Klarna ile 100 euroluk alışverişe kredi kontrolü şartı
20 Kasım'dan itibaren Klarna gibi sonradan ödeme hizmeti veren şirketler, 100 euronun üzerindeki alışverişlerde kredi kontrolü ve yaş doğrulaması yapmak zorunda kalacak.

Sonradan ödeme hizmeti sunan şirketler için yeni kurallar 20 Kasım'da yürürlüğe giriyor. Klarna gibi hizmetlerle ayakkabı siparişi vermek ya da hediye almak isteyen müşteriler, artık bu kadar kolay işlem yapamayacak. Yeni düzenlemeyle sonradan ödeme (Buy Now Pay Later, BNPL) hizmeti veren işletmeler yaş doğrulaması yapmakla yükümlü olacak. Ayrıca 100 euronun üzerindeki alışverişler için kredi kontrolü yapılması gerekecek.
Finansal piyasaları denetleyen otorite AFM (Hollanda Finansal Piyasalar Kurumu) yeni yasanın uygulanmasını denetleyecek. Kurum, bu kontrollerin çok fazla zaman alacağını düşünmüyor. Şirketlerin tüm kontrolleri mümkün olduğunca hızlı ve kullanıcı dostu hale getirmek isteyeceğini belirtiyor. Ancak Klarna ile büyük bir alışverişi düşünmeden ödeme dönemi muhtemelen sona eriyor.
650 bin ödeme, yarısında ödeme hatırlatması
Yeni yasayla reşit olmayanların sonradan ödeme kullanması da yasaklanıyor. Bu yasak yıllardır vardı, ancak gençler yaş kontrollerini sık sık atlatabiliyordu. Yeni düzenleme kapsamında şirketler, müşterinin 18 yaşından büyük olup olmadığını iDIN gibi bağımsız bir uygulama üzerinden doğrulamak zorunda.
Reşit olmayanlar ve 25 yaş altındaki diğer sonradan ödeme kullanıcıları, finansal sorunlar açısından risk grubunda yer alıyor. Son yıllarda sonradan ödeme yapan reşit olmayanların sayısı artıyor. 2023'te reşit olmayanların hesapları üzerinden 600 bin sonradan ödeme işlemi yapıldı. 2024'te 25 yaş altındaki gençlerin neredeyse yarısı ödeme hatırlatması aldı. Her beş gençten birine ödeme yapılmaması nedeniyle ek masraf yansıtıldı.
Bütçe kurumu Nibud daha önce çok sayıda gencin sonradan ödemeyi kredi değil, normal bir ödeme yöntemi olarak gördüğü uyarısında bulunmuştu. Yeni yasayla sonradan ödeme işlemlerinde açıkça "Dikkat: borç almanın bir bedeli var" uyarısı yer alacak. Nibud'dan Karin Radstaak bu gelişmeyi olumlu buluyor. "Artık açık bir uyarı var. Bunun fark yaratacağını düşünüyorum" diyor.
BKR kontrolü tüm borçları göstermiyor
Yaş doğrulamasının yanı sıra kredi kontrolü de yapılacak. Bu kontrol, BKR'de (Kredi Kayıt Bürosu) müşterinin başka açık borcu olup olmadığının incelenmesiyle yapılacak. Bir sonradan ödeme işleminin ortalama tutarı 100 euronun hemen altında.
Utrecht Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nde Borç ve Tahsilat alanında öğretim görevlisi olan Rosanne Oomkens, yasanın bu yönüyle tam koruma sağlamadığını söylüyor. "Bir kişi tek tek sorun oluşturmayan ama toplamda bütçesine sığmayan bir dizi küçük alışveriş yapabilir" diyor. Ayrıca BKR tüm borçları göstermiyor. Enerji şirketine ya da vergi dairesine olan gecikmeler BKR kaydında yer almıyor. Oomkens, "Finansal olarak zaten zor durumda olan kişilerin çoğu zaman bu tür gecikmeleri oluyor" diyor. Bu durumda BKR kontrolü "fazla iyimser bir tablo" çizebiliyor.
AFM, şirketlerin ayrıca "tüketicilerin finansal durumunu" ortaya koyması gerektiğini belirtiyor. Şirketler bu kontrolü nasıl yapacaklarına kendileri karar verebilecek; örneğin maaş bordrosu isteyebilir ya da müşteriye ait mevcut verilere bakabilir. Bu kontrolün her büyük alışverişte yapılması muhtemelen gerekmeyecek. AFM, şirketlerin kontrolleri sorumlu bir şekilde yapıp yapmadığını denetleyecek.
Bir yerde ödeme gecikmesi olan bir müşterinin sonradan ödeme talebi reddedilebilecek. Bu durum, örneğin kredi kartı borcu nedeniyle Klarna ile yılbaşı hediyesi almak isteyen finansal açıdan kırılgan kişiler için zorlayıcı olabilir. Ancak Nibud bu korumanın yerinde olduğunu düşünüyor. Radstaak, "Böyle bir durum insanlar için zor, ama diğer yüzü de altından kalkamayacağınız kadar alışveriş yapmanız" diyor.
Yasa kapsamında şirketler olası ödeme sorunlarında yardım da sunmak zorunda. Müşteriye, sonradan ödeme yapılamaması halinde en fazla 60 euro ek masraf yansıtılabilecek. Şirketler ödeme sorunları yaşayan müşterileri borç danışmanlığına yönlendirmekle de yükümlü olacak. Şirketler bu yükümlülükleri nasıl yerine getireceklerini kendileri belirleyebilecek.
Oomkens, "Bunun pratikte işleyip işlemeyeceği büyük ölçüde hizmet sağlayıcıların konuya nasıl yaklaştığına bağlı" diyor. Ödeme hatırlatmasının insanların anlayacağı şekilde yazılıp yazılmadığını, ödeme planlarına yeterince yer verilip verilmediğini soruyor. "Yeni kurallara uyulup uyulmadığını dikkatle izlemek AFM'ye düşüyor."
Bu haber NU.nl Economie kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Black Friday uzuyor ama Hollandalılar eskisi kadar hevesli değil
Black Friday kampanyaları artık kasım ayının tamamına yayılıyor, ancak Hollandalı tüketicilerin indirimlere ilgisi azalıyor.

Yeni konut tamamlanması arttı, hükümetin hedefi hâlâ geride
Temmuz-eylül aylarında Hollanda'da 18.100 yeni konut tamamlandı. Hükümetin yıllık 100 bin konut hedefinin altında kalınmaya devam ediyor.

Hollanda'da dükkan sayısı azalıyor, spor salonları artıyor
NVM Business'in verilerine göre Hollanda'da 2026'nın ilk dokuz ayında 1.300'den fazla mağaza kapandı. Boşalan alanlarda spor salonları ve indirim marketleri öne çıkıyor.

Hollanda'da bankalar müşterileri akıllı telefona zorluyor
Tüketiciler Derneği, Hollanda'daki bankaların akıllı telefonu olmayan müşteriler için bankacılık işlemlerini giderek zorlaştırdığı uyarısında bulundu.

