Meta, gizli çekim tartışması yaşanan kameralı gözlükleri piyasadan çekmeyecek

Meta, kameralı akıllı gözlüklerine yönelik artan eleştirilere rağmen ürünü piyasadan çekmeyi planlamıyor. Şirketin giyilebilir teknolojilerden sorumlu yöneticisi Alex Himel, NU.nl'ye yaptığı açıklamada endişeleri ciddiye aldıklarını ancak gözlüklerin piyasadan kaldırılmayacağını söyledi. Himel, gözlüklerin insanlara sunulması gereken olumlu yönleri olduğunu belirtti.

Meta'nın çerçevesine yerleştirilmiş kamera ve mikrofonlarla görüntü ve ses kaydı yapılabilen akıllı gözlükleri son dönemde tartışma konusu oldu. Kayıt sırasında yanan bir uyarı lambası olsa da eleştirmenler, çevredekilerin bu lambayı neredeyse hiç fark edemediğini savunuyor.

Tüketici kuruluşları harekete geçti

Offlimits ve The Firewall vakıfları, kısa süre önce Meta'ya ihtar mektubu gönderdi. Mektuplarda, gizlice görüntü kaydı yapılabilmesi nedeniyle gözlüklerin piyasadan çekilmesi talep edildi. Tüketiciler Birliği (Consumentenbond) da benzer bir ihtar gönderdi. Birlik, kamera görüntülerinin siyasi görüşler, din ve sağlık gibi konularda çok fazla bilgi toplayabileceğini belirterek, bunların "özel nitelikli kişisel veriler" olduğunu ve izinsiz işlenemeyeceğini ifade etti.

Kuruluşlar, Meta'nın gözlüklerle ilgili görüşme yapması için salı gününü son tarih olarak belirlemişti. Şirketin bu tarihten hemen önce Hollandalı gazetecilerle görüşmesi dikkat çekti. Kuruluşlar, Meta'dan henüz bir yanıt almadı.

Meta'nın kameralı gözlükleri satmaya devam edeceğinin ortaya çıkması üzerine kuruluşlar kısa yargılamalı dava (kort geding) açmaya karar verdi. Offlimits ve The Firewall ile Tüketiciler Birliği'nin bu davada ortak hareket etmesi planlanıyor. Davanının ne zaman görüleceği ise ilerleyen bir tarihte açıklanacak.

Meta: Lamba yeterince açık

Himel, uyarı lambasının çevredekilerin kaydı fark etmesi için yeterince belirgin olduğunu savundu. Ona göre insanlar bu yeni görüntüleme biçimine alışmak durumunda. Himel, kameralı telefonların piyasaya ilk çıktığı dönemde de benzer bir süreç yaşandığını söyledi.

Sesli uyarıyı da test ettiklerini belirten Himel, hoparlörlerin gözlüğü takan kişinin kulaklarının yakınında yer aldığını, bu nedenle sesi asıl kullanıcının duyduğunu, çevredekilerin ise neredeyse hiç duymadığını ifade etti. Himel'e göre lamba, özellikle yanıp söndüğünde daha anlaşılır bir uyarı sağlıyor.

Meta, bu kadar çok kişinin kötü niyetle uyarı lambasını devre dışı bırakmaya istekli olmasına şaşırdığını belirtiyor. Lamba kapatıldığında gözlükler normalde kayıt yapmıyor ancak sistemin atlatılması için çeşitli yollar bulunuyor.

Himel, kötüye kullanımı engellemeye çalıştıklarını söyledi. Gözlüklerin algoritmasının lambanın kapatıldığını daha sık fark edecek şekilde geliştirildiğini belirten Himel, izinsiz video veya fotoğraf üretmek için kullanılan içerikleri platformlarında tespit ettiklerinde müdahale ettiklerini, görüntüleri kaldırdıklarını ve hesapları askıya aldıklarını kaydetti.

Himel, kaydedilen görüntülerin otomatik olarak Meta sunucularına gitmediğini birkaç kez vurguladı. Gözlükle çekilen görüntüler kural olarak yalnızca kullanıcının telefonuna kaydediliyor. Kullanıcılar bunları daha sonra kendi istekleriyle Instagram veya Facebook gibi Meta uygulamalarında paylaşabiliyor. Görüntülerin Meta üzerinden işlenmesi yalnızca yapay zeka işlevinin kullanılması durumunda söz konusu oluyor.

Tüketiciler Birliği sözcüsü Mirjam de Witte, Meta'nın bunu kullanıcılara daha iyi anlatması gerektiğini söyledi. Görüntülerin otomatik olarak Meta sunucularına gitmemesini olumlu bulduğunu belirten de Witte, yine de bunun gerçekten böyle olup olmadığını sorguladı.

Tüketiciler Birliği, insanların yüzlerinin tanınmaz hale getirilmesini istiyor. Ayrıca yapay zeka işlevi üzerinden varsayılan olarak Meta'ya görüntü gönderilmesini de doğru bulmuyor. Bu özelliğin şu anda kapatılabildiğini, ancak kullanılmak istendiğinde kullanıcı tarafından etkinleştirilmesi gerektiğini savunuyor.

İnternet üzerinden kötüye kullanım konusunda uzmanlaşan Offlimits'ten Robbert Hoving, Meta ile iletişim kurulamamasından duyduğu memnuniyetsizliği dile getirdi. Görüşme taleplerinin karşılıksız kaldığını söyledi. Hoving'e göre Meta bir tür açık deney yürütüyor ve kazalara yol açabilecek bir ürünün piyasaya sürülmemesi gerekiyor. Yardım hattına mağdurların başvurduğunu belirten Hoving, şirketin gazetecileri davet ettiğini ancak mağdurlarla ilgilenmediğini savundu.

Siyasi tartışma sürüyor

Eylül ayının sonunda Tweede Kamer'de (Hollanda Temsilciler Meclisi) çoğunluk, kameralı gözlüklere ve gizli görüntülemeye yönelik daha sıkı bir yasak lehine oy kullandı.

Adalet ve Güvenlik Devlet Sekreteri Claudia van Bruggen ise daha önce Parlamento'ya gönderdiği mektupta kameralı gözlüklere yasak getirmenin çok ileri bir adım olacağını belirtmişti. Van Bruggen'e göre gözlüklerin istenmeyen kullanımıyla mücadele edilmeli, ancak kötüye kullanım durumunda müdahale için halihazırda yeterli hukuki yol bulunuyor.

Himel de kamerasız bölgeleri bir çözüm olarak görüyor. Bu tür alanların giderek yaygınlaştığını söyleyen Himel, barlar ve soyunma odalarını örnek gösterdi. Bazı yerlerde bunu anlayışla karşıladığını ancak kuralın tüm kameralar için geçerli olması gerektiğini ifade etti.