Limburg'da evler su baskınına karşı 1,5 metre yukarı kaldırılıyor

Limburg'un Well köyünde yaşayanlar su baskınlarına alışkın. 1993 ve 1995 yıllarında Meuse (Maas) Nehri taşmış ve birçok evi su basmıştı. Hen Welles'in evinin yanındaki ahırda bir direk üzerinde 1995'te suyun ne kadar yükseldiği hâlâ görülebiliyor: dirseklerine kadar. Daha önceki bir baskında ise suyun burnuna kadar geldiği belirtiliyor.

Temmuz 2021'de Limburg, Belçika ve Almanya'da büyük hasara ve can kaybına yol açan aşırı yağışların ardından su seviyesi hızla yükseldi. Well'de o dönemde inşa edilen geçici bir set suyu ancak tutabildi. Köylüler o yazı "iğne deliğinden geçmek" ve "kıl payı" gibi ifadelerle anlatıyor. Su birkaç santimetre daha yükselseydi hasar büyük olacaktı.

Limburg Su İdaresi (Waterschap Limburg) yöneticisi Jeroen Achten, "Bunun daha sık yaşanacağını bekliyoruz" diyor. İklim değişikliğiyle sağanak yağışlar şiddetleniyor ve bir yağmur nehri olan Meuse tüm bu suyu taşımak zorunda. Bu nedenle çeşitli yerlerde setler yükseltiliyor ve nehre daha fazla alan bırakılıyor.

Well'de de daha önce kapatılan eski bir Meuse kolu yeniden akıtılacak. Bu "yeşil nehir" ek su depolama alanı ve yeni doğal yaşam alanı sağlayacak.

De Kamp sakinleriyle uzun görüşmeler

Ancak nehrin dışında kalacak olan De Kamp mezrası için bir çözüm bulunması gerekiyordu. Welles, bu konudaki görüşmelerin on yıl önce başladığını söylüyor. "İlk yaklaşım evimizi satın almalarıydı." Ancak bu yeterli parayı getirmediği için yeni bir ev almak ya da yapmak zorlaşmıştı.

Bu nedenle sonunda üç evin 1,5 metreden fazla yukarı kaldırılmasına karar verildi. Evi ilk kaldırılan Marian Thijssen-Stevens, "O üç evdeki beş ailenin birlikte bunu kabul etmesi gerekiyordu" diyor. Ona göre bu karar oldukça hızlı alındı, ancak işin gerçekten başlaması yıllar sürdü.

Welles'in evi son günlerde yukarı kaldırıldı. Çarşamba günü işçiler zeminin altında çalışırken, çok sayıda komşu da çalışmaları izlemeye geldi.

Bir evi yukarı kaldırmak için önce zemin sökülüyor ve yerine bir "tepsi" konuluyor. Bu tepsi kazıklara oturtulup yavaşça yukarı kaldırılıyor. Ardından evin altına su geçirmeyen duvarlar ekleniyor ve bu duvarlar toprakla dolduruluyor. İnşaat firması yöneticisi Taco Bresser, "Bir buçuk hafta içinde burada bir tepe olacak ve evin kaldırıldığı görülmeyecek" diyor.

Thijssen-Stevens'in evinde durum gerçekten de böyle: ev bir kum tepesinin üzerinde duruyor gibi görünüyor, ancak bir açıklıktan zeminin altında hâlâ hava olduğu görülebiliyor. Birkaç kez su baskını yaşadıktan sonra bu akıllıca çözümden memnun.

"Bizim için çok kötüydü" diyor. "1993'te suyu boş tenekelerle boşaltmaya çalıştık ama bu büyük bir saçmalıktı. Su yerden yukarı geliyordu ve halı şişmeye başladı." Bu büyük hasara yol açtı ve iki yıl sonra su yine vurdu. "O zaman daha iyi hazırlıklıydık."

Eşi Albert de evin artık yukarı kaldırılmasından memnun, ancak çift bu nedenle yarım yıl başka yerde yaşamak zorunda kaldı. "Karşılığında umarım uzun süre güvende olursunuz" diyor.

Su idaresi yöneticisi Achten için evlerin yukarı kaldırılması, sakinlerle birlikte bulunan bir çözümün güzel bir örneği. Ayrıca geleneksel bir setten çok daha ucuz, ancak ona göre bu bir tesadüf.

Well köyünün başka yerlerinde de suyu durdurmak için önemli değişiklikler yapılması gerekiyor. Daha önce Meuse manzarası olan bazı kişiler artık bir sete bakacak. Achten, "Orada da iyi bir diyalog yürütmeliyiz" diyor. Ancak ona göre su baskınına karşı önlemlerin gerekliliği konusunda büyük bir anlayış var: "2021'de gerçekten endişe vericiydi, bu yüzden dayanışmayı hissediyorum."

Welles ve eşi gelecek yılın başında yukarı kaldırılmış evlerine taşınabilecek. Yani biraz daha beklemeleri gerekiyor, ancak o şimdiden evini gelecekte kuru tutacak çalışmaları neşeyle izliyor. "Biz güvenliği seçtik ve memnunuz. Bizi şikâyet ederken duymazsınız."