Kabine yeşil gaz üretimini artırmak istiyor, Meclis fatura endişesinde

Hollanda'daki evlerde doğal gazın yanı sıra az miktarda yeşil gaz da kullanılıyor. Hayvan gübresi, bitki artıkları veya kanalizasyon çamurunun fermente edilmesiyle üretilen bu gaz, fosil yakıtlara göre daha az sera gazı salımına neden oluyor. Çünkü yanma sırasında açığa çıkan karbondioksit, kısa süre önce bitkiler tarafından atmosferden çekilmiş oluyor.

TNO'dan gaz uzmanı René Peters, yeşil gazın konutların ısıtılmasında iyi bir çözüm olabileceğini söylüyor. "Önümüzdeki on yılda bunun için hâlâ milyarlarca metreküp gaza ihtiyaç var. Yeşil gaz sayesinde bunun karbondioksit ayak izini sıfıra yaklaştırabilirsiniz" diyor.

Ancak yeşil gaz üretimi yalnızca azar azar artıyor. Hükümet bunu değiştirmek için bir karıştırma zorunluluğu getirmeyi planlıyor. Buna göre enerji şirketleri, yeşil gazı doğal gaz şebekesine veren işletmelerden sertifika satın almak zorunda kalacak. Gereken sertifika sayısı her yıl artacak.

Üretimin 2031'de 840 milyon metreküpe çıkması hedefleniyor

Büyüyen bu pazarın, şirketleri daha fazla yeşil gaz üretmeye teşvik etmesi bekleniyor. Karıştırma zorunluluğuyla üretimin 2031'de 840 milyon metreküpe, yani iki katından fazlasına çıkması hedefleniyor. Bu, Rutte IV hükümetinin dört yıl önce 2030 için koyduğu 2 milyar metreküp hedefinin oldukça altında.

Yeni planların da karbondioksit salımını ciddi ölçüde azaltması bekleniyor. Ayrıca Hürmüz Boğazı'nda gaz akışının kesilmesi riski bulunmuyor. Hükümetin bu nedenle acele ettiğini belirten iklim bakanı Stientje van Veldhoven, karıştırma zorunluluğunun 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesini umuyor.

Ancak bu düzenlemenin haneler ve küçük işletmeler için bir maliyeti olacak. Yeşil gaz, doğal gazdan daha pahalı ve enerji şirketleri bu maliyeti müşterilerine yansıtacak. Hükümet, karıştırma zorunluluğunun kombi kullanan ortalama bir hane için yılda yaklaşık 100 avroya mal olacağını tahmin ediyor.

Van Veldhoven pazartesi günü Tweede Kamer'de (Hollanda Temsilciler Meclisi) yaptığı konuşmada, "Tüm enerji faturası içinde bu zorunluluğun payı gerçekten çok küçük" dedi. Ancak hem sol hem sağ partilerden milletvekilleri, İran'daki savaş, artan şebeke tarifeleri ve yeni bir Avrupa karbondioksit vergisiyle zaten yükselen enerji faturasının daha da artmasından endişe ediyor. Sera tarımı sektörü de çeşitli enerji ve iklim maliyetlerinin üst üste binmesinden kaygılı.

Enerji sektörü hızlı düzenleme çağrısı yapıyor

Van Veldhoven, hükümetin bu faturayı düşürmek için önlem alıp almayacağını henüz söyleyemedi. Bu, önümüzdeki hafta Prinsjesdag'da (hükümetin bütçe açıklaması) netleşecek. JA21 milletvekili Daniël van den Berg, "O zaman şimdi neden burada oturduğumu ciddi şekilde sorguluyorum" dedi.

Enerji dünyasında ise düzenlemenin hızla yürürlüğe girmesi yönünde güçlü bir çağrı var. Enerji şirketleri, şebeke işletmecileri ve yeşil gaz üreticilerinin sektör birlikleri yıllardır hükümetin planlarına ilişkin netlik bekliyor. Şebeke işletmecisi Netbeheer Nederland bu hafta yaptığı açıklamada, "Bu nedenle yatırımlar geride kalıyor ve projeler daha yavaş hayata geçiyor" dedi.

Ancak herkes aynı derecede hevesli değil. Essent sözcüsü, "Biz de yeşil gazdan yanayız" diyerek şunları ekledi: "Ama maliyetin şu anda kiracı olan ve gazdan vazgeçemeyen kırılgan hanelerin üzerine yıkılmaması gerektiğini düşünüyoruz." Enerji şirketine göre Hollanda'da zamanında yeterli yeşil gaz üretmek mümkün değil. Sözcü, enerji şirketlerinin bu nedenle yurt dışından çok sayıda yeşil gaz sertifikası satın alacağını öngörüyor.

Meclis'te de sık dile getirilen bir endişe bu. Hükümet aslında karıştırma zorunluluğu için yalnızca Hollanda'da üretilen yeşil gazı saymak istiyordu, ancak Avrupa Komisyonu tarafından geri çevrildi: Avrupa, yeşil gaz dahil tek bir pazar.

Gaz uzmanı Peters da çok miktarda yeşil gaz ithal edileceğini düşünüyor. "Hedeflere ulaşmak istiyorsanız, yurt dışından yeşil gaz satın almanız neredeyse kaçınılmaz" diyor. Peters'a göre bu bir sorun değil. Diğer ülkeler sürdürülebilir gaz üretiminde Hollanda'dan çok daha ileride ve Hollanda'yı ilgi çekici bir pazar olarak görüyor. İklim açısından nerede üretildiğinin önemi yok. "Sonuçta önemli olan toplam karbondioksit salımınızı azaltmanız ve bunu Avrupa olarak ortaklaşa yapmamız" diyor.

Van Veldhoven, karıştırma zorunluluğunun 1 Ocak'ta yürürlüğe girebilmesi için bu ay içinde Tweede Kamer'den geçmesi gerektiği uyarısında bulunuyor. ChristenUnie milletvekili Pieter Grinwis kendisini baskı altında hissediyor ve iyileştirmeler yapılabilmesi için bir yıl erteleme çağrısı yapıyor.

Düzenlemenin gerçekten ertelenip ertelenmeyeceği belirsiz. Ancak muhalefet partileri bu hafta, hükümetin Prinsjesdag planları yayımlanana kadar yasa görüşmelerine devam etmeme kararı aldı.