İsveç'te seçim: Sağ, aşırı sağ ve sol arasında çekişmeli yarış

İsveç'te seçmenler bugün yeni bir sağ veya sol hükümet tercihinde bulunmak üzere oy kullanıyor. Mevcut muhafazakâr başbakan bu kez aşırı sağcı bir partinin desteğiyle, eski merkez sol başbakana karşı yarışıyor.

Son anketler iki blok arasında başa baş bir mücadeleye işaret ediyor. İsveç haber ajansı Ekot'un geçen cuma günkü anketinde sol blok yüzde 50,8, sağ blok ise yüzde 47,6 oranında görünüyordu.

Sağ blok ve aşırı sağcı destek

Sağ bloğa, ülkeyi son dört yıldır azınlık hükümetiyle yöneten Başbakan Ulf Kristersson liderlik ediyor. Koalisyonu, Kristersson'un merkez sağ partisi Moderaterna ile benzer çizgideki Hristiyan Demokratlar ve Liberaller'den oluşuyor. Bu koalisyon, aşırı sağcı İsveç Demokratları partisinin dışarıdan desteğini almıştı.

İsveç Demokratları önceki seçimleri kazanmış olsa da dört yıl önce göç karşıtı ve aşırı sağ kökenli bir partiyle hükümet kurmak İsveç siyaseti için bir adım fazla kabul ediliyordu; parti kurucularından bazılarının neo-Nazi geçmişi bulunuyor. Ancak parti bu süreçte merkez sağın önemli bir dayanağı haline geldi ve Kristersson, İsveç Demokratları'na bugünkü seçimin ardından kazanması halinde koalisyona katılabilecekleri sözünü verdi.

Bu vaat bir ara olumsuz etki yaratmış gibi göründü ve Kristersson'un partisi anketlerde geriledi. Bir ay önce solun kazanacağı izlenimi doğmuştu, ancak solun avantajı o zamandan bu yana belirgin biçimde azaldı.

Sol cephe ve belirsizlikler

Solda ise merkez sol Sosyal Demokratlar'ın eski başbakanı Magdalena Andersson yarışıyor. Partisi İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana çoğunlukla iktidarda oldu. Andersson 2021'den 2022'deki son seçimlerde koltuğunu kaybedene kadar başbakanlık yaptı.

Partisinin bir çoğunluk oluşturup oluşturamayacağı ve bunu kiminle yapacağı belirsiz. İsveç siyasetindeki iki büyük blok da dörder partiden oluşuyor. Partilerin parlamentoda sandalye kazanabilmesi için en az yüzde 4 oy alması gerekiyor.

Andersson'un Sosyal Demokratları, Yeşiller, Sol Parti ve Merkez Parti genel olarak daha yüksek sosyal yardımlar ve kamu harcamaları konusunda anlaşıyor; ancak örneğin göç konusunda farklı düşünüyorlar. Andersson'un partisi diğerlerinden daha fazla kısıtlama istiyor. Ayrıca Merkez Parti, Sol Parti'nin yer aldığı bir hükümeti desteklemek istemiyor.

İsveç Demokratları, 2022'de suç ve göç konularına odaklanan bir kampanyayla en büyük parti oldu. O tarihten bu yana sağ kabine sert kurallar getirdi: yıllık göç, 2016'daki 117 bin kişiden geçen yıl 12 bine düşürüldü.

Bu yıl seçim teması daha az belirgin. Kamu yayıncısı SVT'nin bir anketine göre İsveçli seçmenler özellikle sağlık hizmetleri, eğitim, adalet ve düzen, yaşlı bakımı ile çevre konularında endişe duyuyor.

İsveç seçim komisyonuna göre parlamento seçimlerinin ilk geçici sonuçları bu akşam saat 21.00 civarında açıklanacak.