Kuruluşlar Trump'ın ICC'ye 'yasadışı saldırılarını' mahkemeye taşıdı

Bir dizi insan hakları kuruluşu, ABD Başkanı Donald Trump'ın Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (ICC) yönelik yaptırım ve kararlarının 'yasadışı saldırı' olduğu gerekçesiyle New York'ta dava açtı. Kuruluşlar, söz konusu adımların ICC hakimleri ve savcıları üzerinde baskı oluşturduğunu ve insanlığa karşı en ağır suçların faillerinin yargılanmasını zorlaştırdığını savunuyor.

Trump'ın kararnamesi ve yaptırımlar dava konusu

New York'taki bir mahkemeye sunulan iddianameye göre, Trump'ın ICC'ye karşı çıkardığı başkanlık kararnamesi ile ABD'nin bir BM insan hakları uzmanına ve üç Filistinli insan hakları örgütüne uyguladığı yaptırımlar 'uluslararası adalete yönelik yasadışı saldırılar' niteliği taşıyor. Davacı kuruluşlar, bu kararların geri çekilmesini talep ediyor.

Bu dava, ABD yönetiminin uluslararası hukuku zayıflatma girişimlerine karşı ortaya çıkan en son tepki olarak değerlendiriliyor. Associated Press'in (AP) haberine göre, Beyaz Saray'dan ismi açıklanmayan bir yetkili ise iddiaları reddetti. Yetkili, ICC'nin eylemlerinin ABD ve İsrail'in egemenliğini ve güvenliğini ihlal ettiğini savundu.

Geçen yıl başlayan gerilim sürüyor

ABD yönetimi geçen yıl, ICC'nin eski başsavcısı Karim Khan ve mahkemenin onlarca çalışanına yaptırım uygulamıştı. Bu adım, mahkemenin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu dahil üst düzey İsrailli yetkililer hakkında yakalama kararı çıkarmasına tepki olarak atılmıştı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio geçen ay yaptığı açıklamada, ülkesinin ICC'nin 'ABD egemenliğine yönelik tehdidini' ortadan kaldırmak için geniş çaplı bir kampanya başlatacağını söylemişti. Rubio, ABD'nin ICC'ye üye ülkeler üzerinde baskı kurarak onları mahkemeden çekilmeye zorlayacağını belirtmişti. Bu kampanyanın ayrıntıları ve ABD'nin başlattığı 'tehlikeli eğilim' olarak nitelenen süreç, konuya ilişkin haberlerde yer alıyor.

ICC, üye ülkelerin yargı yetkisini tanıdığı savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçları yargılayan uluslararası bir mahkeme olarak faaliyet gösteriyor. ABD ise ICC'ye taraf değil ve mahkemenin yetkisini kendi vatandaşları ve müttefikleri üzerinde tanımıyor. Türkiye de ICC'nin kurucu anlaşması olan Roma Statüsü'nü imzalayan ancak henüz onaylamayan ülkeler arasında yer alıyor.