Kabine elektrik şebekesi genişlemesi için yasaları değiştiriyor

Hollanda hükümeti, elektrik şebekesinin genişletilmesini yıllar öncesine göre hızlandırmak amacıyla yeni bir kriz yasası çıkarmak yerine mevcut yasaları ve düzenlemeleri değiştirme yolunu seçti. İklim ve Yeşil Büyüme Devlet Sekreteri Jo-Annes de Bat, NU.nl'ye verdiği söyleşide ilk değişimin şimdiden görüldüğünü söyledi. De Bat'a göre bazı bölgelerde yeni veya daha güçlü bir elektrik bağlantısı için bekleme listeleri azalıyor.

De Bat, "Virajı aldık diyebiliriz" ifadesini kullandı.

Kabine, koalisyon anlaşmasında duyurulan ayrı bir kriz yasasından vazgeçti. Bunun yerine mevcut yasalar ve kurallar uyarlanacak, ancak alınan önlemlerin büyük bölümü ancak 2027 veya 2028'de yürürlüğe girecek. Buna karşın bu yıl içinde vatandaşlar, elektrik şebekesinin bazı genişletme projelerine karşı açtıkları davalarda doğrudan Danıştay'a (Raad van State) başvurmak zorunda kalacak. Böylece alt mahkemeler devre dışı bırakılacak.

Ayrıca kabine bazı genişletmeler için izin zorunluluğunu kaldırmayı ve belediyelerin bazı görevlerini eyaletlere devretmeyi planlıyor. Şirketlerin ise şebekede kapasite olduğu anlarda elektrik kullanmaya daha sık yönlendirilmesi hedefleniyor.

"Tek bir yasayla her şeyi çözmek mümkün değil"

Koalisyon anlaşmasında bir kriz yasası vaat edilmişti. De Bat, tek bir kapsayıcı yasa hazırlamanın mümkün olmadığını belirterek bunun uzun prosedürler anlamına geldiğini söyledi. "Böyle bir yasama süreci iki yıl sürebilirdi" diyen De Bat, bu nedenle mevcut mevzuattaki darboğazların tespit edilip düzeltildiğini ifade etti.

Kabine, elektrik bağlantılarının inşasının önemli ölçüde hızlandırılabileceğini savunuyor. De Bat, en büyük projelerde sürenin şu anda bazen on yılı bulduğunu, hazırlık aşamasının baştan daha iyi yürütülmesiyle yaklaşık bir buçuk yıl, prosedürlerde de bir buçuk yıl kazanılabileceğini anlattı. Hedefin bir-iki yıllık hazırlık süresinin ardından inşaata geçmek olduğunu ancak bunun hemen yarın gerçekleşmeyeceğini ekledi.

Gecikmenin yarısı hazırlık aşamasından kaynaklanıyor

De Bat, gecikmelerin yaklaşık yarısının arazi satın alma ve yer seçimi gibi hazırlık aşamasından kaynaklandığını söyledi. Şu anda genellikle çok sayıda olası konumun incelendiğini, bunun yerine daha az sayıda alternatifle başlanacağını belirtti. Ayrıca her yeni istasyon için arazinin yeniden müzakere edilmesi yerine arazi fiyatı gibi konularda daha fazla sabit anlaşma yapılmasının planlandığını dile getirdi.

Vatandaşların bazı elektrik projelerinde yalnızca doğrudan Danıştay'a başvurabilmesinin hukuki korumayı azaltıp azaltmayacağı sorusuna De Bat, bu projelerde zaten neredeyse her zaman Danıştay'a gidildiğini söyledi. Araştırmaların elektrik istasyonlarının inşasına ilişkin nispeten az dava açıldığını göstermesine rağmen De Bat, her projenin kritik olduğunu, çünkü bir genişletmenin başka genişletmelere bağlı olduğunu belirtti. On dava olsa bile on projede zaman kazanılacağını ifade etti.

Yeni yüksek gerilim istasyonlarına karşı direnç bekleyip beklemediği sorusuna De Bat, bunun zaten böyle olduğunu söyledi. Hollandalıların çoğunun sürdürülebilirliğe geçilmesi gerektiğini düşündüğünü, bunun CO2 salımı, bütçe ya da jeopolitik durumdan kaynaklanabileceğini anlattı. Ancak bunun bir yüksek gerilim istasyonu anlamına geldiğinde insanların tepki gösterebileceğini, bu nedenle büyük değişimin hikayesinin de anlatılması gerektiğini söyledi.

Konumun daha hızlı belirlenmesinin çevre sakinlerinin katılımını azaltıp azaltmayacağı sorusuna De Bat, daha hızlı seçim yapıldığında görüşmenin daha erken yapılabileceğini belirtti. Olası konumlar netleşmeden insanların konuyu ciddiye almadığını, netleştiğinde ise endişelerini daha iyi iletebileceğini söyledi.

Bir kısım önlemin 2027 veya 2028'de yürürlüğe gireceği hatırlatılan De Bat, bazı küçük elektrik istasyonları için izinlerin kaldırılacağını, bunun inşaatı hızlandıracağını söyledi. Şirketler için asıl kazancın şebekenin esnek kullanımında olduğunu belirten De Bat, Waddinxveen'deki Lidl dağıtım merkezini örnek verdi. Bu merkezin bağlantısını daha sonra alacağını ancak ek güneş panelleri, batarya ve akıllı enerji yönetimi sayesinde şimdi bile kamyonlarını şarj edebildiğini anlattı.

Şebeke işletmecilerinin rekor hızda inşaat yaptığını ancak bazı bölgelerde bekleme listelerinin hâlâ büyüdüğünü söyleyen De Bat, şu anda bazı yerlerde listelerin gerçekten azaldığını, bunun artık yalnızca artış olmadığını belirtti. Aynı zamanda çok sayıda yeni başvuru geldiğini ve baskının sürdüğünü, önümüzdeki yıllarda da ek şebeke kapasitesine ihtiyaç duyulacağını sözlerine ekledi.