İranlılar olası savaşa karşı günlük hayatta hazırlık yapıyor

İran'da halk, ABD ve İsrail'in olası yeni saldırılarına karşı günlük hayatta hazırlık yapıyor. Tahran'ın kuzeyinde yaşayan 40 yaşındaki bir kadın, "Genel atmosfer savaşın yaklaştığını gösteriyor. Herkes bundan bahsediyor" diyerek su ve elektrik kesintisi ihtimaline karşı mum, su ve dayanıklı gıda stokladıklarını, araçlarının deposunu doldurduklarını anlattı. Ülkede savaşa hazır olmak, birçok kişi için artık olağan hale gelmiş durumda.

Haziran 2025'ten bu yana İranlılar iki savaş yaşadı. İran Kızılayı'na göre bu yıl en az 1900 sivil hayatını kaybetti. Maddi hasar yüz milyarlarca euroyu buluyor. Önümüzdeki günlerde ne olacağına dair belirsizlik, birçok kişide günlük karar stresine yol açıyor: İş seyahatine çıkmak mantıklı mı? Çocuklar bugün okula gönderilmeli mi? Bombardıman aniden başlarsa diye pencereler şimdiden bantlanmalı mı?

ABD'den kısa süreli saldırı sinyali

ABD Başkanı Donald Trump, diplomatik bir anlaşma sağlanmazsa kısa süreli bir saldırıyı değerlendirdiğini belirtti. ABD ve İsrail'in son dönemde bölgedeki askeri tatbikatlarını artırdığı öne sürülüyor. Amerikalı yetkililer, bölgedeki ABD askerlerinin mühimmat ikmalini yaptığını, bombardıman uçakları ve savaş uçaklarının hazırlık yaptığını söylüyor. Yetkililer ayrıca üç günlük son kapsamlı bir saldırının İran'ı tavize zorlayacak kadar ekonomik zarar verebileceğini iddia ediyor. Bölgeye yakında üçüncü bir uçak gemisi ve binlerce askerin geleceği, saldırıların 3 Kasım'daki ABD ara seçimlerinden kısa süre sonra başlayabileceği konuşuluyor.

Basra Körfezi'ndeki Kiş adasından bir erkek, "Burada bir çaresizlik hissi var. Yine yaşayacağımız onca stres. Bombardıman ve patlamaların korkutucu sesleri ve hiçbir yerde güvende olmadığınız hissi" dedi.

İran misilleme tehdidinde

İran, olası bir saldırıya her zamankinden daha sert karşılık vereceği uyarısında bulunuyor. İranlı yetkililer, bölgedeki havalimanları, boru hatları, deniz altı kabloları, enerji tesisleri, tuzdan arındırma tesisleri, ABD üsleri ve savaş gemilerini vurma tehdidini dile getiriyor. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Financial Times'a yazdığı yazıda yeni saldırıların "sivillerin hayatını ve tüm bölge devletlerinin refahını ve dünya ekonomisini büyük tehlikeye atacağını" belirtti.

Arakçi, "Gerçek şu ki İran, sırf coğrafyası nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği üzerinde her zaman eşsiz bir etkiye sahip olacaktır. Başkan Trump bu savaşa başlarken İran hakkında yanlış varsayımlarda bulundu. Bu hatanın şimdi tekrarlanması sadece sonsuz derecede daha acı verici bir sonuç doğuracaktır" ifadelerini kullandı.

Fiyat artışları da halkın belini büküyor. Savaş, yaptırımlar ve ABD'nin deniz ablukası para biriminin değer kaybetmesine katkıda bulundu. Bazı temel gıda maddelerinin fiyatları hızla yüzde 200'ün üzerinde arttı. İlaç bulmak giderek zorlaşıyor. 40 yaşındaki kadın, "Her şey pahalanıyor ve yakında muhtemelen daha da zor bulunur hale gelecek. Dün akşam arkadaşlarımla Londra'daki McDonald's'ta bir Big Mac'in İran parasıyla ne kadar tuttuğunu hesapladık. Bunu nasıl ödeyebiliriz ki? En iyisi burada kalmak" dedi.

Tahran'dan bir erkek, kaçma isteğinin birçok kişinin aklından geçtiğini ancak bunun gerçekçi olmadığını söyledi: "Türkiye ve Ermenistan en yakın seçenekler ama çoğu kişi uzun süre bunun masrafını karşılayamaz. Ayrıca dil bilmiyorlar ve orada iş bulamazlar." Halkın çoğu evinde veya yakın çevresinde kalıp ne olacağını bekliyor. Birçok kişi savaşa öfkeli olsa da bazıları, savaş olacaksa bunun uzun zamandır umut ettikleri iktidar değişikliğini getirmesini umuyor. Tahran'ın kuzeyindeki kadın, "Savaş iktidar değişikliğine yol açsaydı bu güzel olurdu. Şimdiye kadar savaş bize yıkımdan ve ekonomik krizin derinleşmesinden başka bir şey getirmedi. Son dönemde siyasette bir şeyler değiştiyse bu savaştan değil, cesur İranlı vatandaşların protestolarından kaynaklandı" diye konuştu.