İran, Hürmüz Boğazı'nın koşullar sağlanırsa açılacağını söyledi

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngören bir öneriyi ABD'ye ilettiklerini açıkladı. Arakçi, New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için bulunduğu sırada gazetecilere yaptığı açıklamada, "gerekli koşulların yerine getirilmesi" halinde boğazın bir hafta içinde açılabileceğini ve "normal deniz trafiğinin yeniden sağlanabileceğini" söyledi.

Arakçi'nin işaret ettiği koşullar, ABD ile İran arasında haziran ayında imzalanan ve ateşkesi uzatan anlaşmaya dayanıyor. O dönemde varılan mutabakata göre taraflar tüm askeri operasyonlarını durduracaktı. Bu hüküm, İsrail'in saldırılarını sürdürdüğü Lübnan için de geçerliydi. Anlaşmada ayrıca ABD'nin deniz ablukasını kaldırması, İran'ın da ticari gemilere güvenli geçiş sağlaması öngörülüyordu. İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceği veya satın almayacağı da taahhütler arasındaydı. Arakçi, İran'ın şimdi bu anlaşmanın yeniden hayata geçirilmesini önerdiğini belirtti.

Öneri Katar üzerinden iletildi

Arakçi'ye göre plan, Genel Kurul çalışmaları sürerken Katar'ın arabuluculuğuyla ABD hükümetine iletildi. Reuters haber ajansı bir ABD yetkilisinden görüş istedi; yetkili, arabulucular aracılığıyla olumlu görüşmeler yürütüldüğünü bildirdi. Görüşmelerde nükleer konuların da ele alındığı ifade ediliyor.

ABD Başkanı Donald Trump ise bu hafta Genel Kurul'daki konuşmasında İran'a yönelik sert ifadeler kullanmıştı. Trump, İran ile anlaşma sağlanıp sağlanmayacağını sorduktan sonra, İslam Cumhuriyeti'ni hızla yok etme seçeneğinden söz etmişti. Arakçi cuma günü bu sözlere karşılık olarak İran'ın "baskı, tehdit veya yıldırma" kabul etmeyeceğini söyledi. Boğazın açılması konusunda ise "tercih artık ABD'nin elinde" dedi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava saldırıları 28 Şubat'ta başlamıştı. İran da İsrail'e, bölgedeki Amerikan üslerine insansız hava aracı ve füzelerle karşılık vermiş, ayrıca Hürmüz Boğazı'nı kapatmıştı. O tarihten bu yana dar geçitten neredeyse hiç petrol ve gaz taşıyan yük gemisi geçmiyor. Savaş öncesinde dünya petrol ve gazının yaklaşık yüzde yirmisi Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu. Abluka dünya genelinde büyük fiyat artışlarına yol açtı.