Kabine okullarda cep telefonu yasağını genişletiyor

Hollanda hükümeti, 1 Ocak 2027'den itibaren ilkokul ve ortaokullarda cep telefonu kullanımının tüm okul kapsamında yasaklanmasını istiyor. Öğrenciler bu tarihten itibaren teneffüslerde, kantinde ve okul bahçesinde de telefonlarını kullanamayacak. Şu anda birçok okulda yalnızca ders sırasında telefonun sınıfa getirilmemesi kuralı geçerli.

Bu öneri, Dijital Ekonomi Devlet Sekreteri Aerdts başkanlığında hazırlanan ve farklı bakanlıkların çocukları çevrimiçi ortamda daha iyi korumaya yönelik yeni ve mevcut kurallarını bir araya getirdiği "Çevrimiçi çocuk hakları strateji mektubu"nda yer alıyor. Hükümet, Hollanda'daki okullarda öğrencilerin telefon kullanımı konusunda doğrudan yetkili değil; ancak bağlayıcı olmayan acil bir tavsiye verebiliyor. Benzer bir adım 2024'te de atılmış, Eğitim Bakanlığı ilkokullarla ders sırasında cep telefonlarının sınırlandırılması konusunda ülke çapında anlaşmalar yapmıştı.

Kabine, söz konusu sıkılaştırılmış tavsiyenin ortaokullarda ve ilkokullarda 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesini istiyor.

Artan ekran kullanımı ve riskler

Kabine, pek çok ebeveyn ve kurum gibi, Hollandalı çocuk ve gençlerin artan çevrimiçi kullanımından endişe duyuyor. Okulda çocukların dikkati dağılıyor ve konsantre olmakta zorlanıyorlar. Evde ise ebeveynlerin çocuklarının saatler süren telefon kaydırmasını sınırlamakta zorlandığı belirtiliyor. Bağımlılık yapan algoritmalar ve otomatik oynayan videolar nedeniyle telefonu bırakmanın çok zor olduğu, günlük ekran sürelerinin 5 ila 6 saati bulmasının olağandışı olmadığı ifade ediliyor.

Uzmanlar, aşırı ekran kullanımının uyku sorunları, miyopi ve depresyon gibi olumsuz sonuçları konusunda uzun süredir uyarıyor. Ayrıca gençlerin tam olarak ne izlediğinin belirsiz olduğu ve siber zorbalık ya da benzeri istenmeyen durumların yeterince görülemediği belirtiliyor.

Kırk düzenleme, on beşi yeni

Birden fazla bakanlık, gençleri çevrimiçi ortamda karşılaşabilecekleri her şeye karşı yeterince korumak için çeşitli planlar üzerinde uzun süredir çalışıyor. Devlet Sekreteri Aerdts bugün, çocuklar için "güvenli ve sağlıklı bir çevrimiçi dünya" stratejisini sunuyor. Stratejide yaklaşık kırk düzenleme yer alıyor ve bunların on beşinin yeni olduğu belirtiliyor.

"Çevrimiçi ortamda, sosyal medyada veya video oyunlarında çocuklar hızla gözden kayboluyor ve kabul edilemez risklerle karşılaşıyor" diyen Aerdts, "Bağımlılık yapan algoritmaları, zararlı görüntüleri ve istenmeyen temasları düşünün" ifadelerini kullandı.

Strateji mektubundaki bazı önlemler üzerinde uzun süredir çalışılıyor; çünkü bunlar uzun soluklu konular arasında. Avrupa Komisyonu kısa süre önce sosyal medyada bir yaş sınırı önerisi sundu. Avrupa Komisyonu 13 yaşı, Hollanda kabinesi ise 15 yaşı düşünüyor. Diğer öneriler arasında, dijital hizmetlerin tasarımında algoritmalar gibi bağımlılık yapan tekniklerin Avrupa düzeyinde yasaklanması da bulunuyor. Ayrıca gençlerin mahremiyetini iyi koruyan güvenilir bir yaş doğrulama sistemi üzerinde çalışılması gerekiyor.

Kabine ayrıca Klarna gibi sonradan ödeme hizmetleri için daha sıkı kurallar üzerinde çalışıyor. Vlog aileleri ve çocuk fenomenler (kidfluencer) için sıkılaştırılmış kuralların detaylandırılmasına da devam edilecek. 15 yaş altı çocukların çevrimiçi içerikleri çocuk emeği olarak değerlendirilecek ve bu kapsamda ceza kesilebilecek.

Kabine, Netflix, YouTube, Roblox, Fortnite, ChatGPT, Instagram, Snapchat ve TikTok hakkında da "dijital hizmetleri kullanan çocukların deneyimlerini, gelişimlerini ve seçimlerini dijital hizmetlerin nasıl etkilediği konusunda daha iyi bilgi edinmek" amacıyla araştırma yaptıracak.

Kabine göre en somut önlem olan okul içinde ve çevresinde cep telefonu yasağının üç ay içinde yürürlüğe girmesi gerekiyor. Eğitim Devlet Sekreteri Tielen bu konuda eğitim sektörüyle şimdi anlaşmalar yapacak.