Kandersteg'i tehdit eden kayalık kütlesi yakından izleniyor

İsviçre'nin Bern kantonundaki Kandersteg köyü, Spitze Stei adlı dengesiz kayalık kütlesinin milyonlarca metreküp kaya ve buzunun altında kalma riskiyle karşı karşıya. İklim değişikliği nedeniyle dağları bir arada tutan permafrost (donmuş toprak) eriyor ve kayalar arasına su sızabiliyor. Bu da kütlenin bazı bölümlerinin kaymasına yol açabiliyor.

Kandersteg'de 1300 kişi ve çok sayıda turist yaşıyor. Köyün üzerinde yükselen Spitze Stei, gölgesini yerleşim alanına düşürüyor. Köylüler için bu kütlenin bir gün aşağı ineceği kesin; belirsiz olan, bunun ne kadar hızlı ve ne büyüklükte olacağı.

Sakinler hazırlıklı olduklarını söylüyor

Bir köylü, "Dağlarda yaşıyoruz ve doğayla iç içeyiz. Her zaman bir şey olabilir" diyor. Kendisi, İsviçre'de Spitze Stei kadar iyi izlenen başka bir dağ olmadığını belirtiyor. Başka bir köylü ise tüm bilgilere sahip olduklarını ve bir şey olması durumunda ne yapacaklarını bildiklerini ifade ediyor.

Köy sakinleri, Nepal'deki son felaketi ve geçen yıl komşu Blatten kasabasını yok eden buzul çöküşünü hatırlıyor. Ancak Spitze Stei'nin durumunun fazla dramatikleştirilmemesi gerektiğini vurgulayan otel sahibi Casimir Platzer, yetkililerin ve yerel bilim insanlarının durumu iyi takip ettiğini belirtiyor.

Bern kantonunda görevli jeolog Cornelia Brönnimann, şu anda aşağıya küçük parçaların indiğini, ancak gelecekte daha büyük kütlelerin beklendiğini söylüyor. Brönnimann ve meslektaşları süreci 2018'den bu yana yakından izliyor ve tüm kütlenin bir seferde köyün üzerine gelme riskini çok düşük olarak değerlendiriyor.

Nepal senaryosu uzak görülüyor

Cenevre Üniversitesi'nden Nepal asıllı doğal afet uzmanı Chandani Bhandari, bilimin en kötü senaryoyu beklemediğini ancak hesaplamaları da yaptığını söylüyor. Bhandari, böyle bir senaryonun gerçekleşmesi halinde bunun Blatten'dekinden bile büyük bir felaket olacağını belirtiyor. Blatten'de yaklaşık 9 milyon metreküp taş ve buz aşağıya inmişti. Kandersteg'de ise 15 ila 20 milyon metreküp söz konusu olabilir; ancak Blatten'e kıyasla süreç çok daha yavaş ilerliyor.

Belediye, olası bir tahliye durumunda ne yapılması gerektiği konusunda halkı düzenli olarak bilgilendiriyor. ETH Zürich'ten glasiyolog Mylène Jacquemart, dağlardaki koşulların çok hızlı değiştiğini vurguluyor. İnsan kaynaklı CO2 salımının tetiklediği iklim değişikliğinin dağlardaki etkisinin çok büyük olduğunu belirten Jacquemart, buzun erimesinin ve permafrostun çözülmesinin tehlikeleri değiştirdiğini söylüyor. Ona göre önemli olan bu değişimi iyi izlemek.

Görüşülen tüm bilim insanları, iyi izleme sayesinde Kandersteg'de Alpler ölçeğinde bir Nepal senaryosunu çok düşük olasılıklı görüyor. Jeolog Brönnimann, zirvenin çok iyi korunduğunu ve olayları en az iki gün önceden görüp halkı uyaracak zamanları olacağını varsaydıklarını aktarıyor. Böylece Alpler'de binlerce kişinin öldüğü bir felaketin önlenebileceği düşünülüyor.

Bhandari, Nepal'e kıyasla İsviçre'nin neredeyse hiç finansal veya teknik kısıtı olmadığını, ülkesinin ise tehlikenin nerede olduğunu çoğu zaman net bilemediğini söylüyor. Kandersteg'de durum farklı. Platzer, haziran sonunda kendilerine sunulan ara sonuçların çok umut verici olduğunu ve bazı yerlerde risk durumunun önceden varsayılandan daha olumlu göründüğünü belirtiyor.