Kanser vakalarında 2045'e kadar dörtte bir artış bekleniyor

Hollanda'da geçen yıl 136 binden fazla kişiye kanser teşhisi konuldu. Kanser Araştırma Merkezi IKNL'nin (Integraal Kankercentrum Nederland) çarşamba günü yayımladığı gelecek öngörüsüne göre, önlem alınmazsa önümüzdeki yirmi yıl içinde bu sayı yüzde 23 artarak yaklaşık 170 bine çıkacak. Yılda yaklaşık 46 bin olan ölüm sayısının ise yüzde 24 artması bekleniyor.

IKNL araştırmacısı Jaike Schilte-Praagman, NU.nl'ye yaptığı açıklamada 80 tümör türünü incelediklerini belirterek, nüfus artışı ve yaşlanma nedeniyle neredeyse her türün daha sık görüleceğini söyledi. Bazı türlerin diğerlerine göre daha hızlı artacağını da ekledi.

Mevcut eğilimler sürerse, cilt kanserinin hem erkeklerde hem kadınlarda en sık görülen kanser türü haline geleceği, meme ve prostat kanserinin ise ikinci sıraya gerileyeceği öngörülüyor. Cilt kanserindeki bu artış, yaşlanmanın yanı sıra güneşe maruz kalma ve geçmişte güneş yanığı geçirmiş olmakla ilişkilendiriliyor. Schilte-Praagman, insanların ciltlerinde dikkat çeken bir leke fark ettiklerinde daha tetikte olmasının da teşhislerin daha erken konulmasına yol açtığını belirtti.

Bazı türlerde azalma bekleniyor

Öngörüde birkaç olumlu gelişme de var. Erkeklerde akciğer kanseri vakalarının uzun süredir azaldığını, kadınlarda ise riskin artık dengelenmeye başladığını belirten Schilte-Praagman, yaşlanma ve nüfus artışı nedeniyle mutlak teşhis sayılarının yine de artmaya devam edeceğini söyledi.

Önümüzdeki yirmi yılda hem erkeklerde hem kadınlarda teşhisi azalacak tek kanser türü mide kanseri olacak. Bu düşüşün onlarca yıldır sürdüğünü belirten araştırmacı, bunun büyük olasılıkla tuzlu ve tütsülenmiş gıdaların daha az tüketilmesinden ve mide zarında bulunan ve dolaylı olarak kansere yol açabilen H. pylori bakterisinin başarılı şekilde tedavi edilmesinden kaynaklandığını ifade etti.

Teşhis ve ölüm sayılarının birlikte artmasının nedenini ise araştırmacı şöyle açıkladı: Gelecekte hangi tedavilerin geliştirileceği bilinmediği için bu hesaplamalara dahil edilemiyor, yalnızca bugünkü eğilimler ileriye taşınabiliyor.

Önlenebilir vakalar

Kanser teşhislerinin yaklaşık üçte biri daha sağlıklı bir yaşamla önlenebiliyor. En büyük kazanım ise daha fazla kişinin sigarayı bırakmasıyla elde edilebilir. 2032'de hiçbir gencin sigara içmediğini ve yetişkinlerin yalnızca yüzde 5'inin içtiğini varsaydıklarında, 2045'e kadar toplam 120 bin kanser teşhisinin önlenebileceğini belirten Schilte-Praagman, HPV aşısının rahim ağzı kanseri vakalarının çoğunu önleyebildiğini ve daha az alkol tüketiminin de yardımcı olduğunu ekledi. Hollandalıların 2032'den itibaren haftada ortalama iki bardak daha az alkol içmesi durumunda 2050'ye kadar yaklaşık 11 bin 500 kanser teşhisinin önlenebileceği hesaplanıyor.

Sağlıklı beslenmenin de birçok kanser vakasını önleyebildiğini belirten araştırmacı, Hollandalıların yaklaşık yüzde 50'sinin aşırı kilolu olduğunu ve obezitenin 13 kanser türüyle ilişkili olduğunu söyledi. Ancak sağlıklı beslenmenin tam olarak kaç teşhisi önleyebileceğine dair henüz bir hesaplama yapılmadığını ekledi.

IKNL yönetim kurulu başkanı Ernst Kuipers de önlemin önemine dikkat çekerek, daha fazla teşhisin daha fazla tedavi, bakım ve kontrol randevusu anlamına geldiğini belirtti. Kuipers, hedefli önlemler alınmazsa kanser bakımına olan talebin kapasiteden daha hızlı artma riski taşıdığını söyledi.

Schilte-Praagman, korunmanın yalnızca vatandaşların sorumluluğunda olmadığını vurgulayarak, insanlara yalnızca daha sağlıklı yaşamalarının söylenemeyeceğini, hükümetin de sağlıklı seçimleri kolaylaştıran bir yaşam ortamı oluşturması gerektiğini dile getirdi.