Klitoris onarımında ilk adım: kadın sağlığındaki gerilik tartışıldı

Radboud UMC'de jinekolojik onkolog Mieke ten Eikelder ve plastik cerrah Tim Nijhuis, klitoris kanseri tedavisi gören kadınlar için klitoris onarımı tekniği geliştirdi. Teknik, erkeklerde penis kanseri nedeniyle geliştirilen ve yaklaşık 40 yıldır kullanılan bir yöntemin kadınlar için uyarlanmasıyla ortaya çıktı.

Ten Eikelder, ''İnanılmaz, neden bu kadar uzun sürdüğünü biz de anlamıyoruz'' diyerek gecikmeyi değerlendirdi. Onarımın bu kadar beklemesinin birkaç nedeni var. Ten Eikelder'e göre muayenehanelerde kadın cinselliği üzerine daha rahat konuşulmaya başlanması ve bu konudaki tabunun azalması da süreci etkiledi.

Bir hastanın klitorisinin tamamen alınacağını öğrenmesi üzerine onarım fikri ortaya çıktı. Ten Eikelder, hastanın bu durumu ''ağır'' bulduğunu aktardı. Hollanda'da yılda yaklaşık 450 kadına vulva kanseri tanısı konuyor. Ten Eikelder'e göre bu hastaların 130 ila 150'sinde tümör klitorisin içinde ya da çevresinde bulunuyor. Ameliyatta klitorisin uç kısmı ve ilgili sinirler alınıyor, bölge bir deri tabakasıyla kapatılıyor.

Onarım sonrası duyu kaybına dikkat çekildi

Ten Eikelder, ameliyat sonrası klitoristeki duyunun ne olduğunun aslında iyi bilinmediğini söyledi. Bazı kadınların duyusu azalıyor, bazılarında ise hiç kalmıyordu; ancak bu konuya neredeyse hiç dikkat edilmiyordu. Geriye kalan sinirler derinin altında derinde kalıyor.

Vulva onarımı zaten yapılabiliyordu, ancak bunun klitoris için de geliştirilmesi bugüne kadar kimsenin üzerinde çalıştığı bir konu olmamıştı. Ten Eikelder, ''Oysa aslında hiç de karmaşık bir ameliyat değil'' dedi. Tümörün alınması ile klitoris onarımı aynı ameliyatta yapılabiliyor; bu, ameliyat süresine yaklaşık 15 dakika ekliyor.

Ten Eikelder ilk sonuçları umut verici olarak nitelendirdi. Londra'da da ilk ameliyat gerçekleştirildi. Hollanda'da vulva kanseri tedavisi yapan dokuz hastanenin tamamına bu müdahaleyi kendilerinin nasıl yapacağının öğretileceğini belirten Ten Eikelder, bunun çok sayıda kadına yardımcı olacağını söyledi.

Kadın sağlığında araştırma ve teşhis gecikmesi

Kadın sağlığına yönelik bakımın erkeklerinkinin gerisinde kalması yeni bir durum değil. Kadınlara özgü sağlık sorunları uzun yıllar araştırma ve tedavide daha az ilgi gördü. Bu tablo yavaş yavaş değişmeye başladı ve kadın sağlığına ilgi artıyor.

Amsterdam UMC'de jinekoloji profesörü olan Judith Huirne, her gün farklı şikayetlerle gelen kadınları görüyor. En çok dikkatini çeken şey, birçok kadının yardım aramadan önce bazen yıllarca şikayetlerle dolaşması. Huirne, doğru teşhis konulana kadar geçen sürenin de sıklıkla uzun bir arayış olduğunu belirtti.

Kadınlara özgü rahatsızlıklar arasında adet döngüsü bozuklukları, menopoz gibi hormonal sorunlar ve pelvik taban problemleri yer alıyor. Huirne, bu tür teşhislerin konulmasının genellikle 8 ila 12 yıl sürdüğünü, bu süreçte kadınların 5 ila 8 sağlık çalışanına başvurduğunu söyledi. Geçen yıl yayımlanan büyük bir Danimarka araştırması, hem kadınlarda hem erkeklerde görülen rahatsızlıklarda kadınlara ortalama dört yıl daha geç teşhis konulduğunu ortaya koymuştu.

Kadın şikayetlerinin daha az ciddiye alınmasının veya kadınların şikayetlerinin ciddiye alınmadığını düşünmesinin çeşitli nedenleri var. Bilgi eksikliği bulunuyor ve aile hekimlerinin doğru teşhis koymak için yeterli imkanı yok.

Huirne, kadınlara özgü rahatsızlıkların ''kör nokta'' olduğunu söyledi. Ona göre iktidarsızlık araştırmalarına endometriozis araştırmalarından çok daha fazla para aktarılıyor; dünya genelinde bu farkın tahminen yirmi kat olduğu belirtiliyor. Ayrıca ağır adet sancısına yol açan rahatsızlıklarla ilgili bilgi de eksik.

Amsterdam UMC'de bir buçuk yıl önce özellikle kendi çalışanlarına yönelik bir kadın polikliniği açıldı. Akademik hastanede çalışan 9 bin kadından yaklaşık 1000'i şimdiye kadar bu polikliniğe başvurdu. Hastane, kadınlara özgü rahatsızlıklar nedeniyle birçok kadının işten uzak kaldığını gördü. Bu kadınların yüzde 89'unda teşhis tek bir konsültasyon veya ultrasonla konulabiliyor. Huirne, bunun kadınların yaşam kalitesi üzerinde büyük etkisi olduğunu vurguladı: ''İyi bir teşhisin yoksa iyi bir tedavi de alamazsın.''