Kuzey İrlanda'da tartışmalı Oranjemarsı iptal edildi

Kuzey İrlanda'da Portadown kentinde düzenlenmesi planlanan tartışmalı Oranjemarsı kesin olarak iptal edildi. Karar, geniş çaplı protestoların marsı on üç gün boyunca fiilen engellemesinin ardından alındı. İngiltere'nin Kuzey İrlanda İşleri Bakanı Chris Bryant, artan gerilimin şiddete dönüşmesinden endişe ettiği için marsı yasakladı.

Protestan birlikçilerin, çoğunlukla Katolik cumhuriyetçilerin yaşadığı mahallelerden geçen Oranjemarsları yıllar boyunca ciddi gerilim ve şiddete yol açmıştı. Hayırlı Cuma Anlaşması ile Kuzey İrlanda'daki şiddetin sona ermesinin ardından, tartışmalı bu marslar için bir daha izin verilmemişti.

Bu yıl bir değişiklik yaşandı: İzin komisyonu, Portadown'da sınırlı bir marsın düzenlenebileceğine karar verdi. Müzisyenler olmadan az sayıda kişinin bu güzergâhı kullanmasına izin verilecekti. Katolik mahallenin sakinleri bu karara büyük tepki gösterdi ve 27 Eylül'de marsın güzergâhını kapattı.

İki taraf arasındaki görüşmeler sonuçsuz kaldı

Portadown'daki küçük yürüyüş tüm Kuzey İrlanda'yı meşgul etti. O tarihten bu yana iki taraf arasında marsın nasıl yeniden düzenlenebileceği konusunda görüşmeler sürüyordu. Bakan Chris Bryant, dün akşam yaptığı açıklamada daha fazla görüşmenin anlamı olmadığı sonucuna vardığını belirtti. "Durum o kadar değişti ki mars artık devam edemez" diyen Bryant, kararını şöyle gerekçelendirdi: "Bu, muazzam bir polis müdahalesi olmadan ve ciddi yaralanma, huzursuzluk ile tüm Kuzey İrlanda'ya yayılma riski taşımadan mümkün olamazdı."

Katolik mahalle sakinleri kararı sevinçle karşıladı. Sinn Féin siyasi partisinin başkanı Mary Lou McDonald, "Güç ve onur, provokasyon ve yıldırmayı yendi" dedi. "Bu, toplum için büyük bir rahatlama anlamına gelecek."

Birlikçi DUP ise kararın hukuk düzenini zayıflattığını savunuyor. DUP lideri Gavin Robinson, "Geçit töreninin yapılamaması cumhuriyetçi kışkırtma ve şiddet tehdidinden kaynaklanıyor" görüşünü dile getirdi. Robinson, "Bu, ülkenin en çok insanı sokağa dökebilen ve en yüksek sesle bağıranı dinlediği sinyalini veriyor" ifadelerini kullandı.

Oranjemarsları neden tartışma konusu

Oranjemarsları, Kuzey İrlanda'daki Protestan birlikçi toplumun her yıl düzenlediği geleneksel geçit törenleri. Bu marsların Katolik cumhuriyetçilerin yoğun yaşadığı mahallelerden geçmesi, bölgede onlarca yıl süren ve Hayırlı Cuma Anlaşması ile sona eren ihtilaf döneminde sık sık çatışmalara sahne olmuştu.