Japon uzay aracı Mars'ın uydusu Phobos'a doğru yola çıktı

Japonya'nın Mars uydusu Phobos'a düzenlediği uzay misyonu başarıyla başladı. Yaklaşık 10 gramlık uydu malzemesini Dünya'ya getirmeyi amaçlayan uluslararası görev için 500 milyon avronun üzerinde kaynak ayrıldı.

Rokette, keşif aracı Idefix ve birkaç yıl sonra yüzeyden toprak numunesi alacak bir iniş aracı bulunuyor. Misyonun gelecek yıl yaz aylarında Mars'a ulaşması bekleniyor.

Fransız-Alman ortak yapımı olan ve adını Asterix'in köpeğinden alan 25 kilogram ağırlığındaki mikrodalga fırın büyüklüğündeki Idefix, önce Phobos yüzeyine inecek. Ardından iniş aracının birkaç saatliğine konarak sondaj yapıp örnek toplayabileceği uygun bir yer arayacak. Bu inişin 2028 veya 2029'da gerçekleşmesi planlanıyor. Dünya'ya dönüşün ise 2031'de tamamlanması hedefleniyor.

Mars'ın iki uydusu var

Mars'ın büyük olan Phobos ve daha küçük olan Deimos adında iki uydusu bulunuyor. Bu uydular, Güneş Sistemi'nin iç gezegenlerindeki tek uydu örnekleri. Kendi Ay'ımızdan çok daha küçükler; Phobos'un çapı sadece 20 kilometre, Deimos ise bunun yaklaşık yarısı kadar. Küçük boyutları nedeniyle yerçekimleri de az olduğundan yüzeylerine inmek kolay değil.

Görevin amacı, Mars uydularının nasıl oluştuğunu anlamak. Uydular, gezegenle çok eski bir çarpışma sonucu uzaya savrulan Mars parçalarından mı oluştu, yoksa gezegenin yerçekimine kapılan asteroitler mi? Getirilecek malzemenin özellikleri bu soruya yanıt verecek.

Bu, Mars yakınlarından Dünya'ya ilk kez malzeme getirilmesi olacak. Daha önce Apollo astronotları kendi Ay'ımızdan kaya ve toz örnekleri toplamış, NASA da bir uzay aracıyla Bennu asteroitinden bir avuç dolusu örnek getirmişti.

Ancak bu ilki gerçekleştirmek için rekabet var: Çin, 2028'de Mars'a gidiş-dönüş bir görev başlatmayı ve aynı yıl içinde dönmeyi planlıyor. NASA da Perseverance aracıyla Mars örnekleri topladı, ancak bunların getirilmesi için henüz somut bir plan bulunmuyor.