Jetten: koalisyon desteği için sol ya da sağ seçimi erken

Hollanda siyasetinde bütçe görüşmelerinin ikinci gününde de hükümetin izleyeceği yol netleşmedi. Başbakan Jetten, Genel Siyasi Değerlendirme görüşmelerinde yeniden kesin bir tercih açıklamadı. "Geniş destek" aradığını yineledi ancak bu desteğin kimden geleceğini ve nasıl sağlanacağını söylemedi. "Bugün bu tercihi yapmak, ülkeye gerçekten haksızlık olur" dedi.

Muhalefet partileri ise kendilerini dışlanmış hissetti. Pro lideri Klaver, "Artık hangi yolu izleyeceğinizi seçmelisiniz" derken, JA21 lideri Eerdmans da "Hangi tarafı seçiyorsunuz? Geniş destek işe yaramayacak, ne olacak?" diye sordu.

Hükümet tüm seçenekleri açık tutuyor

Bu sorular yanıtsız kalınca hükümet tüm seçenekleri açık tutmaya devam ediyor. Her konuda tek büyük bir anlaşma mı yapılacak? Bu anlaşma "sağ üzerinden" mi yoksa "sol üzerinden" mi olacak? Yoksa bakanlıkların on beş bütçesi için ayrı ayrı anlaşmalar mı yapılacak?

Tercih yapmak bu hükümet için karmaşık. 66 sandalyeli azınlık koalisyonunun başından beri D66 ve CDA'nın Pro ile "sol üzerinden" gitmeye daha sıcak baktığı, VVD'nin ise JA21 ve SGP ile "sağ üzerinden" gitmeye meylettiği biliniyor.

Dün JA21 lideri Eerdmans, bu bütçe için beklenmedik şekilde kısmi anlaşmalara kapı açarak bir çıkış yolu sunmuş gibi görünmüştü. Görüşmelerde "Kapsamlı bir anlaşmanın artık geride kaldığını düşünüyorum" demişti. Kısmi anlaşmalarla örneğin JA21 ve SGP iltica planlarını, Pro ise iklim planlarını destekleyebilirdi.

Bu fikir VVD için kabul edilebilir. Ancak koalisyon ortakları D66 ve CDA, tüm planları kapsayan tek bir anlaşmaya yönelmeyi tercih ediyor. Pro ise kısmi anlaşmalarda bir fayda görmediğini açıkladı; çünkü bu yöntemle dolaylı olarak karşı çıktığı hükümet planlarına da olanak sağlanacağını belirtti.

Jetten: kısmi anlaşmalar hakkında yorum yok

Jetten bugün kısmi anlaşmalar konusunda bir açıklama yapmadı; bu durum Meclis'te bazı partileri hayal kırıklığına uğrattı. Klaver, "Başbakanın burada yaptığı şey koalisyonunu bir arada tutmak. Bu kabine ekibi ise sonuna kadar bölünmüş durumda" dedi.

Diğer partiler de durumlarının netleşmesini istiyor. SGP lideri Stoffer, "Hükümet sol üzerinden mi yoksa sağ üzerinden mi gideceğini seçmekte özgür; benim tercihim sağ üzerinden olurdu" dedi. Stoffer zamanın daraldığını vurguladı; çünkü kasım ayında gelecek yılın mali tedbirlerini içeren vergi planının hazır olması gerekiyor.

JA21 lideri Eerdmans ise sorunun can alıcı noktasına değindi. Mevcut vergi planının "ne sol ne de sağ için yeterli" olduğunu söyledi. "Görüşmeye hazırız, ancak hangi yolun seçileceği önceden net değilse değil" dedi.

Ancak bugün de netlik gelmeyecek gibi görünüyor. Başbakan Jetten, partileri şimdiden dışlamayı "uygun bulmadığını" yineledi. Hükümetin bu akşam Pro, 50Plus, Volt, ChristenUnie, SGP, JA21 ve BBB'ye daha ileri görüşmeler için davet göndereceğini duyurdu. Ona göre bu görüşmelerden hızla bir anlaşma çıkabilir. "Bir hafta içinde başarılırsa bu harika olur" dedi.

Klaver ise bu sözlerden etkilenmedi. "Brad Pitt'e benzeseydim o da harika olurdu" diye yanıt veren Pro lideri, görüşme davetini geri çevirmedi. Diğer davetli partiler de reddetmedi. Yani görüşmeler devam edecek.