Meta, gizlice çekim yapılan akıllı gözlükleri satıştan kaldırmıyor

Meta, çerçevesine yerleştirilen kamera ve mikrofonlarla görüntü ve ses kaydı alabilen akıllı gözlüklerine yönelik endişeleri ciddiye aldığını, ancak ürünü satıştan kaldırmayacağını duyurdu. Meta'nın giyilebilir teknolojilerden sorumlu yöneticisi Alex Himel, NU.nl'ye yaptığı açıklamada, "Ancak bunları piyasadan çekmeyeceğiz. Gözlüklerin, insanlardan esirgemek istemediğimiz olumlu yanları da var" dedi.

Son dönemde Meta'nın akıllı gözlükleri tartışmaların merkezinde yer alıyor. Gözlükte kayıt sırasında yanan küçük bir uyarı lambası bulunuyor. Ancak eleştirmenler, çevredeki kişilerin bu lambayı neredeyse hiç fark edemediğini belirtiyor.

Tüketici kuruluşlarından hukuki adım

Offlimits ve The Firewall vakıfları, geçtiğimiz günlerde Meta'ya ihtar mektubu gönderdi. Mektuplarda, gizlice görüntü alınmasına imkân tanındığı sürece gözlüklerin satıştan kaldırılması talep edildi. Consumentenbond (Hollanda Tüketiciler Birliği) da benzer bir ihtar gönderdi. Birlik, kamera görüntülerinin siyasi görüş, din ve sağlık gibi konularda çok sayıda bilgi toplayabileceğine dikkat çekerek, "Bunlar izinsiz işlenmesi yasak olan özel nitelikli kişisel verilerdir" açıklamasını yaptı.

Söz konusu kuruluşlar, salı gününü Meta ile gözlükler hakkında görüşmek için son fırsat olarak belirlemişti. Şirketin bu tarihten hemen önce Hollandalı gazetecilerle bir araya gelmesi dikkat çekti. Kuruluşlar, haberin yazıldığı sırada Meta'dan henüz bir yanıt almamıştı.

Meta'nın gözlükleri satmaya devam edeceğinin anlaşılması üzerine kuruluşlar kısa süreli mahkeme davası (kort geding) açmaya karar verdi. Meta'ya karşı bu davada ortak hareket etmeyi planlıyorlar. Davanın ne zaman görüleceği ilerleyen bir tarihte açıklanacak.

Meta: Lamba yeterince açık

Himel, uyarı lambasının çevredekileri kayıttan haberdar etmek için yeterince belirgin olduğunu savunuyor. Ona göre insanların bu yeni görüntüleme biçimine alışması gerekiyor.

"Kameralı telefonlar piyasaya çıktığında da benzer bir durum yaşandı" diyen Himel, sesli uyarıyı da denediklerini ancak hoparlörlerin gözlüğü takan kişinin kulağının yanında yer aldığı için sesi çoğunlukla yalnızca kullanıcının duyduğunu, çevredekilerin ise neredeyse hiç duymadığını belirtti. "Lamba ise net bir uyarı, hele de yanıp söndüğünde" ifadelerini kullandı.

Meta, bu kadar çok kişinin kötü niyetle uyarı lambasını devre dışı bırakmaya istekli olmasına şaşırdığını açıkladı. Normal koşullarda lamba kapatıldığında gözlükler kayıt yapmıyor; ancak sistemi kandırıp görüntü almaya devam etmenin çeşitli yolları bulunuyor.

Himel, "Kötüye kullanımı gerçekten engellemeye çalışıyoruz" dedi. Gözlüğün algoritmasının sürekli geliştirildiğini, lambanın kapatıldığı durumları giderek daha sık fark edeceğini belirtti. Şirket, izinsiz video veya fotoğraf çekmek için kullanılan gözlükleri kendi platformlarında tespit etmesi halinde görüntüleri kaldırmak ve hesapları askıya almak gibi önlemlere başvurduğunu açıkladı.

Himel, kaydedilen görüntülerin kendiliğinden Meta sunucularına gitmediğini birkaç kez vurguladı. Gözlükten alınan görüntüler kural olarak yalnızca kullanıcının telefonuna kaydediliyor; kullanıcılar bunları isterse Instagram veya Facebook gibi Meta uygulamalarında kendileri paylaşabiliyor. Görüntüler Meta üzerinden yalnızca, cihazın kamerayla birlikte çevreyi taradığı yapay zekâ işlevi kullanıldığında işleniyor.

Tüketiciler Birliği talepleri

Consumentenbond sözcüsü Mirjam de Witte, Meta'nın bu konuyu kullanıcılara daha iyi açıklaması gerektiğini belirtirken, görüntülerin otomatik olarak Meta sunucularına gitmemesinin olumlu olduğunu söyledi; ancak bunun gerçekten böyle olup olmadığını sorguladı.

Birlik, insanların yüzlerinin tanınmaz hale getirilmesini ve yapay zekâ işlevi üzerinden görüntülerin varsayılan olarak Meta'ya gönderilmemesini istiyor. Bu işlev şu anda kullanıcı tarafından kapatılabiliyor; ancak birlik, kullanmak isteyenlerin bu özelliği etkin biçimde açması gerektiğini savunuyor.

Çevrimiçi istismar konusunda uzmanlaşan Offlimits adına açıklama yapan Robbert Hoving, Meta ile iletişim kurulamamasından duyduğu memnuniyetsizliği dile getirdi. "Bizimle masaya oturmalarını istedik, ancak bu gerçekleşmedi" diyen Hoving, şirketin bir tür kamuya açık deney yürüttüğünü savundu: "Kazaların yaşanabileceği bir ürünü piyasaya sürmemelisiniz. Gazetecileri çağırıp kendi hikâyelerini anlatıyorlar, ancak öte yandan yardım hattımıza mağdurlar ulaşıyor."

Eylül ayı sonunda Hollanda Temsilciler Meclisi'ndeki milletvekillerinin çoğunluğu, kameralı gözlükler ve gizli görüntü almaya yönelik daha sert bir yasak lehine oy kullandı. Adalet ve Güvenlikten sorumlu Devlet Sekreteri Claudia van Bruggen ise daha önce Meclis'e sunduğu yazıda kameralı gözlüklere yasak getirmenin fazla ileri bir adım olacağını belirtmişti. Van Bruggen'e göre gözlüklerin istenmeyen kullanımıyla mücadele edilmeli; ancak kötüye kullanım halinde müdahale için hâlihazırda yeterli hukuki yol bulunuyor.

Himel ise kamerasız bölgelerin de bir çözüm olabileceğini düşünüyor. "Bunları giderek daha sık görüyorum" diyen Meta yöneticisi, barlar ve soyunma odaları gibi yerleri örnek vererek, bazı mekânlarda böyle uygulamaların anlaşılır olduğunu ancak bunun tüm kameralar için geçerli olması gerektiğini söyledi.