibi görünüyordu. İran, New York'ta ABD'ye yeni bir barış teklifi sunduğunu açıkladı.

İran'ın teklifi ve ABD'nin tutumu

Bu planın bir parçası olarak Hürmüz Boğazı'nın yedi gün içinde yeniden açılması öngörülüyor. Karşılığında ABD'nin bölgedeki ablukayı kaldırması ve Lübnan dahil ateşkese uyması isteniyor. Erakçi, görüşmelerin ardından "Seçim artık ABD'nin elinde" dedi.

ABD, İran'ın teklifine henüz resmi yanıt vermedi. The Wall Street Journal, Trump'ın teklifi kabul etmeyeceğini bildirdi. Gazetenin kaynaklarına göre Trump, İran'ın ABD taleplerine karşılık vereceğine inanmıyor ve ara seçimlerin ardından yeni saldırılar düzenlemeyi planlıyor.

Al Jazeera'ya konuşan kaynaklar da Beyaz Saray'ın İran teklifine yanıt vermek için "acelesi olmadığını" söylüyor. Katar merkezli yayın kuruluşuna göre ABD, Hürmüz Boğazı'nda güçlü bir konumda olduğunu düşünüyor ve bundan vazgeçmek istemiyor. Trump, cuma akşamı boğazı "Trump Boğazı" olarak adlandıran bir harita paylaştı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, CBS televizyonuna yaptığı açıklamada ülkesinin ABD'den "sataşma veya baskı" kabul etmeyeceğini söyledi. Pezeşkiyan, "İran savaş peşinde değil ancak baskı, tehdit ve saldırılara karşı kendini savunacaktır" dedi.

Kızıldeniz'deki gerilim artıyor

Pezeşkiyan ve heyeti New York'tan ayrıldı. Böylece İran'ın ABD ziyaretinin ve BM Genel Kurulu temaslarının bir atılımla sonuçlanmadığı görülüyor.

Bu arada Kızıldeniz çevresinde gerilim sürüyor. Kızıldeniz, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından Suudi Arabistan'ın petrol ihracatı için alternatif güzergah konumunda. Cumartesi sabahı Suudi Arabistan öncülüğündeki bir koalisyon, Husilerin iki balistik füzesini daha engelledi.

Husiler, Suudi Arabistan destekli hükümete karşı savaştıkları Yemen'de haftalardır ilerliyor. BM'ye göre yeni çatışmalar Yemen'de insani krize yol açtı; çocuklarda akut yetersiz beslenme vakaları arttı.