Kabine sosyal anlaşma için masaya oturuyor

Hollanda hükümeti, geçen hafta sosyal güvenlik alanındaki planlarını rafa kaldırdı. İşçi sendikaları ve işveren örgütleri bu kararı kutladı. Rafa kaldırılan planlar arasında WW (işsizlik sigortası) süresinin yarıya indirilmesi, AOW (devlet emeklilik yaşı) yaşının daha hızlı yükseltilmesi ve iş göremezlik maaşı WIA'da basitleştirme ile kesinti yapılması yer alıyordu. Toplamda 6,8 milyar euro tasarruf sağlaması beklenen bu planlar şimdilik hayata geçmeyecek.

Hükümet, önümüzdeki aylarda işveren ve işçi örgütleriyle bir sosyal anlaşma imzalamak istiyor. Kesintilerin gündemden kalkmasıyla tüm taraflar müzakereye açık hale geldi. İlk görüşme çarşamba sabahı Catshuis'te yapılacak.

Sosyal anlaşmanın sonucu henüz belirsiz. Ancak Maliye Bakanı Eelco Heinen'e göre sosyal taraflar büyük reformlara hazır olduklarını bildirdi. Bakan, tarafların hükümetin öngördüğünden daha büyük bir tasarruf elde edebileceklerine inandıklarını söyledi.

WIA sistemi kilitlendi

Özellikle WIA'da bir şeylerin yapılması gerektiği konusunda tüm taraflar hemfikir. İş göremezlik sistemi tamamen kilitlenmiş durumda. Şu anda yaklaşık 900 bin kişi bu kapsamda maaş alıyor. Yeterli sayıda muayene hekimi olmadığı ve giderek daha fazla kişi iş göremez hale geldiği için bekleme listeleri çok uzamış durumda. Ayrıca insanların daha hızlı işe döndürülmesi ve WW maaşına bağımlı hale gelmemeleri gerekiyor. Sosyal taraflar çalışmanın daha fazla kazanç sağlamasını da istiyor.

Hastalıkta ücret ödenmesi de gündemde. İşverenler şu anda hasta çalışanlara iki yıl boyunca maaş ödemek zorunda, ancak bu yükümlülükten kurtulmak istiyor. Son olarak Hollanda'nın kazanç kapasitesi de görüşülecek. İşverenler daha az bürokrasi ve daha fazla ekonomik büyüme istiyor.

Hükümet adına Başbakan Rob Jetten ile bakanlar Hans Vijlbrief (Sosyal İşler ve İstihdam), Thierry Aartsen (Çalışma ve Katılım) ve Heleen Herbert (Ekonomik İşler) görüşmede yer alacak. Sosyal taraflardan FNV, CNV, VCP, VNO-NCW, MKB-Nederland ve LTO Nederland masaya oturacak.

Eğitim bütçesi risk altında

Sosyal anlaşmaya çok şey bağlı, çünkü 6,8 milyar euro kitaplardan silinmiş değil. Bakan Heinen muhasebe yöntemiyle bu tutarı kendi bütçesine park etti. Milyarlar özellikle fiyat güncellemesi kaleminde duruyor. Siyasette buna 'peynir rendesi' de deniyor. Sosyal anlaşma suya düşerse veya yeterli para getirmezse, tüm bakanlıkların bütçesi enflasyonla birlikte artmadığı için daha az kaynak alacak.

Bu durumdan özellikle Eğitim, Kültür ve Bilim Bakanlığı etkilenecek, çünkü bu bütçe maaşlar ve malzemeler nedeniyle enflasyona oldukça duyarlı. Hükümet ayrıca savunma, adalet ve güvenlik ile altyapıyı muaf tutma kararı aldı. Bu nedenle kesintinin daha büyük bir kısmı eğitime yüklenecek.

Bu haber geçen hafta Genel Mali Görüşmeler sırasında Tweede Kamer'de (Hollanda Temsilciler Meclisi) huzursuzluğa yol açtı. Kendini eğitim partisi olarak tanımlayan D66 için eğitimde kesinti kabul edilmesi zor olacak. VVD ise bu konuda daha az zorlanacak. Kabine içinde de herkes aynı görüşte değil: D66'lı Eğitim Bakanı Rianne Letschert hemen savunmaya geçti. Yine D66'lı Sosyal İşler ve İstihdam Bakanı Hans Vijlbrief'in sosyal taraflarla anlaşma sağlamak için her şeyi yapması gerekecek. Bunu başaramazsa, koalisyon içindeki bir sonraki çatışma şimdiden biliniyor.