İran'dan Hürmüz Boğazı için yeni koşullar, anlaşma uzak

İran, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için ABD'ye kapsamlı yeni şartlar iletti. İran devlet medyasında yayımlanan açıklamaya göre, İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir, boğazın ABD'nin tutumunu değiştirene kadar kapalı kalacağını duyurdu.

İran'ın Altı Şartı

Açıklamada yer alan altı şart şöyle: ABD'nin bölgedeki askerlerini çekmesi, İran'a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması, savaşta verilen zararların tazmin edilmesi, İran'a yönelik tehditlerin sona ermesi ve İran, Lübnan, Filistin toprakları, Yemen ile Irak'taki savaşların kalıcı olarak bitirilmesi. Ayrıca Tahran yönetimi, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını ve dondurulmuş İran varlıklarının koşulsuz serbest bırakılmasını talep ediyor.

ABD'nin bu şartlara henüz resmi bir yanıt vermediği belirtiliyor. Çarşamba günü anlaşmanın ana hatlarının belirdiği yorumları yapılmıştı.

Umman ile Görüşmeler

İran ve komşusu Umman, Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetimi konusunda görüşmelerini sürdürüyor. İran Dışişleri Bakanı Arağçi, dün iki ülkenin yeni bir seyrüsefer rotası üzerinde 'bir anlaşmaya çok yakın' olduklarını söyledi.

Arağçi'ye göre, yalnızca bir anlaşma yapmak su yolunun fiilen açılması için yeterli değil. ABD'nin, Haziran ayında İran ile yapılan ve kısa sürede rafa kalkan mutabakat zaptındaki ön anlaşmalara uyması gerekiyor. Bu anlaşmanın yorumlanması konusunda iki ülke arasında görüş ayrılığı yaşanmıştı.

Umman, yaptığı yazılı açıklamada İran ile görüşmelerin 'olumlu ve yapıcı bir atmosferde' ilerlediğini duyurdu. ABD Başkan Yardımcısı Vance ise dün akşam Fox News'a verdiği demeçte görüşmelerin henüz 'orta aşamada' olduğunu söyleyerek beklentileri törpüledi. Vance'in, görüşme sırasında İran'ın son şartlarından haberdar olup olmadığı ise netleşmedi.

Gün içinde Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanlığı, İran'ın devlet petrol şirketi ADNOC'a ait bir tankeri füzeyle vurduğunu açıkladı. Saldırıda ölen ya da yaralanan olmadığı, hasar konusunda ise bilgi verilmediği kaydedildi. İngiliz denizcilik uyarı servisi UKMTO ise Umman'ın Hasab kentinin doğusunda bir geminin mermi isabetiyle isabet aldığını ve çıkan yangının söndürüldüğünü bildirdi.

Savaştan önce dünya genelindeki petrol ve doğalgaz taşımacılığının yaklaşık yüzde 20'si Hürmüz Boğazı'ndan yapılıyordu. İran'ın boğazı neredeyse tamamen kapatması nedeniyle izinsiz geçmeye çalışan gemiler sık sık saldırıya uğruyor. Bu durum enerji fiyatlarının önemli ölçüde artmasına yol açtı.