Jetten Kabinesi bütçe için muhalefetle görüşmelere başlıyor

Hollanda'da Başbakan Rob Jetten liderliğindeki koalisyon hükümeti, gelecek yılın ulusal bütçesinin sunumuna iki hafta kala muhalefet partileriyle görüşmelere başlayacak. Başbakan Jetten ve yardımcıları Dilan Yeşilgöz (VVD) ile Bart van den Brink (CDA), pazartesi günü sol görüşlü PRO ve sağ görüşlü JA21 partilerinin temsilcileriyle bir araya gelecek.

Jetten I Kabinesi, Temsilciler Meclisi (Tweede Kamer) ve Senato'da (Eerste Kamer) çoğunluğa sahip değil. Bu nedenle planlarını hayata geçirebilmesi için muhalefetteki bir veya daha fazla partinin desteğine ihtiyaç duyuyor. Hükümet, 15 Eylül'de yapılacak Bütçe Günü'nde açıklanacak planların geniş bir kitle tarafından desteklenmesini umuyor. Ancak bu beklenti gerçekçi görünmüyor.

Partiler arası görüş ayrılıkları ve zaman baskısı

Hem JA21 hem de PRO, yaz tatili öncesinde birbirleriyle ortak bir anlaşmaya sıcak bakmadıklarını açıkladı. İki parti arasındaki görüş farklarının büyük olduğu belirtiliyor. Ayrıca geçmiş deneyimler, bir koalisyonun muhalefet partileriyle iki hafta içinde anlaşmaya varmasının neredeyse imkânsız olduğunu gösteriyor.

Kabine, muhalefetin desteğini alabilmek için tavizler vermek zorunda kalacak. Örneğin, sağlık sigortası muafiyetinin (eigen risico) gelecek yıl 75 avro artırılması planına neredeyse hiçbir muhalefet partisi destek vermiyor. Bu planın gerçekleşmemesi durumunda hükümetin, beklenen 4,7 milyar avroluk geliri başka kaynaklarda bulması gerekecek.

Vergi, sosyal yardımlar ve koalisyon içi anlaşmazlık

Box 3 vergisi (tasarruf ve yatırım vergisi) de her yıl büyük mali kayıplara yol açan tekrarlayan bir sorun olmaya devam ediyor. Hükümetin üzerinde çalıştığı düzenlemelerin maliyetinin milyarlarca avroyu bulması bekleniyor.

Kabine, planladığı sosyal yardım kesintileri konusunda sendikaları müzakere masasına döndürmeyi henüz başaramadı. FNV ve CNV sendikaları, işsizlik ödeneği (WW) ve maluliyet ödeneğinde (WIA) yapılacak kesintilerin tamamen kaldırılmasını istiyor. Sendikalar, bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde 9 Eylül'de ülke genelinde 24 saatlik toplu taşıma grevi yapacaklarını duyurdu. Sendikalarla anlaşma sağlanamazsa, bu kesintiler için parlamentoda destek bulunamayacak. Hükümet daha önce devlet emekliliği (AOW) kesintilerinden vazgeçmişti.

Tüm bunların yanı sıra koalisyon ortakları arasında da görüş ayrılıkları yaşanıyor. Sosyal İşler Bakanı Hans Vijlbrief'in, sosyal yardım kesintilerinin uygulanamaması durumunda bir servet vergisinin tabu olmaması gerektiğini söylemesi tartışma yarattı. VVD için bir servet vergisi kesinlikle kabul edilemez.

Geçmişte bütçe gününde ne açıklanacağı az çok bilinirdi. Bu yıl ise durum oldukça belirsiz.