Lihtenştayn'da yapay zeka sunuculu radyo yayında

Lihtenştayn'da kamu yayıncısının kapatılmasıyla oluşan boşluk, yapay zeka tarafından üretilen bir radyo yayınıyla dolduruldu. Radio Vaterland adlı istasyon, haber bültenlerini ve müzik seçimlerini insan müdahalesi olmadan yapay zeka aracılığıyla hazırlıyor.

Ülkenin başkenti Vaduz'da, girişimci Daniel Bargetze'nin gösterdiği radyo stüdyosu aslında bir dizüstü bilgisayardan ibaret. Bargetze, "Biz stüdyosu olmayan bir radyo istasyonuyuz, her şey bulutta" diyor. Yapay zeka modeli, günlük olarak onlarca kişi tarafından hazırlanan Liechtensteiner Vaterland gazetesinin makalelerini kullanıyor. Bargetze, "Yani temel hâlâ insan" ifadelerini kullanıyor. Ancak sunucular ve hava durumu spikerlerine artık ihtiyaç duyulmuyor. Bargetze, "Başlangıçta metinleri gözden geçiriyorduk ama artık her şey yeterince iyi çalışıyor" diye ekliyor. Yine de U2 ve Lynyrd Skynyrd gibi grupların ve yabancı politikacıların isimlerinin telaffuzunda küçük hatalar olabiliyor. Halk arasında Almanca'nın bir lehçesi konuşulmasına rağmen, yapay zeka modeli şu an için yalnızca Standart Almanca'yı işleyebiliyor.

Kamu yayıncısının kapatılması ve maliyet avantajı

Radio Vaterland, yaklaşık 41 bin nüfuslu ülkede kamu yayıncısının kapatılmasının ardından ortaya çıkan boşluğu doldurdu. 2024 yılında yapılan referandumda küçük bir çoğunluk yayıncının özelleştirilmesi yönünde oy kullandı. Finansal olarak uygulanabilir olduğu ortaya çıkınca yayıncı kuruluş kapandı ve 25 çalışan işini kaybetti. Bargetze, "Yapay zeka istasyonumuz eski kamu yayıncısından 10 ila 20 kat daha ucuz" diyor. Ancak Radio Vaterland'ın pazar payı, kapatılan kamu yayıncısınınkinden çok daha küçük.

Radio Vaterland'ın arkasındaki teknoloji ilk olarak Almanya'nın Kuzey Denizi'ndeki Helgoland adasında kullanıldı. Radio Helgoland'ın kurucusu Thore Laufenber, bu yazılımı artık yapay zeka kullanmak isteyen radyo istasyonlarına ücret karşılığında satıyor.

Eski çalışan: Yapay zeka aynı duyguyu veremez

Lihtenştayn kamu yayıncısının eski çalışanı Michel Erismann, yapay zeka destekli bir istasyonun "insan" bir istasyondaki duyguyu asla sunamayacağını düşünüyor. Bu nedenle kamu yayıncısı kapandıktan sonra İsviçre'de faaliyet gösteren Radio2go'nun Lihtenştayn versiyonunu kurdu. Erismann, "Radyo insan bağlantısıyla ilgilidir" diyor ve ekliyor: "Alplerde kar yağdığında, birinin 'Dikkat edin, müthiş kar yağacak!' dediğini duymak istersiniz." Erismann'ın hedefi bağımsız gazetecilik programlarıyla tam teşekküllü bir istasyon kurmak, ancak parasızlıktan yakınıyor. Lihtenştayn hükümetinden finansman talep etmiş, ancak şu ana kadar olumsuz yanıt almış.

Hollanda'da da bu yaz TalkRadio adlı yapay zeka destekli bir radyo istasyonu yayına başladı. Kurucu Richard Otto, 105 yıllık bir medyayı yenilemenin büyük bir hedef olduğunu söylüyor. NPO'nun ise NPO Radio 1 için böyle bir planı yok. NPO medya direktörü Jurre Bosman yazılı açıklamasında, "Radyo insan bağlantısıyla ilgilidir" diyor ve program yapımında yapay zekanın insanın rolünü hemen devralacağını düşünmediğini belirtiyor.